Meclis Genel Kurulu'ndan dün geçen torba yasanın, bugün Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın onayına sunulması bekleniyor. Yargı Reformu Strateji Belgesi doğrultusunda hazırlanmış olan 40 maddelik yasa, Cumhurbaşkanı tarafından onaylanıp Resmi Gazete’de yayımlandığında, Adalet Bakanlığı tarafından hemen yürürlüğe girecek ve yılbaşından önce cezaevlerinden tahliyelerin başlaması planlanıyor. Yasaya eklenen geçici madde ile bazı şirketlerin ‘enflasyon muhasebesi’ uygulaması üç yıl süreyle ertelendi.
TAHLİYE OLACAKLAR
– 31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler, toplam hapis cezası 10 yıldan az ise 1 ayını, 10 yıl ve daha fazla ise 3 ayını bu kurumlarda geçirip ilgili mevzuat uyarınca açık ceza infaz kurumlarına ayrılmasına 3 yıl veya daha az süre kalanlar, açık ceza infaz kurumlarına geçiş yapabilecekler. Ayrıca, aynı tarihte işlenmiş suçlardan dolayı açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler, talepleri halinde en az 3 ay açık ceza infaz kurumunda kalmış olmak kaydıyla denetimli serbestlik tedbiri kapsamında 3 yıl erken yararlandırılacaklardır.
ONLAR KAPSAM DIŞI
– Aşağıdaki suç türlerinde bu hak tanınmayacak:
“Terör, örgütlü suçlar, alt soy ve üst soya, kardeşe, eşe, boşanılan eşe, kadına, çocuklara, beden veya ruh bakımından savunmasız kişiye yönelik kasten öldürme, cinsel saldırı ile çocuğun cinsel istismarı, bina veya diğer yapıların yıkılması, çökmesi veya hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları.”
IBAN MAĞDURLARI
– Türk Ceza Yasasının 158’inci maddesinde düzenlenen “nitelikli dolandırıcılık” suçları artık ağır ceza mahkemelerinden asliye ceza mahkemelerine aktarıldı. Bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte, ağır ceza mahkemelerinde görülen davalarda ya da istinaf veya temyiz incelemesindeki dosyalarda görevsizlik veya bozma kararı verilemeyecek. Bu davalar, kesin hükümle sonuçlanana kadar önceki kurallara göre işlemeye devam edecek. Bu hüküm, kamuoyunda “IBAN mağduru” olarak bilinen banka hesap numarası ile dolandırıcılık dosyaları için geçerli.
– 1 Ocak 2016 tarihinden önceye ait ödenmemiş genel sağlık sigortası primleri ile gecikme cezası ve gecikme zammının tahsilinden vazgeçildi. Böylece 1 milyon 477 bin kişinin toplam 3 milyar 200 milyon liralık borcu silinmiş olacak.
ÇOCUĞU SUÇTA KULLANANA EK CEZA
– Örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen suçlarda çocukların araç olarak kullanılması durumunda, örgüt yöneticilerine verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılacak. Ayrıca örgüt kurma ve yönetme suçunun cezası beş yıldan on yıla yükselecek, örgüt üyeliği suçunun üst sınırı ise beş yıl hapis olarak belirlenecek. Eğer örgüt silahlı ise ceza yarı oranında artırılacak.
DÜĞÜN MAGANDALARI DİKKAT
– Ateşli silahlarla meskun mahalde ateş edilmesi durumunda bir ile beş yıl arasında hapis cezası öngörülüyor. Eğer aynı eylem ses ve gaz fişeği atan silahlarla işlenirse ceza altı aydan üç yıla kadar çıkacak. Bu suç, düğün, nişan ve asker uğurlaması gibi toplu etkinliklerde işlenirse ceza yarı oranda artacak. Bu tür durumlarda doğrudan kamu davası açılacak. Kurusıkı silahlar da “genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması” suçu kapsamına alınacak.
TRAFİK MAGANDALARI
– Trafikte yol kesme suçu ayrı bir biçimde düzenlendi. Faaliyetleri hukuka aykırı bir şekilde bir aracı durduran ya da hareket etmesini engelleyen kişiye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilecek. Bu durumlarda kanuna uygun şekilde yapılan “toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı” saklı kalacak. Aracı başka bir yere götüren kişi ise iki ila beş yıl hapis cezası alacak.
– Taksirle yaralama suçunda ceza miktarları artırıldı. Suçun basit halinin cezası dört aydan iki yıla kadar; birden fazla kişinin yaralanmasına neden olunduğunda ise ceza dokuz aydan beş yıla kadar hapis olacak. Güveni kötüye kullanma suçunda, motorlu kara, deniz veya hava taşıtı konusu olduğunda verilecek ceza bir kat artırılacak. Bu durumda iki yıldan on dört yıla kadar hapis cezası uygulanacak. Yeni düzenlemede uzlaştırma mümkün olmayacak.
E-KİMLİK OLMADAN ABONELİK YOK
– Elektronik ödeme kuruluşları; fotoğraf, yüz tanıma veya parmak izi gibi biyometrik yöntemlerle ya da elektronik kimlik doğrulama özellikli kimlik belgeleriyle doğrulama yapmadan hesap açamayacak. GSM abonelikleri yalnızca çipli kimlik kartı gibi elektronik kimlik doğrulama özelliği taşıyan kimlik belgeleriyle yapılabilecek.
– Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, kişi veya şirketler adına açılabilecek hat sayısını sınırlayabilecek. Fazla mobil hat kullanan telefonlar kapatılacak. Ölen kişiler ile kapanan şirketler ve ülkeyi terk eden yabancılara ait telefon hatları, üç aylık periyodik kontrollerle aktif olmayanlar kapatılacak.
– Dolandırıcılık, hırsızlık ve kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarında kullanılan telefon hatlarının şebeke bağlantıları doğrudan kesilecek. Soruşturma veya dava kapsamında savcı, hâkim veya mahkeme tarafından istenilen bilgi ve belgenin on gün içinde gönderilmemesi durumunda, banka ve finans kuruluşları ile hat operatörlerine para cezası verilecek.
– Kişilerin abonelik kayıtlarının güncellenmesi, hatlarını üzerilerine almaları nedeniyle kapatılma durumunda kaynaklanan mali yük hat sahibine yansıtılmayacak. Yüze karşı ve gıyapta hakaret suçları ise ön ödeme kapsamına alındı.
