Özellikle mobilyalı kiralık evlerde, kiracıların taşınırken eşyaları yanlarına aldıkları durumlar hem Türkiye’de hem de yurtdışında artış göstermeye başladı. Avustralya’da yaşanan ve sosyal medyada da geniş yankı uyandıran bir olay bu sorunları yeniden gündeme taşıdı. Ancak benzer örnekler Türkiye’de de sıkça karşımıza çıkıyor.

“EŞYALARI HER GÜN KULLANIYORDUM, BENİM SANDIM”

Avustralya’da bir ev sahibi, mobilyalı olarak kiraya verdiği dairede oturan Katie adlı kiracısının taşınmasının ardından evdeki buzdolabı, çamaşır makinesi ve bulaşık makinesi gibi temel beyaz eşyaları da alıp gittiğini fark etti. Değeri 2 bin doları aşan bu eşyaların kira sözleşmesine dahil olduğunu hatırlatan ev sahibi, yaşadığı şok karşısında neye uğradığını şaşırdı.

Daily Mail’de yer alan habere göre, kiracı Katie, taşınmadan önce ev sahibine gönderdiği veda mesajında, “Merhaba, anahtarları tezgahın üstünde bıraktım. Her şey için teşekkürler” demişti. Ancak ev sahibi eve geldiğinde buzdolabının yerinde olmadığını görünce Katie’ye, “Merhaba Katie. Eve geldim. Buzdolabı nerede?” diye sordu.

Katie ise, “Ah, ben aldım. Çamaşır makinesi ve bulaşık makinesi de benimle birlikte gitti” şeklinde yanıtlayarak durumu rahatlıkla karşıladı. Ev sahibi bu yanıt karşısında büyük bir şaşkınlık yaşadı ve “Pardon? Onlar senin değildi. Kira sözleşmesinin bir parçasıydı” diyerek tepkisini gösterdi.

Eşyaları sürekli kullandığını ifade eden Katie, “Evet ama onları her gün kullanıyordum. Bu yüzden benim olduğunu düşündüm?” diyerek kendini savundu. Ev sahibi, eşyaların kira sözleşmesinde açıkça yer aldığını vurgulayarak, “Envanterde listelenmişler. İmzaladınız. Lütfen iade edebilir misiniz?” dedi.

EŞYALARI YENİ EVİNE TAŞIDI

Katie, eşyaların şu anda yeni evinde bulunduğunu belirtirken, “Bu durum biraz tuhaf. Zaten yeni evimdeler” şeklinde yanıt verdi. Israrını sürdüren Katie, “Gerçekten öyle olduklarını düşündüm. Yani, onları kullandım. Sanki benimmiş gibi hissettirdiler” diyerek beyaz eşyaları geri vermekten imtina etti.

Tüm bu olayların ardından ev sahibi kadını hırsızlıkla suçladı. Katie ile ev sahibi arasında yaşananlar henüz bir sonuca ulaştı mı bilinmiyorken, İngiliz emlak stratejisti Jack Rooke, ikilinin mesajlaşmasını sosyal medyadan paylaşarak dikkat çekti. Rooke, “1000 sterlin (yaklaşık 2.040 Avustralya doları) değerinde ev aleti çaldı… Sonra ev sahibine bunun dramatik olduğunu söyledi. Ve hâlâ insanlar ev sahiplerini kötü adamlar olarak görüyor” diyerek duruma tepki gösterdi. Sosyal medyada hızla yayılan bu video 770 binden fazla görüntülenirken, olay kullanıcılar arasında birçok tartışmaya yol açtı.

BENZER VAKALAR TÜRKİYE’DE DE ARTIYOR

Avustralya’da yaşanan bu olayın yanı sıra Türkiye’de de eşyalı kiralık evlerde, kiracıların taşınırken eşyaları alması ve hatta satması gibi olayların sayısı artarken, medya üzerinden benzer birkaç çarpıcı örnek daha gündeme geldi.

BURSA’DA EV SAHİBİNE BÜYÜK ŞOK: ANTİKA EŞYALARI ALIP SATIŞA KOYDU

Bursa’nın Mudanya ilçesinde emekli öğretmen M.Y., eşyalı evini kiraya verdiği E.K. tarafından dolandırıldığını iddia etti. Kiracı, kira ve depozito ödemesini “Almanya’dan onay gelecek” bahanesiyle geciktirirken, kısa bir süre sonra evden taşındı. M.Y., evi kontrol ettiğinde, dedesinden kalan antika radyo ve plak kabininin kaybolduğunu fark etti.

Daha da ilginç olanı, bu eşyaların birkaç gün içerisinde bir ilan sitesinden E.K. adına satışa çıkarıldığını görmesiydi. Eşyalarını geri almak için uzun süredir çaba harcadığını belirten M.Y., “Bu, güveni kötüye kullanma değil, doğrudan dolandırıcılıktır” dedi.

MUDANYA’DA BİR BAŞKA OLAY: KİRACIYI BAVULLA ÇIKARKEN YAKALADI

Aynı ilçede bir başka benzer olay yaşandı. Kiracı E.K., evde yalnızca birkaç gün kaldıktan sonra elinde bavulla evi terk ettiğini fark eden ev sahibi, evin bazı eşyalarının eksik olduğunu görünce kiracıyı aradı. Kiracı, “Anahtarı doğalgaz kutusunun üstüne bıraktım, eşyaları dolaba kaldırdım” dedi. Ancak dolaplarda herhangi bir eşya bulunmadığı gibi E.K.’ye bir daha ulaşılamadı.

ADANA’DA KİRACI EVDEKİ KAPILARI Bİ LE SÖKTÜ
Adana’nın Sarıçam ilçesinde M.T. isimli ev sahibi, evi kiraya verdiği H.C.T. isimli kiracısının evi adeta yağmaladığını belirtti. İddiaya göre kiracı, evdeki koltuk, yatak, kombi, petekler, masa, klima hatta kapı ve pencere gibi eşyaları dahi sattı.

Mobilyacılarla anlaşarak “Evi yeniliyorum” bahanesiyle kapıları bile söktürdüğü öne sürülen H.C.T., daha sonra ortadan kayboldu. Komşular durumu ev sahibine bildirdikten sonra, bazı parçalar savcılık kararıyla geri alındı. Ancak kombi ve beyaz eşyaların izine rastlanamadı. Site yöneticisi Ö.Ş., “25 gün içinde evi teker teker boşaltmış. Bu olay sadece Adana’da olur dedik ama artık hiçbir şehirde garip değil” yorumunu yaptı.

ÇANAKKALE’DE KİRACI EVDEKİ KLİMAYI GÖTÜRDÜ İDDİASI

Çanakkale’de, eşyalı olarak kiralanan bir dairenin mahkeme kararıyla boşaltılmasının ardından ev sahibi, dairede harabe bir durumla karşılaştı. İddiaya göre, kiracı mutfak dolapları, yatak, halılar, perdeler ve klima dâhil birçok eşyayı sökerek götürdü. Özellikle klimayı alması ev sahibinin büyük tepkisini topladı. Ev sahibi, kiracının evi adeta bir çöp eve çevirdiğini ve böyle bir olayın kabul edilemez olduğunu vurguladı. Evin boşaltılması sırasında gördüğü manzara karşısında büyük bir şoka uğradığını belirtti.

‘EŞYALI KİRALAMALARDA SORUNLAR ARTIYOR’

Kiracılık oranının Türkiye tarihinde daha önce hiç olmadığı kadar yüksek seviyelere ulaştığı günlerde, özellikle yazlık bölgelerde 6 ay ve üzerindeki kira sözleşmelerinde dikkat çekici gelişmeler yaşandığına vurgu yapan Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, şöyle dedi:

“Özellikle öğrenci evleri veya bekâr evleri olarak kullanılan ve eşyalı olarak kiralanan taşınmazlarda, kullanım sürecinde ya da tahliye sonrası kullanımla ilgili çok fazla sorun yaşanmaktadır. Yazlık bölgelerdeki geçici kiralamalarda da benzer problemler yaşanmaktadır.”

EŞYALI KİRALAMALARDA BORÇLAR KANUNU NE DİYOR?

Borçlar Kanunu’nun 339. maddesi, eşyalı olarak kiralanan taşınmazlarla ilgili son derece açık hükümler içerdiğini aktaran Ali Güvenç Kiraz, konuyla ilgili şu bilgileri verdi:
“Kanunumuz, ‘Konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümler, bunlarla birlikte kullanımı kiracıya bırakılan eşyalar hakkında da uygulanır’ demektedir. Bu kapsamda, 6 aydan daha uzun kira sözleşmeleri için eşyalı kira sözleşmeleri Borçlar Kanunu konutu ve çatılı işyeri hükümleri içinde değerlendirilir. Dolayısıyla mobilyalı ve beyaz eşyası olan ev kiralama sözleşmelerinde bu eşyaların mülkiyeti ev sahibine aitken, sözleşme imzalanarak zilyetliği yani kullanımı kiracıya bırakılmaktadır. Kiracının bu malları kira sözleşmesi kapsamında kullanması gerekmektedir.”

SÖZLEŞMEDE EŞYA BELİRTİLMEMİŞSE NE OLUR?

Bir kira sözleşmesinde eşya listesi yer almazsa, evdeki eşyaların ev sahibine ait olduğu nasıl ispatlanabilir?
Bu sorunun üzerine Ali Güvenç Kiraz, “Eşyalı olarak genel bir ifade kullanılmışsa, burada kastedilen kalorifer peteği, armatürler, klozetler, kombi, ankastre ürünler gibi taşınmazla bağlantılı olan eşyalar anlaşılır” şeklinde yanıt verdi.

Ayrıca Kiraz, “Kiracı, kira sözleşmesi, ek protokol veya daire içini gösteren fotoğrafları imzaladıysa, ev sahibi eşyaların kendisine ait olduğunu iddia edebilir. Aksi takdirde, ev sahibinin bu iddiasını kanıtlaması gerekecektir.” şeklinde ifade etti.

‘İKİ YILA KADAR HAPİS VE ADLÎ PARA CEZASI VAR’

Kiracının taşınırken beyaz eşya ya da mobilyayı yanında götürmesi Türk hukukunda hangi suçları kapsar?
“Kiracının taşınırken veya kira sözleşmesi devam ederken, kendisine teslim edilen beyaz eşya veya mobilyaları yanında götürmesi, Türk Ceza Kanunu’nun 155/1. maddesi kapsamında güveni kötüye kullanma suçunu oluşturur” diyen Ali Güvenç Kiraz, söyle devam etti:
— TCK 155/1.maddesine göre “Başkasına ait olup da, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyedliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devir olgusunu inkar eden kişi, şikayet üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.”
— Kira sözleşmesi kapsamındaki güveni kötüye kullanma suçu uzlaştırma kapsamındaki suçlar içinde sayılmaktadır. Taraflar zararın giderilmesi yönünde ceza davası açılmadan uzlaşabilirlerse dava açılmaz; dava devam ederken uzlaşırlarsa, ceza davası düşer. Dava açılmadan önce ya da sonra mal sahibinin zararı tazmin edilmişse, kiracı etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanabilir. Yargıtay’ın bu konuda çok fazla içtihadı bulunmaktadır ve Yargıtay kararlarına göre kendisine bırakılan eşyayı yok etmek, yanında götürmek veya satmak, güveni kötüye kullanma suçundan sayılmaktadır.

“EŞYALAR BENİMDİ SANDIM” SAVUNMASI GEÇERLİ Mİ?

“Kiracı, kendi kullanımına bırakılan hiçbir eşya hakkında mal sahibi tarafından oluşturulmuş aksi bir beyan, kabul vs olmadığı müddetçe bu ifadelerde veya savunmalarda bulunamaz” diyen Ali Güvenç Kiraz, “Depozito bedeli verdim oradan kesileceğini düşündüm gibi bir savunma da yapamaz. Bu eşyalar, kira sözleşmesiyle birlikte teslim edilen eşyalar olduğundan, aynı şekilde sözleşme bitiminde teslim edilmelidir.” dedi.

DEPOZİTO, BU TARZ ZARARLARI KARŞILAMAK İÇİN YETERLİ BİR GÜVENCE Mİ?

“Depozito, güvence bedeli olarak alınan ve en fazla 3 kira bedeli tutarında olması gereken bir bedeldir” diyen Ali Güvenç Kiraz, bu konuyla ilgili önemli bilgiler paylaştı:

“Kiracıya eşyalı olarak teslim edilen ve kullanımı sırasında zarar gören, kaybolan veya tahliye sırasında kiracı tarafından götürülen eşyalarla ilgili mal sahibi bu tazminatı güvence bedeli (depozito) tutarından talep edebilir. Mal sahibi bu hesabı yaparken sözleşmede depozito alındığına dair hüküm yoksa, son ödenen kira bedeli üzerinden hesaplayarak yapmalıdır. Hangi şekilde iade edilmesi gerektiği belirtilirse belirtilsin, depozito bedelini aşan alacak talebi yapılabilir; zarar karşılandıktan sonra ortaya çıkan fark ise kiracıya iade edilmek zorundadır.”

Periyodik bakım gerektiren tüm eşyalarda yıllık bakımlar kira sözleşmesi süresi içinde kiracı tarafından yaptırılmalıdır. Bu bakımların yapılmaması sebebiyle ortaya çıkan esaslı bozulmalar ya da yenilenmesi gereken durumlarda sorumluluk yine kiracıya aittir.

Ali Güvenç Kiraz

The post Kiracı eşyaları “Benim sandım” dedi, ev sahibi şokta: “Buzdolabı ve çamaşır makinesi gitti” | Benzer vakalar artıyor! Borçlar Kanunu ne diyor? first appeared on Siyasimedya | Güncel Türkiye Siyaset Haberleri, Analiz & Yorumlar.

‘EVI BOŞALTMAK İÇİN BİR AY VERİYOR’

İstanbul’un yoğun bölgelerinden birinde yaşayan Ö.İ., iki yıldır düzenli kirasını ödediği evinden bir telefonla çıkması istendi. Telefonda evin yeni sahibi vardı. Ancak bu talebin arka planında karmaşık bir hikaye yer alıyor.

Ö.İ.’nin ikamet ettiği evin ilk sahibi, yaşlılık nedeniyle çocuklarının gözetimindeyken vefat etti. Kira sözleşmesi, mal sahibinin hayattayken çocuklarının önünde imzalanmış, fakat yalnızca biri imzayı atmıştı. Vefat sonrası ev, sözleşmeyi imzalamayan diğer çocuğa da miras kalmıştı. Geçtiğimiz günlerde miras kalan yeni malik, kiracı Ö.İ.’yi arayarak evi boşaltmasını istedi.

İki yıldır oturan Ö.İ., “Birkaç gün önce ev sahibim beni aradı ve ‘Kendi oturduğum ev kentsel dönüşüme giriyor, bu yüzden senin oturduğun eve taşınacağım. Kiralar çok yüksek, bu nedenle Temmuz ayına kadar evini boşaltmanı rica ediyorum’ dedi. Ancak verilen süre çok kısa, neredeyse bir ay içinde taşınmamı istiyor,” şeklinde konuştu.

‘SÖZLÜ OLDUĞU İÇİN GÜVENİLMİYOR’

Bu kadar kısa sürede yeni bir ev bulmanın zor olduğunu ifade eden Ö.İ., “Bu talebe güvenemiyorum. Sözlü olarak iletildi, yazılı bir belge yok. Kira kontratımın ikinci yılındayım. Ya beni çıkarıp başkasına kiralarsa? Gerçekten kendisi mi oturacak, yoksa bahane mi? Ne yapacağımı, nereye gideceğimi hiç bilmiyorum. Bu durum can sıkıcı,” diyerek düşüncelerini paylaştı.

EV SAHİBİ VEFAT ETTİĞİNDE KİRA SÖZLEŞMESİ NE OLUR?

Avukat Ali Güvenç Kiraz, mülk sahibinin vefat etmesinin kira sözleşmesini nasıl etkilediğini değerlendirdi.

Kiraz, “Mal sahibinin ölümü kira sözleşmesinin devamlılığı üzerinde herhangi bir olumsuz etki yaratmaz. Mirasçılar, kanuni halefiyet gereğince hak sahibi olmaya devam ederler ve yeni bir kira sözleşmesi yapmaları gerekmez. Mirasçı, kiracıyı yeni bir kira sözleşmesi yapmaya zorlayamaz; ancak kiracıların dikkat etmesi gereken en önemli şey, kira bedelini ödemeye devam etme zorunluluğudur,” ifadelerini kullandı.

‘KİRACI ÖDEMELERİNİ KİMSEYE YAPMASI GEREKMEDİĞİNİ DÜŞÜNMEMELİ’

“Kiracı, vefat eden ev sahibine ödeme yaparken toplantılardan bir anda kira bedeli geri iade edilebilir” diyerek kiracıları uyaran Kiraz, “Kiracı, ev sahibinin vefat ettiğini düşünerek mirasçıların ulaşacağını zannetmemelidir,” dedi.

Kiraz, bu durumda kiracının, kira ödemelerini peşinden sulh hukuk mahkemesine başvurarak ‘ödeme yeri tayini istemeli‘ ve mahkeme hakimi tarafından belirlenen hesaba kira ödemelerine devam etmelidir. Kira borcu, düzenli olarak belirtilen tarihlerde ödenmesi gereken bir borçtur.”

EV SAHİBİNİN TAHLİYE İÇİN YAZILI BİLDİRİM YAPMASI GEREKİR Mİ?

“Ev sahibinin haklı bir gerekçesi olması durumunda, kiracıya yazılı bildirim yapması zorunlu değildir,” diyen Ali Güvenç Kiraz, önemli noktaları şu şekilde açıkladı:

— Tahliye konusunda ihtarname gönderme zorunluluğu yoktur. Kiracı, mal sahibinin sözlü bildirimi üzerine de evi tahliye etmediyse ve mal sahibinin haklı bir gerekçesi varsa bu yeterlidir. Yazılı bildirimin mevcut olması, mal sahibinin dava açma hakkını devam eden kira yılının sonuna dek uzatır.

— Örneğin 1 Ocak 2025 – 31 Aralık 2025 tarihleri için olan bir kira sözleşmesinde, mal sahibi kiracısına sözleşme bitmeden en az bir ay önce yazılı ihtarname gönderirse, normal şartlarda dava açma süresi 1 Ocak 2026’dan itibaren bir ay olsa da, ihtarnameyle bu süre 31 Aralık 2026’ya kadar uzatılır.

‘EV SAHİBİ, KİRACISINI İHTİYAÇ SEBEBİYLE TAHLİYE EDEMEZ’

“Ev sahibi kira dönemi dolmadan kiracısını ihtiyaç sebebiyle tahliye edemez,” diyerek önemli bir noktaya dikkat çeken Ali Güvenç Kiraz, ekledi:

— Ev sahibi, kiracısına tahliye süresi vermek zorunda değildir. Ancak iyi niyet çerçevesinde, kiracının zamanında evi tahliye etmesi için makul süre verebilir. Bunun için yazılı bildirim ve süre zorunluluğu yoktur.

— Burada dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli durum ise, kiracı bu nedenle tahliye edilmek isteniyor olsa ve yazılı bir ihtarname gönderilse bile, kiracı taşınmazı tahliye etmezse, kiracının zorla tahliyesinin sağlanabilmesi için mal sahibinin dava açması gerektiğidir.

EV SAHİBİ KENTSEL DÖNÜŞÜM GEREKÇESİYLE TAHLİYE İSTEYEBİLİR Mİ?

Ali Güvenç Kiraz, bu konuda, “Kentsel dönüşüm nedeniyle ev sahibinin eski evinin yıkılması ve kiracısının diğer evinde ikamet etmesi haklı nedenlerden biridir. İhtiyaç nedeniyle tahliye davası açma hakkı ev sahibine aittir ve kiracının tahliyesi gerekecektir,” şeklinde yanıt verdi.

‘KİRACI, HAKLI GEREKÇELERİ ŞÜPHELİ BULURSA MAL SAHİBİNDEN DAVA AÇMASINI İSTEYEBİLİR’

“Kentsel dönüşüm gerekçesiyle tahliye haklı bir sebeptir,” diyen Ali Güvenç Kiraz, “Eğer kiracı bu duruma inanmazsa, kiracı tahliyeyi kabul etmeyerek mal sahibinin dava açmasını ve bu durumu mahkemede ispat etmesini isteyebilir,” dedi.

Kiraz, “Dava açılması durumunda mahkeme, taşınmazla ilgili raporlar ve belgeler isteyecektir. Eğer belgeler kentsel dönüşüm sürecini ispatlıyorsa, kiracı davayı kaybedecek ve taşınmazdan tahliye edilecektir,” ifadelerini kullandı.

‘TAHLİYE SONRASI KİRACININ TAZMİNAT TALEBİ HAKSIZDIR’

“Kiracı, mal sahibine güvenip taşınmazı tahliye ederse ve mal sahibi evi yeniden kiraya verirse, kiracı tazminat talep edemez,” diyen Ali Güvenç Kiraz, “Ancak kiracı tahliye etmezse ve mahkeme kararıyla tahliye edilirse, eski ödenen kira bedelinin bir yıllık karşılığı ile taşınma masraflarını mal sahibinden talep edebilir. Burada tazminat talebinin kritik noktası, mahkemeye ve icra yoluna başvurarak kiracının tahliye edilmesidir,” dedi.

The post Ev Sahibi ve Kiracı Arasında ‘Kentsel Dönüşüm’ Anlaşmazlığı: Bu Talep Geçerli mi? first appeared on Siyasimedya | Güncel Türkiye Siyaset Haberleri, Analiz & Yorumlar.