Bakan Göktaş, AK Parti Giresun Milletvekili Nazım Elmas başkanlığında toplanan TBMM Dijital Mecralar Komisyonu'nda “Dijital Ortamda Çocukların Korunması” konulu bir sunum gerçekleştirdi.
Dijital dünyanın, çocukların ilk eğlence alanı, gençlerin sosyalizasyon kaynağı ve ailelerin temel iletişim aracı haline geldiğini vurgulayan Göktaş, “Özellikle çocukların dijital dünya ile sürekli etkileşimi göze çarpıyor. Artık çocuğun psikolojik sağlığı, fiziksel ve sosyal çevresi kadar dijital çevre tarafından da etkileniyor.” dedi.
Her gün milyonlarca çocuğun kontrolsüz bir şekilde dijital platformlarda kaybolduğuna dikkat çeken Bakan Göktaş, çocukların bağımlılık riski taşıdığını belirtti.
Çocukların zamanla tehlikeleri göz ardı ettiğine ve kişisel sınırlarını hiçe saydığına işaret eden Göktaş, şunları ekledi:
“Bugün, çocuklarımızın maruz kaldığı sorunları dört başlık altında inceleyebiliriz. Birinci sorun, güvenlik problemi. Araştırmalar, internet erişimi olan her 10 çocuğun 6'sının her gün tanımadığı kişilerle iletişim kurduğunu gösteriyor. Akran olarak düşündükleri bu kişiler, yetişkinler ya da farklı amaçlar taşıyan kişiler olabiliyor. İkinci sorun ise depresyon, kaygı ve özsaygı eksikliği. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, sosyal medya kullanımı ergenlerde depresyon riskini %35 artırıyor. UNICEF verilerine göre, 14-17 yaş arasındaki gençlerin %46'sı sosyal medya paylaşımları yüzünden kendisini yetersiz hissediyor; yani 30 çocuk arasından 13'ü aynaya bakarken kendisini eksik görmektedir.
Türkiye'de yapılan saha araştırmalarında ise ergenlerin %60'ı 'sosyal medyada diğerlerinin yaşamlarını kendimle karşılaştırıyorum' yanıtını veriyor. Üçüncü sorun, yine UNICEF'e göre her üç çocuktan biri internette siber zorbalığa uğruyor. Algoritmalar, şiddet ve taciz içeren içeriklere maruz kalmayı artırabiliyor ve bu durum dijital güvenlik risklerini büyütüyor. Dördüncü sorun ise dikkat süresi, dürtüsellik ve öğrenme becerisini etkilemektedir. Bugünün çocuklarının dikkatleri sosyal medya nedeniyle dağılırken, dürtüsellikleri artıyor ve sabırları azalıyor. Çocukların ortalama dikkat süresi son on yılda %30 oranında azalmıştır. Artık bir çocuğun bir konuya odaklanma süresi sekiz saniyeyi geçmemektedir.”
Bakan Göktaş, çocukların güvenliğini sağlamak, dijital farkındalık oluşturmak ve bilinçli kullanım alışkanlıkları kazandırmanın kritik bir adım olduğunu ifade etti ve Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi ile dijital ortamda çocukların haklarını koruyacak politikaları hayata geçirdiklerini belirtti.
Geçen yılki Dijital Bağımlılık ve Aile Çalıştayı'nın bu alandaki sorunlara çözüm üretmek için değerli veriler sunduğuna dikkat çeken Göktaş, “Bu çalıştayda alanında uzman isimler, ebeveynler ve çocukların deneyimlerini dinleyerek dijital dünyanın aile yapısı üzerindeki etkilerini bir kez daha gördük.” dedi.
2 BİN 819 İÇERİK HAKKINDA İŞLEM YAPILDI
Dost Uygulamalar (DUY) ihbar platformuyla çocuklar için güvenli bir dijital alan oluşturduklarına değinen Göktaş, Sosyal Medya Çalışma Grubu ile zararlı içerikleri tespit ettiklerini ve bugüne kadar 2.819 içerik hakkında işlem gerçekleştirdiklerini aktardı.
Göktaş, yaptıkları incelemelerde bazı platformlarda 18 yaş altı çocukların zorbalık, şiddet, cinsel istismar, intihar ve madde bağımlılığı gibi ağır içeriklere filtre olmaksızın maruz kaldığını ifade etti.
Türkiye'de içerikleriyle ilgili şikayetlerini iletecek temsilcisi bulunmayan platformlara erişim engeli talep ettiklerini belirten Göktaş, “Böyle bir uygulamaya gitmek istemezdik. Ancak çocuklarımızın sağlıklı bir ortamda büyümelerini sağlamak, zihin dünyalarını temiz tutmak ve zararlı içeriklerden korumak en büyük önceliğimiz.” dedi. 2025 Aile Yılı kapsamında dijital dünyada aileyi koruma ve güçlendirme çalışmalarını hızlandırdıklarını ifade etti.
Dijital Dünyada Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin ilk imzacısı olarak çocukların dijital haklarının korunmasında ulusal ve uluslararası farkındalığa öncülük ettiklerini vurgulayan Göktaş, bu alandaki çalışmalarını daha sistematik ve kapsayıcı politik adımlarla sürdüreceklerini dile getirdi.
Bu kapsamda 2025-2029 dönemini kapsayan Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı çalışmalarını tamamladıklarını belirten Göktaş, “Önümüzdeki günlerde eylem planımızın detaylarını kamuoyuyla paylaşacağız.” dedi.
Çocukların dijital güvenliğini desteklemek amacıyla “Çocuklar Güvende” internet sitesini yakında hizmete açacaklarını belirten Göktaş, bu platform üzerinden çocuklara ve ailelerine güvenli içerik ve rehberlik hizmetlerini sunacaklarını söyledi.
“YASAKLAYICI DEĞİL, DENETLEYİCİ ROL ÜSTLENMEK GEREKİYOR”
Birçok ülkenin, çocukları dijital ortamda karşılaşabilecekleri risklerden korumak amacıyla ciddi tedbirler aldığını hatırlatan Göktaş, şu şekilde konuştu:
“Avustralya, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medyaya erişimini yasakladı. Benzer bir yasak İngiltere'de de gündemde. Fransa'da 15, İtalya'da 14, Danimarka ve Belçika'da ise 13 yaşının altındaki çocukların ebeveyn izni olmadan hesap açması mümkün değil. Ülkemize özgü bir model geliştirmek için geçtiğimiz yıl altyapı çalışmalarına başladık. İngiltere ve Avustralya başta olmak üzere küresel örnekleri inceledik. Sivil toplum kuruluşları ve sosyal medya platformlarının temsilcileriyle sürekli bir araya geldik. Yürüttüğümüz çalışmaların sonucunda, dijital medya ve oyun platformlarına yönelik yasal bir düzenlemenin gerekliliğini tespit ettik. Bu düzenleme ile yasaklayıcı değil, alanı düzenleyici ve denetleyici bir rol üstlenmek şarttır. Sosyal ağ sağlayıcılarına 15 yaşından küçük çocuklara kesin şekilde hizmet sunmama ve hesap açmama yükümlülüğü getirilmeli ve bu süreçte 'sadece beyana dayalı olmayan' yaş doğrulama mekanizmalarının kullanılmasının önemi büyük.”
Göktaş, çocukların çevrim içi güvenliğini artırmak için güçlü ebeveyn denetim araçlarına kolay erişimin gerekliliğini vurguladı.
Zararlı içerikler ve çocuklara yönelik reklamlara karşı etkili filtreleme sistemlerinin kurulması gerektiğini savunan Göktaş, yasa dışı veya çocuklara zararlı içeriklerin hızla kaldırılmasını önerdi.
“HIZLI İŞLEYEN ŞİKAYET MEKANİZMASININ OLUŞTURULMASINI GEREKLİ GÖRÜYORUZ”
Platformların, kendi risk analizlerini yaparak zararlı içerikleri tespit edip kaldırmaları için gerekli önlemleri alma yükümlülüğünün getirilmesi gerektiğini belirten Göktaş, şunları ekledi:
“Ayrıca veri ihlalleri, yasa dışı veya zararlı içerikler için 24 saat erişilebilir bir şikayet mekanizmasının acilen kurulması gerekmektedir. İlgili ağ sağlayıcılarına periyodik raporlama zorunluluğu getirilmesi önemli. Bu raporların etkinlik, şikayet yönetimi, risk analizleri ve güvenlik önlemleri hakkında kamuya şeffaf olarak sunulması gerekmektedir. Bakanlık olarak, yasal düzenleme ile bu adımların hayata geçmesi için milletvekillerimizin desteklerini bekliyoruz. Böylece çocuklarımızı dijital dünyanın gölgesinden güvenli bir geleceğe taşıyabiliriz.”
Sayın Cumhurbaşkanımızın sık sık dile getirdiği gibi, “Gençlerimizin ve çocuklarımızın sosyal medyanın karanlık dehlizlerinde kaybolmasına göz yumamayız.” Bizler, çocuklarımızın dijital dünyanın sunduğu fırsatlardan faydalanmalarını sağlarken, ruhlarını, zihinlerini ve kimliklerini korumak zorundayız. Onların hayallerini algoritmalara, değerlerini sahte ideallere, güzelliklerini filtrelere terk edemeyiz. Bu noktada sizlerin görüş ve önerileri bizim için oldukça kıymetli. Komisyonunuzun bu alanda hazırlayacağı rapor da yol gösterici olacaktır.
“EBEVEYNLER ÇEVRİM İÇİ ETKİLEŞİMLERİNİ DÜZENLİ OLARAK TAKİP ETMELİDİR”
TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas ise, hayatın her alanını etkileyen internet ve sosyal medyanın, yetişkinlerin yaşamlarını ne denli şekillendirdiği gibi çocukların hayatlarını da önemli ölçüde etkilediğini ifade etti.
Elmas, dijital ortamın her zaman çocukların haklarını, güvenliğini ve sağlıklı gelişimlerini göz önünde bulundurarak tasarlanmadığını belirtti ve çocukların yasa dışı veya zararlı içeriklere maruz kalma riskini taşıdığını da sözlerine ekledi.
Dijital ortamın çocuklar için sunduğu büyük fırsatların yanı sıra dikkate alınması gereken ciddi tehditler de barındırdığını vurgulayan Elmas, “Ebeveynler, çocuklarına dijital ortamda güvenli davranışları öğretmeli ve çevrim içi etkileşimlerini düzenli olarak takip etmelidir. Etkili ebeveyn denetimleri ve çevrim içi güvenlik önlemleri, çocukların güvenliğini sağlamak ve sağlıklı gelişimlerini desteklemek açısından büyük önem taşımaktadır.” dedi.
Toplantıda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürü Ayşegül Yıldırım Kara ve Hukuk Hizmetleri Genel Müdürü Özge Aydiş Toy, sosyal medya düzenlemeleri üzerine bilgi verdiler.
Bakan Göktaş, AK Parti Giresun Milletvekili Nazım Elmas başkanlığında toplanan TBMM Dijital Mecralar Komisyonu'nda “Dijital Ortamda Çocukların Korunması” konulu bir sunum gerçekleştirdi. Dijital dünyanın, çocukların ilk eğlence alanı, gençlerin sosyalizasyon kaynağı ve ailelerin temel iletişim aracı haline geldiğini vurgulayan Göktaş, “Özellikle çocukların dijital dünya ile sürekli etkileşimi göze çarpıyor. Artık çocuğun psikolojik sağlığı, fiziksel ve […]
