ABD Başkanı Donald Trump’ın geçen hafta Ukrayna’ya yönelik sert bir tutumla ortaya koyduğu 28 maddelik barış planı, pazar günü İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleştirilen ABD-Ukrayna-AB heyetler arası görüşmelerde somut bir taslak metne dönüştü. Ancak, bu taslağın yeniden Ukrayna savaşını sona erdirebilecek bir “barış planı” haline gelmesi için pazarlık süreçlerinin devam etmesi gerekiyor.
RUBIO İYİMSER YAKLAŞIMDA BULUNDU
Cenevre’deki görüşmeleri değerlendiren ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ukrayna temsilcileriyle son 9 ayın en faydalı ve içerik açısından zengin görüşmelerini gerçekleştirdiklerini belirtti. 28 maddelik plan üzerinde yapılan revizyonların detaylarına girmeden, “Taslak metindeki birçok madde üzerinde ortak görüşe varmayı başardık. Bu son derece önemli bir gelişme. Ancak bazı kilit maddelerle ilgili kararların liderler tarafından verilmesi gerekecek. Önümüzdeki günlerde Başkan Trump ile Ukrayna lideri Volodimir Zelenski’nin bir araya gelerek bu kritik konuları ele alması gerekiyor. Sonrasında, elbette Rusya’nın görüşü de alınmalı. Önceki planın Ukrayna tarafından kabulü için 27 Kasım’a kadar tanınan süre yeterli olmayacak ve bu nedenle son tarih uzatılacak. Ancak yapılan düzeltmeleri göz önünde bulundurarak savaşı yakında sona erdireceğimize inanıyorum” açıklamasında bulundu.
AB’NİN PLANLARI DEVREDE
Cenevre görüşmeleri sırasında Trump’ın 28 maddelik planına karşılık olarak, Avrupa Birliği’nin Ukrayna’nın çıkarlarını daha çok koruyan 24 maddelik bir planı da masaya yatırıldı. Zelenski ile telefon görüşmesi gerçekleştiren Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, “Cenevre’de Ukrayna’nın egemenliğini korumak için önemli adımlar atılmış olmasına rağmen, çözüm bekleyen birkaç kritik madde kalmaya devam ediyor. Bu maddelerin karara bağlanması birkaç gün değil, birkaç aylık bir süreç gerektirebilir” dedi. AB planının Rusya’ya toprak tavizi öngördüğü, ayrıca Rusya’ya G-8’e dönüş imkanı tanıdığı belirtildi. Trump’ın 600 bin asker öngördüğü planına karşılık, Ukrayna’nın asker sayısını 800 bine çıkardığı ifade edildi. Trump’ın planı, Ukrayna’ya NATO üyeliği öngörmezken, AB planı ise NATO’nun ortak kararıyla Ukrayna’nın üyelik hakkını saklı tutuyor.
Cenevre görüşmelerine Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Andriy Yermak ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio liderlik etti.
RADA’DAN AÇIK TAVIR
Uluslararası toplum, müzakerelerde Ukrayna lideri Zelenski’yi esas alırken, dün Ukrayna Parlamentosu Rada, Rusya ile müzakerelerde 3 kırmızı çizgi belirtti. İsveç’te düzenlenen Avrupa Parlamentosu toplantısında konuşan Rada Başkanı Ruslan Stefançuk, “Ukrayna yönetimi kim olursa olsun, Ukrayna ordusunun sayıca azalmasına, Ukrayna’nın NATO üyeliğinden vazgeçmesine ve toprak kaybına yol açacak bir anlaşmaya imza atamayız” dedi. İsveç’teki parlamentolar toplantısına video konferansla katılan Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski de müzakereler hakkında, “Ülkemiz kritik bir dönemden geçiyor. Zor kararların alınması gereken bir süreçteyiz. Ancak tüm partner ülkelerle ortak çözümler bulmak için çaba göstereceğiz. Bu çözüm önerileri Ukrayna’yı güçlendirmeli, zayıflatmamalı” ifadelerini kullandı.
PESKOV’DAN TEMKİNLİ DEĞERLENDİRME
Cenevre görüşmelerinin ardından Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, “Cenevre’de bazı revizyonların yapıldığını duyduk, ancak henüz ABD tarafından bize iletilen ve bu değişikliklerin neler olduğunu gösteren bir metin elimize ulaşmadı. Rusya, basında yer alan haberler üzerinden değerlendirme yapamaz” şeklinde açıklama yaptı. Putin yönetimi, Trump’ın 28 maddelik planını bir müzakere başlangıcı olarak olumlu bulduğunu açıklamış; fakat bu plan Avrupa ve Ukrayna’dan tepkilere neden olmuştu.
