Konutun Payı Çok Düşük
Hanehalkının finansal yükümlülükleri, Eylül 2025 itibarıyla son bir yılda yüzde 46.9 artarak 5 trilyon 489 milyara ulaştı. Bu dönemde konut kredileri yüzde 34.1 artarak 625 milyara yükseldi. Konut kredilerinin milli gelire oranı yüzde 1.1 ile emsal ülkeler ortalaması açısından oldukça düşük bir seviyede kalmakta. Konut kredilerine yönelik makroihtiyati düzenlemeler, konut kredisi faiz oranlarının yüksek olması ve vade imkanlarının sınırlı olması, konut kredisi kaynaklı hanehalkı borcunun azalmasında etkili rol oynamıştır.

Kartın Payı Yüzde 50
Merkez Bankası verilerine göre ihtiyaç kredileri son bir yılda yüzde 51.6 artarak 2 trilyon 46 milyara ulaştı. Taşıt kredileri ise yüzde 31.6 azalarak 61 milyara düştü. Kredi kartı borçları ise yüzde 56.6 büyüyerek 2 trilyon 655 milyara ulaştı. Bireysel kredi kartı borcunun 949 milyarını taksitli, 1 trilyon 706 milyarını taksitsiz kart borçları oluşturmakta. Kredi kartı borçlarının hanehalkı finansal borçları içindeki payı yüzde 50 seviyelerinde yer almakta. Konut kredilerinin payı ise Eylül ayı itibarıyla yüzde 12'ye geriledi. Son dönemde kredili mevduat hesabı (KMH) ürününün payı yüzde 13 düzeyinde seyrediyor.

Borçlu Sayısı Azaldı
Sıkı finansal koşullar ve KMH hariç ihtiyaç kredilerinde uygulanan büyüme kısıtlaması nedeniyle ihtiyaç kredisi borcu olan kişi sayısında gerileme devam ediyor. KMH tarafında borçlu kişi sayısındaki artış ise 3 taksit üzeri KMH kullanımının kısıtlamaya dahil olmasının ardından yavaşladı. Yüksek konut kredisi faiz oranları ve birden fazla konut alımı için kredi değer oranının yüzde 75 azaltılarak uygulanması, kredi borcu olan kişi sayısındaki azalmada etkili oldu. BDDK tarafından ihtiyaç kredisi vade sınırlarında yapılan değişiklik ile beraber, KMH hariç ihtiyaç kredilerinde 250 bin TL'ye kadar borcu bulunan kişi sayısı 1.3 milyon azalarak 8.8 milyona geriledi.

22.5 Trilyonluk Varlık
Rapora göre hanehalkının finansal varlıkları Eylül 2025 itibarıyla son bir yılda yüzde 44.5 artarak 22 trilyon 490 milyar liraya ulaştı. Hanehalkının finansal varlıkları içinde TL mevduat ve yatırım fonları ana payı oluşturmaktadır. Ağustos ayı sonunda hesap açma ve yenileme işlemlerinin sona erdiği kur korumalı mevduat ürünlerinin hanehalkı varlıkları içindeki payı yüzde 1'e düşerken, bu oran Kasım sonu itibarıyla neredeyse sıfıra kadar gerilemiştir.

Öncelik TL Mevduatta
Hanehalkının finansal varlıkları içerisinde en büyük paya sahibi TL tasarruf mevduatı, yüzde 52.8 büyüyerek 7 trilyon 752 milyara ulaşmış durumda. TL mevduatın toplam varlıklar içerisindeki oranı yüzde 34.5 olmuştur. Kur korumalı mevduat yüzde 75 azalarak 274 milyara düşerken, döviz mevduatları da yüzde 18.5 artarak 2.8 trilyona ulaşmıştır. Yabancı para mevduatının varlıklar içerisindeki payı yüzde 12.5 olarak belirlenmiştir. Kur korumalı mevduat BDDK'nın haftalık verilerine göre 28 Kasım itibarıyla 16.8 milyar liraya gerilemiştir.

Altının Yıldızı Parladı
Yastık altında 500 milyar dolara yakın altın tuttuğu tahmin edilen vatandaşların, bankalardaki kıymetli maden mevduatı da artış göstermeye devam ediyor. Kıymetli maden deposu yüzde 88.5 artarak 2 trilyon 449 milyara ulaşırken, finansal varlıklardaki payı yüzde 3.2'den 10.9'a çıkmıştır. Yatırım fonları son bir yılda yüzde 76.2 artarak 6 trilyon lirayı aşarken, para piyasası fonları ise yüzde 52.5 artarak 952 milyara ulaşmıştır. Yatırım fonlarının payı yüzde 8.5'ten 26.7'ye yükselmiştir.

Reel Sektörde de Borçluluk Düşük
Raporda, reel sektörün finansal borcunun milli gelire oranının tarihsel ve emsal ülke ortalamasının altında kaldığı vurgulanmıştır. Reel sektör borcunun GSYİH'ye oranı 2025 yılı Eylül sonunda yüzde 37.1 olarak gerçekleşmiştir. Reel sektörün 2024 Eylül'ünde 13 trilyon 832 milyar lira olan finansal borcu, 2025'in aynı döneminde 19 trilyon 552 milyar liraya yükselmiştir. Bu dönemde reel sektörün finansal varlıkları ise 6 trilyon 792 milyardan 10 trilyon 437 milyara çıkmıştır. TL ticari kredi büyüme kısıtları ve finansal koşullardaki sıkılık, TL borçluluğun düşük seviyelerde kalmasında etkili olmuştur.

Kasımda En Yüksek Reel Getiri Mevduatta
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Kasım ayına dair finansal yatırım araçlarının reel getiri oranlarını açıklamıştır. Kasımda aylık en yüksek reel getiri, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 2.21, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 2.18 ile mevduat faizinde (brüt) gözlemlenmiştir. TÜFE ile indirgendiğinde DİBS yüzde 1.86, BIST 100 endeksi yüzde 0.47 ve dolar yüzde 0.23 oranında yatırımcısına kazandırırken, külçe altın yüzde 0.44 ve euro yüzde 0.48 kayba yol açmıştır. Külçe altın, üç aylık değerlendirmede Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 23.52, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 21.53 ile yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan araç olmuştur. Aynı dönemde BIST 100, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 6.83, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 8.33 ile en çok kaybettiren yatırım aracı olmuştur. Finansal yatırım araçlarının yıllık değerlendirmesine göre, külçe altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 47.77, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 43.44 ile yatırımcısına en yüksek reel getiriyi sağlamıştır. Yıllık değerlendirmede, TÜFE ile indirgendiğinde mevduat faizi (brüt) yüzde 7.66, DİBS yüzde 2.69 ve euro yüzde 1.82 yatırımcısına reel getiri sağlamış, dolar yüzde 6.36 ve BIST 100 endeksi yüzde 10.71 oranlarında kayba yol açmıştır.

The post Vatandaşın Finansal Varlıkları Borcunun Dört Katına Ulaştı first appeared on Siyasimedya | Güncel Türkiye Siyaset Haberleri, Analiz & Yorumlar.

TCMB'nin Finansal İstikrar Raporu-Kasım 2025'in önsözünde Karahan, bankanın finansal istikrar ile ilgili gelişmeleri dikkatle takip ettiğini ve bu raporu kamuoyuyla paylaştığını belirtti.

Karahan, rapordaki verilere göre sıkı finansal koşulların iç talepte dengeye ulaşmasına ve dezenflasyon sürecine olumlu katkı sağladığını ifade etti. “Sıkı parasal duruşumuz sonucunda kredi büyümesi dezenflasyon patikası ile uyumludur. Kredi ve mevduat fiyatlamaları, politika faiz oranındaki değişimler ve beklentilerle uygun bir seyir izliyor. Politika faizini desteklemek amacıyla uyguladığımız makroihtiyati önlemlerle yabancı para kredi büyümesi yavaşladı ve parasal aktarım mekanizması güçlendi.” şeklinde değerlendirdi.

Karahan ayrıca, finansal koşullardaki sıkılığın aktif kalitesi göstergelerine yansıdığını ve bireysel kredilerin firma kredilerinden olumsuz şekilde ayrıştığını dile getirdi.

“TÜRK LİRASI MEVDUAT PAYI YÜKSEK SEVİYELERDE İSTİKRARLI SEYRİNİ KORUDU”

İlk çeyrekte meydana gelen dalgalanmaların ardından finansal piyasalardaki istikrarın yeniden sağlanması sayesinde Türk lirası varlıklarına olan ilginin arttığını kaydeden Karahan, Türk lirası mevduat payının yüksek seviyelerde stabil kaldığını ve TCMB'nin rezervlerinin güçlendiğini ifade etti.

Kur Korumalı Mevduat hesaplarının açılış ve yenileme işlemlerinin sonlandırıldığını, bu hesapların bakiyesinin oldukça düşük seviyelere gerilediğini de vurgulayan Karahan, artan küresel belirsizlik ve jeopolitik risklere rağmen ülke risk priminin iyileşmeye devam ettiğine dikkat çekti. Karahan, “Bu durum, bankalar ve reel sektör için yurt dışı finansman koşullarındaki olumlu görünümün korunmasına katkı sağladı. Bankaların iyileşen karlılık performansıyla birlikte güçlü likidite ve sermaye tamponlarının makro finansal istikrara katkı sağladığını da belirtmek gerekir.” ifadelerini kullandı.

The post TCMB Başkanı Karahan: Sıkı parasal duruş, dezenflasyona destek veriyor first appeared on Siyasimedya | Güncel Türkiye Siyaset Haberleri, Analiz & Yorumlar.

TCMB'nin Finansal İstikrar Raporu-Kasım 2025'in önsözünde Karahan, bankanın finansal istikrar ile ilgili gelişmeleri dikkatle takip ettiğini ve bu raporu kamuoyuyla paylaştığını belirtti.

Karahan, rapordaki verilere göre sıkı finansal koşulların iç talepte dengeye ulaşmasına ve dezenflasyon sürecine olumlu katkı sağladığını ifade etti. “Sıkı parasal duruşumuz sonucunda kredi büyümesi dezenflasyon patikası ile uyumludur. Kredi ve mevduat fiyatlamaları, politika faiz oranındaki değişimler ve beklentilerle uygun bir seyir izliyor. Politika faizini desteklemek amacıyla uyguladığımız makroihtiyati önlemlerle yabancı para kredi büyümesi yavaşladı ve parasal aktarım mekanizması güçlendi.” şeklinde değerlendirdi.

Karahan ayrıca, finansal koşullardaki sıkılığın aktif kalitesi göstergelerine yansıdığını ve bireysel kredilerin firma kredilerinden olumsuz şekilde ayrıştığını dile getirdi.

“TÜRK LİRASI MEVDUAT PAYI YÜKSEK SEVİYELERDE İSTİKRARLI SEYRİNİ KORUDU”

İlk çeyrekte meydana gelen dalgalanmaların ardından finansal piyasalardaki istikrarın yeniden sağlanması sayesinde Türk lirası varlıklarına olan ilginin arttığını kaydeden Karahan, Türk lirası mevduat payının yüksek seviyelerde stabil kaldığını ve TCMB'nin rezervlerinin güçlendiğini ifade etti.

Kur Korumalı Mevduat hesaplarının açılış ve yenileme işlemlerinin sonlandırıldığını, bu hesapların bakiyesinin oldukça düşük seviyelere gerilediğini de vurgulayan Karahan, artan küresel belirsizlik ve jeopolitik risklere rağmen ülke risk priminin iyileşmeye devam ettiğine dikkat çekti. Karahan, “Bu durum, bankalar ve reel sektör için yurt dışı finansman koşullarındaki olumlu görünümün korunmasına katkı sağladı. Bankaların iyileşen karlılık performansıyla birlikte güçlü likidite ve sermaye tamponlarının makro finansal istikrara katkı sağladığını da belirtmek gerekir.” ifadelerini kullandı.

The post TCMB Başkanı Karahan: Sıkı parasal duruş, dezenflasyona destek veriyor first appeared on Siyasimedya | Güncel Türkiye Siyaset Haberleri, Analiz & Yorumlar.

18.4 Trilyonluk Varlık

Bu oranla Türkiye, hane halkı borçluluğunda dünyada en düşük seviyelerden biri olarak dikkat çekiyor. Gelişen ülkelerde hane halkı borcunun milli gelire oranı ortalama olarak yüzde 14, gelişmiş ülkelerde yüzde 15 ve G20 ülkelerinde ise yüzde 16 seviyesinde. Merkez Bankası’nın verilerine göre, hane halkının toplam borcu Mart 2025 itibarıyla, bir yıl içinde yüzde 39.5 artarak 4 trilyon 496 milyar liraya ulaştı.

Öte yandan, hane halkının varlıkları bu süreçte yüzde 42.3 artarak 18 trilyon 398 milyar TL ile tarihinin en yüksek seviyesine ulaştı. Son bir yıl içinde hane halkının TL tasarruf mevduatı yüzde 111.2 artarak 6 trilyon 755 milyar liraya çıkarken, bu mevduatın büyük çoğunluğu 1-3 ay vade diliminde bulunuyor. Aynı dönemde hane halkının hisse senedi yatırımlarında ise zayıflama gözlemleniyor.

Borsadan Kaçıyor

Hane halkının hisse senedi varlıkları, geçen yıl sadece yüzde 2.5 artarak 1 trilyon 847 milyar lira oldu. 2023 yılının son çeyreğinde 8.5 milyon kişiye ulaşarak tarihi zirveye ulaşan hisse senedi yatırımcı sayısı, 2025 yılının mart ayı sonu itibarıyla 6.6 milyon kişiye geriledi. 2024 yılı sonuna kıyasla hane halkı hisse portföyünde ise reel endeks bazında yüzde 5 oranında bir düşüş gözlemlendi.

Hane halkının yatırım fonları ise sürekli bir artış göstermekte. Mart ayı itibarıyla yatırım fonlarındaki yatırımcı sayısı 5.2 milyon kişiye ulaştı ve yatırım fonu büyüklüğü 3 trilyon TL’ye çıktı. Yine aynı dönemde, hane halkının yatırım fonlarındaki varlığı bir yılda yüzde 83.4 artarak 4 trilyon 252 milyar liraya yükseldi.

Bu süreçte emeklilik fonları yüzde 53.8 artarak 1 trilyon 235 milyar liraya, para piyasası fonları yüzde 201 artarak 490 milyar liraya ulaşırken, diğer yatırım fonlarındaki varlıklar ise yüzde 99.1 artarak 3 trilyon 17 milyara yükseldi. Hane halkının bireysel emeklilik ve otomatik katılım sistemlerindeki yatırımları da ılımlı bir yükseliş gösterdi ve emeklilik sistemindeki katılımcı sayısı 15.3 milyon kişiye ulaştı.

Hane halkının finansal yükümlülükleri arasında bireysel kredi kartı borcu öne çıkıyor. Mart 2025 itibarıyla kredi kartı borcu bir yılda yüzde 44.3 artarak 2 trilyon 69 milyar liraya, taksitli borçlar yüzde 14.1 artarak 703 milyar liraya ve taksitsiz borçlar ise yüzde 67.2 artarak 1 trilyon 365 milyar liraya ulaştı. Toplam ihtiyaç kredisi borcu yüzde 45.3 artışla 1 trilyon 641 milyar lira olurken, KMH (Kredili Mevduat Hesabı) borçları yüzde 138.2 artarak 537 milyara yükseldi. Konut kredisi ise yüzde 22.7 artarak 628 milyar lira olurken, taşıt kredisi yüzde 21.9 azalarak 80 milyar lira oldu. Konut kredilerinin GSYİH’ye oranı, karşılaştırılan ülkeler ortalamasına göre oldukça düşük seviyelerde kalıyor.

Reel Sektörde de Borçluluk Düşük

Finansal İstikrar Raporu’ndaki araştırmaya göre, Türkiye’de reel sektör borçluluğu da emsal ülkelere göre oldukça düşük seviyelerde bulunuyor. Son bir yıllık dönemde reel sektör borcunun milli gelire oranı 7.8 puan gerilerken, emsal ülkelerdeki borçlulukta sadece 0.34 puanlık bir düşüş gerçekleşti. Türkiye’nin reel sektör borcunun GSYİH’ye oranı yüzde 39.7 ile emsal ülke ortalamasının (yüzde 61.9) belirgin şekilde altında kalıyor. Mart 2025 itibarıyla reel sektörün finansal yükümlülükleri ise yüzde 37.2 artarak 16 trilyon 385 milyar lira seviyesine ulaştı.

The post Vatandaşın Varlıkları Borçlarının 4 Katını Aştı first appeared on Siyasimedya | Güncel Türkiye Siyaset Haberleri, Analiz & Yorumlar.