Bakan Bayraktar: Maden İhracatı Yıl Sonunda 6 Milyar Dolardan Fazla Olacak

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye Madencilik Derneği'nin (TMD) 4 Aralık Dünya Madenciler Günü dolayısıyla gerçekleştirdiği Sorumlu Madencilik Zirvesi 2025'te yaptığı konuşmada, dünya genelinde 90 farklı madenin 70'inin Türkiye'de bulunmakta olduğunu belirtti.

Türkiye'nin maden zenginliği ve çeşitliliğiyle büyük bir potansiyele sahip olduğunu vurgulayan Bayraktar, “Endüstriyel ham madde rezervlerinin yüzde 2,2'si, metalik mineral rezervlerinin binde 4'ü, kömür rezervlerinin yüzde 1'i, jeotermal potansiyelin binde 8'i Türkiye'dedir. Bor, soda külü, alçı taşı ve kromda dünya sıralamasında ilk 5'te yer alıyoruz.” dedi.

Bayraktar, Türkiye'nin maden çeşitliliği bakımından dünyada 7. sırada olduğunu ve 2024 itibarıyla sektörün ekonomik büyüklüğünün 363 milyar liraya ulaştığını kaydetti.

Madencilik sektörünün 141 bin doğrudan istihdam sağladığını ifade eden Bayraktar, “Geçen yıl 6 milyar dolar değerinde maden ihracatı gerçekleştirdik. Bu yıl 11 ayda elde ettiğimiz 5,1 milyar doların yıl sonunda 6 milyar doları aşacağına inanıyorum. Madencilikte 2002'de Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) payı binde 6'larda iken, hedefimiz bu oranı yüzde 5 seviyesine çıkarmaktır. İş sağlığı ve güvenliğinden ödün vermeden, çevreyle uyumlu bir şekilde, ham maddeyi katma değerli hale dönüştürmeyi amaçlıyoruz.” dedi.

“23,7 Milyon Ağaç Dikimini Sağladık”

Madencilik süreçlerinde, arama faaliyetlerinden üretime kadar tüm aşamalarda güncel teknolojileri ve inovatif çözümleri kullandıklarını belirten Bayraktar, “2024'te aylık ortalama 774 madencilik denetimi yapıyorduk. 2025'te bu sayıyı 806'ya çıkarıyoruz. Yoğun denetimlerimiz sonucunda 2025'in 10 ayında 1323 firmaya idari para cezası uyguladık. Toplamda 2043 faaliyet durdurma tedbiri aldık. Şu ana kadar rehabilite edilen 13 bin hektar alanda, 23,7 milyon ağaç dikimi gerçekleştirdik.” ifadelerini kullandı.

Eti Maden ve MTA'nın 90. Yıl Dönümü

Bayraktar, 90. kuruluş yıl dönümleri vesilesiyle Eti Maden ve Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğünü kutlayarak, “İhracat şampiyonumuz Eti Maden, bor madeninde geçtiğimiz yıl 2 milyon 500 bin ton satışla 1 milyar 322 milyon dolarlık gelir elde ederek rekor kırdı. Eskişehir Kırka'da pilot tesisle lityum karbonat üretiminde ilk ürünü elde ettik. Kırka'da yıllık 600 ton kapasiteli endüstriyel tesisin kurulumu için çalışmalarımız sürüyor.” dedi.

Eskişehir Beylikova'daki NTE Sahasında İlk Çalışmalar Gerçekleştirildi

MTA'nın, Eskişehir-Beylikova'daki nadir toprak elementleri (NTE) sahasında ilk çalışmalarını yaptığını belirten Bayraktar, “125 bin metreden fazla sondaj gerçekleştirdik. Dünyada tek bir sahada en büyük ikinci NTE kaynağını 694 milyon ton olarak tespit ettik. İkinci safha endüstriyel tesisin kurulması için de çalışmalara devam ediyoruz. Hedefimiz, 2026'da endüstriyel tesisin temelini atmak ve 2 yıl içinde hayata geçirmek. Saflaştırma oranını yüzde 92-93'ten daha yukarıya taşıyacak teknolojiyi hızla edinmek için farklı ülkelerle görüşmeler yürütmekteyiz. Bu sahayı devlet eliyle yöneteceğiz. NTE'yi milli menfaatlerimize uygun şekilde ülkemiz ekonomisine kazandırmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Madencilikte Dışa Bağımlılığı Bitirmeyi Hedefliyoruz”

Bakan Bayraktar, “Türkiye Kritik ve Stratejik Madenler Raporu”nu yayımladıklarını hatırlatarak, “Kritik ve stratejik önemi olan toplam 37 maden türünü belirledik. Türkiye'nin stratejik ve kritik madenlerini ilk kez hukuki güvenceye kavuşturmuş bulunuyoruz. Kritik Madenler Strateji Belgesi'ni kısa süre içinde kamuoyuyla paylaşacağız.” şeklinde konuştu.

“Öngörülebilir İzin Sistemi” ile yatırımcılara devlet güvencesi sağladıklarını ifade eden Bayraktar, “Yatırımcı sahaya girip yıllarca emek ve para harcadıktan sonra 'Burada sondaj veya madencilik yapılamaz.' şeklinde bir durum ile karşılaşmayacak. Bu dönem artık sona erdi. Stratejik ve kritik madenler için acele kamulaştırma yetkisi kullanılacak. Kanunla Cumhurbaşkanımız'a ulusal maden stoklarını belirleme yetkisi verildi. Türkiye artık sadece maden çıkaran değil, madenini stratejik değerine göre yöneten bir ülke haline gelecek. Maden bulunmayan 82 bin sahayı sistemden çıkardık.” dedi.

Yeni Hedef, İstanbul Finans Merkezinde Maden Borsası Kurmak

İstanbul Finans Merkezi'nde maden borsasını hayata geçirmeyi planladıklarını belirten Bayraktar, “EPİAŞ bu konuda Sermaye Piyasası Kuruluna başvuruda bulundu. Kuruldan bu konuda hızlı bir onay bekliyoruz.” dedi.

Bakan Bayraktar, cari açığı azaltmak amacıyla altın ithalatını düşürmek gerektiğinin altını çizerken, “Şu anda yıllık 30-40 ton olan üretimimizi 100 tonlar seviyesine çıkarmamız ve yeraltındaki bu değeri ekonomimize kazandırmamız gerekiyor. Afrika Nijer'deki altın sahasında faaliyetlerimizin ilk aşamasını tamamladık. Türkiye dışında altın üretimine Nijer'de başlayacağız. Özbekistan'da da altın başta olmak üzere farklı maden türlerine yönelik arama çalışmalarımız sürüyor. Pakistan, Azerbaycan, Fas, Kırgızistan, Libya ve Suriye'de madencilik faaliyetlerimizi somut projelere dönüştürme çalışmalarına devam ediyoruz.” diye ekledi.

Yerin metrelerce derinliklerinde karanlığı aydınlatan, cevheri berekete dönüştüren; her kazma vuruşunda cesaret ve memleket sevdasıyla Türkiye'nin kalkınmasına katkıda bulunan fedakâr madencilerimize minnettarız.

Ebediyete intikal eden maden şehitlerimizi rahmetle anıyor, tüm… pic.twitter.com/M53HMFyzuD

— Alparslan Bayraktar (@aBayraktar1) December 4, 2025