Doğu Karadeniz'de sarp arazi yapısı nedeniyle yerleşim alanlarının çoğu zaman eğimli bölgelerde açıldığını kaydeden Alemdağ, bu alanlarda yapılacak kazı ve yapılaşma çalışmalarında mühendislik planlamasının büyük önem taşıdığına dikkat çekti.

Alemdağ, özellikle Gümüşhane ile Giresun'u birbirine bağlayan Torul-Tirebolu karayolu güzergâhında bölgenin çatlaklı ve ayrışmaya müsait jeolojik yapısı nedeniyle kaya düşmelerinin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

Donma-çözünme ve sıcaklık değişimlerinin de kaya parçalanmalarını hızlandırdığını belirten Alemdağ, bu nedenle yolun zaman zaman ulaşıma kapanabildiğini kaydetti.
Güzergâhta yapılan lokal kaya ıslahı ve bariyer çalışmalarının kalıcı çözüm üretmediğini dile getiren Alemdağ, “Bu yolun tamamı problemli bir güzergâh. Lokal müdahaleler yerine en doğru ve kalıcı mühendislik çözümü güzergâhın tünellerle planlanarak geçilmesidir” dedi.

“DOĞU KARADENİZ'DE HEYELAN RİSKİ İÇİN EN ÖNEMLİ TEDBİR YER SEÇİMİ”

Doğu Karadeniz Bölgesi'nin coğrafi yapısından ve illere göre farklı heyelan türlerinin meydana geldiğinden bahseden Gümüşhane Üniversitesi Uygulamalı Jeoloji Kürsüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selçuk Alemdağ, “Rize, Trabzon civarında daha çok zemin hareketleri meydana gelirken, Gümüşhane, Bayburt, Artvin ve Giresun civarlarında daha çok kaya kütlelerinde yenilmeler meydana gelir. Bunların mekanizmaları farklıdır. Her yağış olan yerde kütle hareketi meydana gelmez veya her eğimin oluştuğu alanda da kütle hareketi bekleriz diye bir durum söz konusu değildir. Potansiyel heyelan alanları biz mühendislik jeologları tarafından net bir şekilde belirlenebilir; bu bir mühendislik problemidir. Bu problemli alanları bizler belirledikten sonra yerel yönetimlerin bir alanı imara açacağı zaman yer seçimi dediğimiz durum çok çok önem arz etmektedir. Maalesef Karadeniz Bölgesi'nde, özellikle Doğu Karadeniz bölümünde coğrafi koşullar çok uygun olmadığından dolayı çok eğimli, sarp arazilerden meydana gelen bir yapı söz konusudur. Bu nedenle yerleşkeleri ister istemez eğimli arazilerde açmak zorunda kalıyoruz. Ancak bunların açılması esnasında suni müdahalelerle mevcut kazı yönetim sistemlerini düzgün yapmak gerekiyor. Doğu Karadeniz Bölgesi'nde özellikle Trabzon ve Giresun çevresinde topografik koşullar ve aşırı yağış nedeniyle kaya kütleleri çok daha çabuk ayrışmaya uğruyor ve killeşiyor. Böylelikle üzerine barınma amacıyla açılmış temel sistemleriyle ek yükler getiriyoruz. Bir sürü bina fazla mühendislik tasarılarına girmeden yapılabiliyor. Buradaki en temel ve vurgulanması gereken şey, mühendislik jeologlarına özellikle yeni açılacak alanların veya kentsel dönüşüme uğraması gereken alanların yeniden planlanmasında danışılmasıdır. Yer seçimi çok çok önemlidir” diye konuştu.
“GÜMÜŞHANE-GİRESUN KARAYOLU İÇİN TEK ÇÖZÜM TÜNEL”

Gümüşhane ve Giresun karayolu üzerinde meydana gelen kaya düşmeleri ve heyelanların lokal ve ıslah çalışmalarıyla çözülemeyeceğini ifade eden Prof. Dr. Selçuk Alemdağ, “Özellikle Doğu Karadeniz Bölgesi'nde bizler ne zaman olacağını bilmiyoruz ama olup olmayacağını kestirebildiğimiz mühendislik problemleri vardır: heyelanlar ve taşkınlar.

Heyelan bu bölgenin kaderi demeyelim; aslında bizler doğaya yanlış müdahale ettiğimiz için bu tür problemlerle karşılaşıyoruz. Doğa aslında matematik gibidir. Hesabı düzgün yapmadığınız zaman size karşılığını verir ve kendi eski durumuna dönmeye çalışır. Elinde kepçesi ve iş makineleri olan birileri kafasına göre, projesiz birtakım işler yaptığı zaman çok daha ciddi problemlerle karşılaşıyor. Sonrasında bizlere geliniyor ve 100 bin liraya çözülecek bir iş için milyonlar harcanarak tedbir almak zorunda kalınıyor.

Gümüşhane'deki probleme geldiğimizde, özellikle Kürtün yol güzergâhı, Torul'dan Tirebolu'ya kadar olan güzergâhta bölgenin jeolojik evriminden bahsetmek gerekir. Bölge üç farklı orojenez geçirmiştir. Yani tektonizmaya bağlı olarak dağ oluşum mekanizmaları sırasında kaya kütlesi çok ciddi derecede örselenmiştir. Aşırı eklemli olduğundan dolayı ve bu eklem sistemlerine bağlı olarak kaya kütlesinde ayrışma yüzeyden derine doğru nüfuz ettiği için kütlede yenilme mekanizmaları meydana geliyor. İkincil bir doğal durumda da bölgede yaklaşık +10 ile -10 dereceler arasında gerçekleşen ısıl değişimler sonucunda donma-çözünmeye bağlı parçalanmalar meydana geliyor. Bunun sonucunda da kütle hareketi kaçınılmaz oluyor. Özellikle Torul-Tirebolu yol güzergâhında kütle hareketi sadece mevsim geçişlerine bağlı değil; yazın dahi anlık olarak çok ciddi problemlere sebebiyet verecek kaya hareketleri meydana gelebilir. Bu yol güzergâhı için kaya ıslah projeleri veya lokal çözümler çok da anlam ifade etmiyor. Çünkü güzergâhın tamamı problemli. Buradaki tek çözüm, probleme lokal müdahale etmek yerine bu güzergâhın tamamen tünellerle planlanarak geçilmesidir. Bu en doğru mühendislik çözümü olacaktır” şeklinde konuştu.

The post Doğu Karadeniz bölgesi işaret edildi! 'Maalesef kaçınılmaz son' dedi il il uyardı first appeared on Siyasimedya | Güncel Türkiye Siyaset Haberleri, Analiz & Yorumlar.

Bölgedeki tarım alanlarında köklü ağaç dikimi yapılmasının gerektiğini belirten bilim insanları, mühendislik hizmetleri ile riskli yamaçların güvenli hale getirilmesini ve istinat duvarlarının da yeniden gözden geçirilmesini öneriyor.
‘KARADENİZ FAYI, SAHİL İÇİN TEHDİT UNSURUDUR’

Prof. Dr. Bektaş, Trabzon’un Yomra ilçesinde meydana gelen 2.4 büyüklüğündeki mikro depremin bölgede deprem üreten fayların varlığına işaret ettiğini belirterek, “2.4 büyüklüğündeki mikro depremler oldukça olağandır. Bu durum, bölgede aktif ve deprem üreten fayların bulunduğunu göstermektedir.” dedi. 2012'deki 5.6 büyüklüğündeki Trabzon fayının Batum açıklarında meydana gelen depremi hatırlatan Bektaş, “Trabzon fayı üzerinde Yomra ilçesine kadar uzanan artçı sarsıntılar olmuştu. Karadeniz fayı, Trabzon'un kuzeyinde bir tehdit oluşturmaktadır. 1968 yılında Bartın'da gerçekleşen 6.6 büyüklüğündeki Karadeniz fayı depremi, bu tehlikenin ciddiyetini ortaya koymaktadır.” şeklinde ekledi.
‘YAPI STOKUNUN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ GEREKİYOR’

Prof. Dr. Bektaş, yapı stokunun gözden geçirilmesi ve binalarda oluşan korozyona dikkat çekerek, “AFAD, '2019 Deprem Tehlikesi Haritası'nda Trabzon'un deprem tehlikesini iki kat, Rize'nin ise üç kat artırdı. Rize-Trabzon sahilinin 6.6 büyüklüğündeki depremlere hazır olması gerekiyor.” dedi. Trabzon-Rize sahilinde dolgu alanları ve kumsal zemine dikkat çeken Bektaş, “Heyelan alanlarımız var, bu nedenle deprem tehlikesi daha da artmış durumda. 'Trabzon ve Rize deprem bölgesi değildir' diye 50-60 yıl boyunca depreme dayanıksız binalar inşa edildi. Mevcut yapı stokumuz, güncel yönetmeliğe uygun değil ve bir an önce gözden geçirilmesi gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
‘RİZE VE TRABZON ARASINDA MİKRO DEPREM KÜMESİ GELİŞTİ’

Prof. Dr. Bektaş, 2023 yılında Kahramanmaraş'taki depremin Trabzon ve Rize arasında mikro deprem kümeleri oluşturduğunu belirtti. “2023 yılına ait depremin sarsıntılarını sahilde ve evlerimizde hissettik. Kandilli Rasathanesi’nin kayıtlarına bakıldığında, Rize ve Trabzon arasında bir mikro deprem kümesinin geliştiği görülmektedir. 2024 yılında bu küme içinde 4.8 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi ve bu deprem yer çekiminin etkisiyle oluşmuştur.” şeklinde belirtti. Bektaş, “1 ay sonra Arhavi ilçesinde meydana gelen heyelan ise o bölgedeki yağmursuz bir zamanda gerçekleşti ve heyelan deprem etkisinin 5 şiddetindeki alanında gelişti. Bu durum, Karadeniz sahilindeki heyelanların depremlerle doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koyuyor.” dedi.

‘DEPREMLER, HEYELANLARI TETİKLİYOR’

Prof. Dr. Bektaş, depremlerin heyelanları tetiklediğini belirterek, “Hissedilmeyen 2.4 büyüklüğündeki mikro depremler, kıyıdaki heyelanları tetikleyebiliyor. AFAD ve Kandilli Rasathanesi’nin kayıtlarına baktığımızda Trabzon sahilinde birçok mikro deprem yaşanıyor. İklim, yağış, deprem etkisi, dik topografya ve ayrışmış, bol kırıklı kayaç yapısı, heyelanları tetikleyen etmenler arasında yer alıyor.” ifadelerini kullandı. Bektaş, “Topografya yükseldikçe ve depremler arttıkça önümüzdeki günlerde daha fazla heyelan yaşama ihtimali artacaktır. Trabzon’un önemli bir kısmı heyelan sahası üzerinde bulunurken, Rize’nin önemli bir kısmı ise dolgu sahası üzerindedir. Hissetmediğimiz mikro depremler beklediğimizden daha etkili olabilir.” dedi.

The post Yer çekiminin etkisiyle oluştu: 2 il arasında mikro deprem kümesi gelişti! Uzmanlardan dikkat çeken açıklama! first appeared on Siyasimedya | Güncel Türkiye Siyaset Haberleri, Analiz & Yorumlar.