YATIRIMSIZ 158 MİLYAR TL KAZANDILAR

Uzmanlar, yabancı dijital platformların Türkiye'ye yatırım yapmadığını, istihdam sağlamadığını ancak yüksek gelirleri yurt dışına aktardığını ifade ediyor. 2024 verilerine göre, X, Meta, Google ve TikTok gibi platformlara Türkiye'den reklam yoluyla yaklaşık 158 milyar lira aktarıldığı bildirilmektedir.

DİJİTAL PLATFORMLARIN ETKİ ALANI GENİŞLEDİ

Dijital medya ve sanal platformların sadece iletişim alanı olmaktan çıkarak, yeni bir etki merkezi haline geldiği vurgulanmakta. Uzmanlar, bu platformların algoritmaları aracılığıyla gençleri hedef aldığını ve belirli içeriklere yönlendirdiğini dile getiriyor. Suç ve toplumsal değerlere zarar veren içeriklerin yaygınlaştırıldığı belirtiliyor.

AVRUPA ÜLKELERİ ÖNLEM ALMAYA BAŞLADI

Dijital platformların etkisinin artmasıyla birlikte bazı Avrupa ülkeleri yaş sınırlaması ve içerik denetimi gibi önlemleri devreye sokmaya başladı. Bu durum, Türkiye'nin de benzer adımlar atıp atmayacağı sorusunu gündeme getiriyor.

PEKİ TÜM BUNLAR NE ANLAMA GELİYOR?

Bilişim Uzmanı Osman Demircan, “Farklı üç durumu değerlendirmek gerekiyor. Ekonomik anlamda ciddi bir reklam bağımlılığımız var. Türkiye’de dijitalin payı %74 seviyelerinde.” dedi ve detaylandırdı:

— Bilgi ortamındaki riskler; algoritmik dağılım. Algoritmalar yönlendirilebildiği sürece gündem belirleme sadece algoritmanın ve o algoritmayı yaratanların inisiyatifine kalır. Bu durumun en büyük riskleri arasında dezenformasyon ve koordineli manipülasyon yer alıyor.

‘MİLLİ GÜVENLİK SORUNU OLARAK ALGILANMALI’

— Konunun milli egemenlik sorunu olarak algılanması, yerel kanunların gözden geçirilmesi ve uygulanmasının sağlanması gerektiği belirtiliyor.

— Yabancı platformlar, sırf yabancı oldukları için kurallara uymama hakkına sahip değiller. Türkiye'de yayın yapan tüm dijital platformlar bu kurallara uyum sağlamak zorunda.

DİJİTAL İŞGAL UYARISI

Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, Türkiye'nin sessiz ama derin bir 'dijital işgal' ile karşı karşıya olduğunu ifade etti. Yabancı dijital platformların ülkenin ekonomik damarlarını kurutma potansiyelinin olduğunu vurguladı.

REKLAM GELİRLERİNDE ÇÖKÜŞ TABLOSU

Kırık, 2024 yılında yabancı platformlara aktarılan 158 milyar liralık reklam gelirinin, yerel medyanın payını %26'ya düşürdüğünü belirtti. “Bu tablo toplamda bir felaketi işaret ediyor.” dedi.

TÜRKİYE BU DURUMA KARŞI NASIL ÖNLEMLER ALMALI?

Demircan, yasakların çözüm olmayacağını ancak sosyal mecralar ile uyum içinde hazırlanan kanunların sürekliliği koruyacağını ifade etti.

“Reklamlar denetim altına alınmalı, devlet kurumlarının reklam kütüphanelerine erişimi sağlanmalıdır.” dedi.

‘ÇOCUKLARIN GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI ŞART’

Demircan, çocuk güvenliğinin sağlanması gerektiğine dikkat çekti; yaş doğrulamaları standart hale getirilmeli.

DÜNYADAN DİRENİŞ ÖRNEKLERİ

Kırık, Avustralya ve Kanada'nın yerel yayıncıları koruma çabalarını örnek gösterdi. Bu ülkeler, dijital devlere karşı yasalar çıkartarak hak elde ettiler.

TÜRKİYE İÇİN DİJİTAL TELİF ZORUNLULUĞU

Kırık, Türkiye için bir 'Dijital Telif Yasası'nın kaçınılmaz olduğunu, içerik üreten her kurumun haklarını koruması gerektiğini ifade etti.

‘HAREKET ALANLARI DERHAL DARALTILMALI’

Kırık, Türkiye'deki dijital platformlar için mali denetimlerin şart olduğunu vurgulayarak, Dijital Hizmet Vergisi oranlarının artırılması gerektiğini belirtti.

Kırık, dijital egemenliğin kazanılmasının bir varoluş mücadelesi olduğunu dile getirerek, TBMM'de bekleyen Dijital Telif Yasası'nın bir an önce yasalaşması gerektiğini vurguladı.

BREZİLYA, FRANSA VE DEVLETE MEYDAN OKUYAN PLATFORMLAR

Brezilya ve Fransa gibi ülkeler, dijital devlere karşı kararlı savunma hatları oluşturarak egemenliklerini koruyor.

Kırık, Brezilya'nın platformu erişime kapatarak gücünü kanıtladığını ve Fransa'nın Google'a karşı kazandığı davayı örnek gösterdi.

ÇİN MODELİ VE VERİ EGEMENLİĞİ

“Kendi dijital kalelerini inşa eden Çin, veri sömürüsünü engelleyerek yerli ekosistemini oluşturdu.” diyen Kırık, Türkiye'nin bu örneklerden ders çıkararak acil bir yasayı hayata geçirmesi gerektiğini belirtti.

“158 milyar liralık kaybı durdurmanın başka yolu yoktur.”

The post Dijital platformlarda 158 milyar liralık kayıp! Yatırım ve denetim yok… ‘Bu bir milli güvenlik meselesi’ first appeared on Siyasimedya | Güncel Türkiye Siyaset Haberleri, Analiz & Yorumlar.

Adli Bilişim Uzmanı Ali Murat Kırık, “Bu platformlar toplumların algısını şekillendirebiliyor, siyasi ve sosyal gerilimleri tetikleyebiliyor ve ülkelerin iç dengelerine doğrudan müdahalede bulunabiliyor” şeklinde konuştu.

Ali Murat Kırık sözlerine şöyle devam etti;

“Yabancı platformlarda paylaşılan her video, her görsel ve her içerik, bugünkü Gazze'deki durum gibi, sadece bir paylaşım olarak kalmıyor; doğrudan ya da dolaylı olarak bir silah, bir finansman kaynağı ve bir propaganda aracına dönüşüyor. Bu platformlar, çatışma görüntülerinden insanlık dramına kadar her içeriği algoritmalar üzerinden tıklanma, izlenme ve reklam gelirine çevirirken, ortaya çıkan ekonomik değer emperyal güçlerin kasasına akıyor. Sansür, gölgeleme ve algoritmik manipülasyonlarla şekillenen bu ortamda bilgi savaşının kuralları, emperyal merkezler tarafından belirleniyor. Dijital alan, mazlumun sesini kısmak ve zalimin politikalarını normalleştirmek için stratejik bir cepheye dönüştürülüyor.”

Terör ve Güvenlik uzmanı Coşkun Başbuğ ise “Dijital medya, sanal medya, yeni bir operasyon merkezi haline geldi” diyerek sözlerine devam etti: “Yapılan işten para kazanıyorlar ve bu paralar yurt dışına akıtılıyor. Yerli şirketlerin desteklenmesi gerektiği gibi, ulusal ve milli yayın yapan platformların da desteklenmesi gerekiyor. Ülkenin altını oymaya çalışan şirketlere karşı acilen yasal tedbirler getirilmeli. Vergide kolaylık asla sağlamamalı. LGPT olarak adlandırılan sapkınlık ise belgeseller ve diziler aracılığıyla yeni nesle aşılanacak ve bunun için hesap soran olmayacak. Üstelik bunu para kazanarak yapacaklar; inanılır gibi değil.” ifadelerini kullandı.

Avukat Cankara Birgir, “Gazze’ye yönelik yapılan paylaşım çalışmaları, etkinlikler ve davetler büyük ölçekte yabancı sanal ağların sansürüne maruz kaldı.” dedi.

TÜRKİYE YABANCILARI REKLAMLA FONLADI

Türkiye’de medya alanında gizli bir strateji hayata geçirilmeye çalışılıyor. Son yıllarda yabancı sanal ve dijital platformlar, yalnızca 2024 yılında Türkiye üzerinden reklam aracılığıyla yaklaşık 158 milyar TL kazanç elde etti. Bu durum devam ederse, birkaç yıl içinde Türkiye’de yerel ve bağımsız medyanın ayakta kalması oldukça zor bir hale gelebilir.

Adli Bilişim Uzmanı Ali Murat Kırık, “Türkiye'de ciddi bir kullanıcı kitlesinden reklam ve veri üzerinden yüksek gelir elde eden bu şirketlerin ne içerik sorumluluğu ne de mali yükümlülük üstlenmemesi, dijital egemenlik ve adalet duygusu açısından ciddi bir çelişki yaratmaktadır. Sonuçta ortaya çıkan tablo, yükümlülükten muaf, kazançtan azade olmayan denetimsiz fakat etkisi son derece güçlü dijital aktörlerin alanıdır” ifadesini kullandı.

The post X, Meta, Google Türkiye’yi işgal ediyor: Yabancılar reklamla fonlandı first appeared on Siyasimedya | Güncel Türkiye Siyaset Haberleri, Analiz & Yorumlar.