Dr. Öğr. Üyesi Osman Nuri Sunar, C130'ların Türk Hava Kuvvetleri'nde yıllardır görev yapan ve performanslarıyla kendilerini kanıtlayan uçaklar olduğunu belirtti. “Olayın yaşandığı andan itibaren birçok kez dile getirildi: Bu, güvenilir bir uçak. Uçağın geldiği rota biliniyor ve pilotlarımız daha önce de bu rotayı kullandı. Pilotsal eğitim açısından tereddüt olacağını düşünmüyorum,” dedi.
Uçak kazalarının teknik sebeplerin yanı sıra pilotaj ve hava koşullarına bağlı sorunlar içerebileceğini vurgulayan Sunar, “Her zaman istemediğimiz ancak bu tür olaylarda konuşulan bir durum var: İçeriden ya da dışarıdan bir etkinin etkisi olabilir,” diyerek açıklamalarını sürdürdü.
“İçeriden kastettiğimiz, belirli kısıtlamalara tabi tehlikeli maddelerin taşınmasıdır. Hem sivil hem de askeri havacılıkta bu geçerlidir. Askeri havacılıkta durum biraz farklıdır; burada savunma ihtiyacı sebebiyle çeşitli şekillerde mühimmat taşınabilir. Bu uçakların mühimmat taşıma talimatlarını bilmesem de içeride bir mühimmat varsa, bu durum tetikleyici olabilir,” şeklinde ekledi.
Yükün Kayması Uçağı Tehlikeye Atmış Olabilir
Düşen uçağın bir kargo uçağı olarak taşıdığı yüklerin önemli olduğunu vurgulayan Sunar, “Uzmanlarımız ne kadar eğitimli olsalar da, hava koşullarından doğabilecek bir dengesizlik ve 'stall' durumu uçağı zor bir duruma sokmuş olabilir. Yükün kayması ve dengenin bozulması bazı fiziksel sorunlara yol açabilir,” dedi.
Motorun Kokpiti Parçaladığı İddiası
Emekli Hava Korgeneral Dr. Karakuş da düşüşle ilgili olarak motorun kopup kokpiti parçaladığı ve hava basıncının kuyruğu etkileyebileceğini ileri sürdü. “Uçağın düşüş nedenlerini araştırıyorum. Bir motorun koptuğunu ve diğerini de kopardığını düşünüyorum. Kalacak motorlarda da sorunlar olduğu aşikâr. Motorun düşmesi kokpiti parçalayabilirken, kuyruk kısmında basınç farkından dolayı zarar görebilir,” dedi.
Araştırma Sonuçları Bekleniyor
Karakuş, uçağın vurulması ile ilgili spekülasyonlar hakkında yorum yapmanın şu aşamada zor olduğunu ifade etti. “Kesin bir şey söylemek imkansız ama olasılık var. Türkiye ile Azerbaycan arasında Zengezur Koridoru'nun açılması bölgede gerginlik yaratıyor,” dedi.
1976'daki Olayı Yeniden Hatırlattı
Karakuş, 1976 yılında Kars'ta Türkiye'ye ait bir savaş uçağının Sovyetler Birliği tarafından düşürüldüğünü hatırlattı. “Bu tür olaylar her an yaşanabilir. Yeterli araştırma yapılmadan kesin bir şey söylemek doğru değil,” dedi.
Kara Kutu Verileri Belirleyici Olacak
Uzmanlar, bilgi kirliliğinin sona ermesi için kara kutu verilerinin belirleyici olacağını vurguladı. Dr. Öğretim Üyesi Sunar, düşüşle ilgili ana doğruların kısa süre içinde netleşeceğini belirtti. “Detayların keşfi için kara kutunun deşifre edilmesini beklemeliyiz,” dedi.
Uçağın Yaşı Değil, Bakım Önemli
Emekli Hava Korgeneral Dr. Karakuş, tartışmalara değinerek C130 uçaklarının yaşının değil, bakım ve modernizasyonun önemini vurguladı. “ABD'de daha yaşlı B-52'ler halen faal. Türkiye'nin bakım ve lojistiğe verdiği önem tartışılmaz,” diye ekledi.
Muhakeme ve Strateji Önemli
Dr. Öğretim Üyesi Sunar, uçakların yaşı konusunda, bakım ve kontrollerinin zamanında yapılmasının kritik olduğunu ve geçmişte başarılı bir performans sergilendiğini belirtti.
Gelecekteki Uçaklar
Emekli Hava Korgeneral Dr. Erdoğan Karakuş, İngiltere'den alınacak C130-C uçaklarının envanterdeki C130'lardan çok daha modern olduğunu ifade etti. “Uçaklar, C17 uçaklarına geçtiği için elden çıkarılıyor,” dedi.
