Ülkemiz, Avrupa ve Kuzey Amerika'da yaşanan vakalar, bu türlerin sadece ekolojik değil, aynı zamanda endüstriyel ve toplumsal riskler taşıdığını ortaya koyuyor. En son örnek olarak, İsviçre'de Cenevre Gölü ve Lozan'daki İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü'nde (EPFL) yaşanan sorunlar, tehdidin boyutlarını bir kez daha gözler önüne serdi.

Sistemleri Devre Dışı Bıraktılar: “Bu Açık Bir İstila”

Quagga midyeleri, kolesterolün atardamarı tıkaması gibi, EPFL'nin 5 kilometrelik su boru hattına yalnızca birkaç yıl içinde sızmayı başardı. Durum fark edildiğinde hızla gerçekleşen hasar, Bazı ısı eşanjörlerinin veriminde, midye kabuklarının tıkanmasıyla üçte bir oranında düşüşe neden oldu.

Klima sistemleri devre dışı kaldı ve yaz aylarında 23 derecenin altına düşmesi gereken binalar, 27-28 dereceden aşağı inemedi. Midyeler, Cenevre Gölü'nün 75 metre derinliğinden çekilen soğuk su borularına sızdı. EPFL Tesisat İşletme Müdürü Mathurin Dupanier, Guardian'a yaptığı açıklamada durumu “Bu açık bir istila” sözleriyle özetliyor.

Quagga midyeleri

Hızla Yayılmaya Devam Eden Tehlike

Quagga midyeleri, dünyadaki en hızlı yayılan istilacı türler arasında yer almakta. Bir dişi quagga, yüzlerce yumurta üretebiliyor ve bazıları 30 yıl boyunca yaşayabiliyor. Sadece altı yıl önce Cenevre Gölü'nde tespit edilen midyeler, 2022'de istilanın boyutunun fark edilmesiyle büyük bir şok yaşattı.

“Gerçeği Kabullenemiyorduk” diyen Dupanier, midyelerin gölde hızla yayıldığını belirterek, “Borular ve soğutma üniteleri artık tehdit altında; gölden çekilen soğuk suyla çalışan tüm tesisler risk altında. Göl çevresindeki tüm tesislerde bu sorun var” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de de Benzer Bir Tehdit Var!

Türkiye'de ve Avrupa'nın diğer bölgelerinde de benzer tehlikeler söz konusu. Ülkemizde quagga midyeleri yer almakta değil, aynı familyaya ait zebra midyeleri birçok göl ve barajda yayılım göstermekte. Bu türün taşıdığı tehditi Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Deniz Ayas’a danıştığımızda, şu bilgilerin altını çizdi:

“Bilimsel çalışmalar ve teknik raporlar, zebra midyesinin Türkiye’nin değişik havzalarındaki göl ve baraj sistemlerinde varlığını ortaya koymaktadır. Türkiye’de gözlemlenen tür ile son yıllarda Kuzey Avrupa’da (örneğin İsveç’te) yayılım gösteren türün aynı olmadığı özellikle vurgulanmalıdır. İsveç ve komşu ülkelerde bildirilen tür, zebra midyesinin yakın akrabası olan quagga midyesidir. Quagga midyesi, daha derin ve daha soğuk su koşullarına uyum sağlayabilmesiyle bilinirken; Türkiye’de altyapı ve ekosistem etkileriyle öne çıkan tür ağırlıklı olarak zebra midyesidir.”

Zebra midyeleri

‘Tutunucu İplikleriyle Sert Yüzeyde Kolayca Kalabiliyorlar’

Zebra midyesinin Karadeniz-Hazar Havzası kökenli, tatlı sularda yaşayan ve biyolojik açıdan son derece etkin bir tür olduğunu belirten Prof. Dr. Deniz Ayas, bu midye türünün tutunucu iplikleri sayesinde sert yüzeylere kolayca tutunabildiğini ve kısa sürede yoğun koloniler oluşturabildiğini ifade etti. Ayas, şöyle devam etti:

“Zebra midyesinin en belirgin etkilerinden biri, su giriş yapıları, boru hatları, filtreler üzerinde yoğun biçimde birikme eğilimi göstermesidir. Bu birikim, sistem kesitlerinin daralmasına ve operasyonel verimliliğin azalmasına neden olabiliyor.”

Suyun Berrak Görünmesine Aldanılmamalı, Soframıza Gelen Balıkları Dolaylı Olarak Olumsuz Etkiliyorlar

Prof. Dr. Deniz Ayas, güçlü bir filtre besleyici olan zebra midyesinin süspansiyon halindeki fitoplanktonu yoğun biçimde filtrelediğini ve bu durumun suyun daha berrak görünmesine yol açabildiğini belirtti.

Ancak bu durumun ekosistemde gerçek bir iyileşme anlamına gelmediğini vurgulayan Ayas, besin ağının alt basamaklarındaki değişimlerin zooplankton topluluklarını ve balıkların erken yaşam evrelerini dolaylı olarak olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.

Normal Midyelerle Karıştırılmamalı, Uzak Durulmalı

Ayrıca Prof. Dr. Deniz Ayas, zebra midyelerinin kıyı bölgelerinde yaygın olarak tüketilen deniz midyeleriyle karıştırılmaması gerektiğini vurguladı. Tatlı su ortamlarında yaşayan zebra midyelerinin, filtreyle beslenmeleri sırasında çevresel koşullara bağlı olarak bünyelerinde kimyasal ya da mikrobiyal kirleticileri biriktirme potansiyeline sahip olduğunu ifade eden Ayas, bu türün küçük boyutlarına rağmen biyolojik açıdan son derece etkili olduğunu sözlerine ekledi.

The post Koca Bir Yerleşkeyi Felç Ettiler! ‘Bu Açık Bir İstila’ | Türkiye'de de Hızla Yayılıyor, Tehlikeleri Neler? first appeared on Siyasimedya | Güncel Türkiye Siyaset Haberleri, Analiz & Yorumlar.

Olayla ilgili soruşturma sürerken, otelin güvenlik kamera kayıtları inceleniyor ve 4 kişinin ifadesine başvuruldu. Ailenin yemek yediği restoranın mühürlendiği bilgisi de alındı.

İZMİR'DE DE BENZER BİR OLAY YAŞANMIŞTI

Benzer bir olay, geçen yıl İzmir'de meydana geldi. Servet Polat, kızı Bahar Zeyrek ve torunu Gökhan Zeyrek (11) ile birlikte Buca ilçesindeki bir işletmede kumpir yedikten sonra kusma ve ishal belirtileri ile hastaneye kaldırıldı. Babanın evinde ölü bulunmasının ardından, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı. İş yeri sahibi hakkında 'taksirle ölüme neden olma' suçlamasıyla 15 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açıldı.

İstanbul'daki Midye Faciası: Anne ve İki Çocuğun Ölüm Nedenleri Belirsiz
Fatih’te yaşanan gıda zehirlenmesi şüphesi nedeniyle hastaneye kaldırılan ailenin iki çocuğu hayatını kaybederken, anne de ardından hayatını kaybetti. Baba Servet B.'nin tedavisi halen devam ediyor. Olayla ilgili 4 kişinin gözaltına alındığı öğrenildi. Adli Tıp, öldüğü belirlenen aile üyelerinin ölüm nedeninin henüz belirlenmediğini belirtirken, kesin sonucun toksikoloji analizleriyle belirleneceği açıklandı.

Sokak lezzetleri çoğu insan tarafından beğenilse de, hijyenik olmayan koşullar ve bozuk malzemeler maalesef ölümcül sonuçlar doğurabiliyor.

Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Vedat Göral, başta kumpir ve midye olmak üzere, sıkça tüketilen sokak yemekleri hakkında önemli bilgiler verdi.

Bakteri Riski: Salmonella ve Diğer Tehlikeler

“Kumpirde Salmonella ve diğer bakterilerin varlığı, gıda zehirlenmesine neden olabilir. Bu bakteriler vücuda girdiğinde bulantı, kusma, ishal gibi semptomlar meydana getirir. Özellikle yaşlılar ve çocuklar bu durumdan daha ağır etkilenebilir. Bu nedenle, temiz bir ortamda hazırlanmaması ve hijyen koşullarına uyulmadığında ciddi sağlık sorunları ile karşılaşılabilir.” diyen Prof. Dr. Göral, midyelerin de çeşitli toksinler ve bakteriler barındırabileceğini belirtti.

Tüm Gıdalarda Risk Bulunmakta

Prof. Dr. Göral, “Gıda zehirlenmesi tüm besinler için geçerlidir. Yetersiz temizlenmiş ve pişirilmemiş gıdalar büyük risk taşır. Gıda hazırlanırken hijyen koşullarına dikkat edilmesi gerekmektedir.” diyerek, “Her yıl ülkemizde çok sayıda gıda zehirlenmesi vakası meydana geliyor ve bu özellikle midye, kumpir, döner gibi yiyeceklerle sıkça ilişkilendiriliyor.” şeklinde ekledi.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Prof. Dr. Göral, sokak lezzetlerinin temiz bir ortamda ve açık hava etkenlerinden uzak bir yerde hazırlanması gerektiğini belirtti. Midye ve kumpirlerin kapalı restoranlarda tüketilmesi gerektiğini vurguladı.

Ağır Vakalar İçin Hastane Yatışı Hayati Öneme Sahip

Gıda zehirlenmesi vakalarında hastaneye başvuran bireylerde durumun hafif, orta veya ağır olup olmadığı değerlendiriliyor. Hafif vakalar ayakta tedavi edilebiliyor; ancak orta ve ağır durumların hastanede tedavi edilmesi gerekli. Çocukların, yaşlıların ve hamilelerin daha dikkatli gözlemlenmesi gerekiyor.

Çocuklar Daha Fazla Risk Taşıyor

Gıda zehirlenmelerinin çocuklar arasında daha sık görüldüğü, çocukların bağışıklık sisteminin henüz gelişmediği için durumun ciddiyetinin artırdığı belirtiliyor.

Kronik Hasar Riski

Bozuk gıda tüketimlerinin sağlık üstündeki uzun vadeli etkilerini sorguladığımızda, Prof. Dr. Göral, “Kötü gıda tüketimi yalnızca ani zehirlenmelere değil, aynı zamanda kronik hastalıklara da yol açabilir.” dedi.

Yiyeceklerin bozuk olduğuna dair ilk belirtiler bulantı, kusma, karın ağrısı ve genel durum bozukluğu gösterebilir. Eğer dışarıda yedikten 1-2 saat içinde bu belirtiler görülüyorsa, gıda zehirlenmesi ihtimali düşünülmelidir.

The post Midye ve Kumpir Faciası: Anne ve İki Çocuk Hayatını Kaybetti first appeared on Siyasimedya | Güncel Türkiye Siyaset Haberleri, Analiz & Yorumlar.