Mevlânâ'nın vefatının 752. yılı anısına düzenlenen serginin açılışı, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un katılımıyla gerçekleşti.
Bakan Ersoy, İslam medeniyetinin ilim, hikmet ve estetik anlayışını yüzyıllar boyunca bir arada geliştirdiğini belirterek, bu kadim geleneğin en önemli temsilcilerinden birinin Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî olduğunu ifade etti.
Mevlânâ'nın mutasavvıf, şair ve düşünür kimliğiyle yalnızca kendi döneminde değil, günümüzde de dünya genelinde büyük bir ilgiyle karşılandığını aktaran Ersoy, Mesnevî'nin İslam düşünce ve tasavvuf tarihinin temel kaynaklarından biri olarak değerlendirildiğini vurguladı.
Açılışı yapılan serginin Hazreti Mevlânâ ve eserlerine duyulan sevgi ve saygının tarihsel birer nişanesi olduğunu söyleyen Ersoy, sergideki her yazmanın, cildi, kâğıdı, hattı ve vakfiyesiyle özel bir değer taşıdığını dile getirdi.
Mesnevî nüshalarının geçmişteki mücellitlerin, müzehhiplerin, hattatların ve müstensihlerin ustalığını ve sabrını ortaya koyduğunu kaydeden Ersoy, bu eserlerin aynı zamanda İslam kitap sanatlarının estetik seviyesini de yansıttığını belirtti.
Sergide bir araya getirilen yazmaların, İslam medeniyetinin asırlardır ilme ve sanata verdiği değerin en somut örneklerini oluşturduğunu dile getiren Bakan Ersoy, her yazmanın kendi döneminin anlayışını taşıdığını belirtti. Bu durumun Mesnevî'nin yalnızca bir eser değil, yüzyıllar boyunca korunmuş ve değer görmüş bir kültürel miras olduğuna işaret etti.
70 Cilt Mesnevî Bir Araya Getirildi
Bakan Ersoy, sergi için binlerce Mesnevî nüshası arasından, Konya, İstanbul, Şiraz ve Semerkand gibi İslam medeniyetinin önemli merkezlerinde hazırlanmış 70 cilt Mesnevî'nin bir araya getirildiğini açıkladı. Ersoy, “14. yüzyıldan 19. yüzyıla uzanan nadir yazmalarla Mesnevî'yi ve İslam kitap sanatlarının 700 yıllık tarihini bir arada görme imkânı sunuyoruz. Bu kadar özel ve çok sayıda Mesnevî nüshasının yer aldığı bir sergi daha önce yapılmamıştır. Bu çerçevede 'Mana ve Nakış: Müzehhep Mesneviler Sergisi' dünyada bir ilktir.” dedi.
Sergi kataloğunun Türkçe, İngilizce ve Farsça hazırlandığını belirten Ersoy, bu yayının sergiyi gelecek nesillere taşıyacağına ve uluslararası ölçekte geniş kitlelere ulaşmasını sağlayacağına dikkat çekti.
Uluslararası Yazma Eser Sempozyumu AKM'de Yapılacak
Türkiye Yazma Eserler Kurumu'nun 10 Aralık'ta uluslararası düzeyde önemli bir etkinlik gerçekleştireceğini belirten Ersoy, “I. Uluslararası Yazma Eser Sempozyumu”nun Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) düzenleneceğini açıkladı.
Sempozyuma 29 ülkeden yaklaşık 200 uzman ve araştırmacının katılacağını söyleyen Ersoy, şöyle konuştu: “Bu ilmi toplantımızda; yazma eserlerin korunması, restorasyonu, dijitalleştirilmesi, kataloglanması, uluslararası erişimi ve akademik neşri gibi konular ele alınacak. Ayrıca dünyanın önde gelen yazma eser kurum yöneticilerinin katılımıyla gerçekleştirilecek 'yuvarlak masa' toplantısında yapay zeka gibi yeni teknolojilerin kullanımı değerlendirilecektir.”
TÜYEK, Dünyanın En Büyük Yazma Eser Kurumudur
Türkiye Yazma Eserler Kurumu’nun 760 bini aşkın yazma ve nadir matbu eseriyle İslam ve Türk-İslam tarihinin en büyük entelektüel hafızasını temsil ettiğini belirten Bakan Ersoy, kurumun eserlerinin kaynak niteliği, tarihî değeri ve güçlü uzman kadrosuyla birlikte değerlendirildiğinde bugün dünyada bu alanda hizmet veren en büyük kuruluş konumunda olduğunu vurguladı.
Bakan Ersoy, 2010 yılında kurulan başkanlığın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kültür ve medeniyetimizi “ihya” ve “inşa” yolundaki en stratejik adımlarından biri olduğunu ifade etti.
“TÜYEK, 464 bin 880 yazma ve nadir matbu eserin dijitalini resmi sitesinde erişime açmıştır. www.yek.gov.tr alanındaki en büyük portaldır. Başkanlığımızın üye sayısı son bir yılda %40 artışla 23 bine, toplam görüntüleme sayısı ise 4 milyon 720 bine ulaşmıştır.” dedi.
Son 6 ayda Türk ve İslam Eserleri Müzesi, İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Hacı Bektaş-ı Velî Dergâhı ile Fuat Sezgin ve Trabzon Yazma Eser koleksiyonlarının dijitalleştirilip erişime açıldığını belirten Ersoy, bu çalışmaların yoğun ilgiyle karşılandığını aktardı.
Yazma Eserler Tek Çatı Altında Toplanıyor
2025 yılı itibarıyla, müzeler, üniversiteler ve belediyelere ait yazma eserlerin Türkiye Yazma Eserler Kurumu’na devredilmeye başlanacağını belirten Bakan Ersoy, yıl sonuna kadar yaklaşık 25 bin eserin Kurum envanterine kazandırılacağını ifade etti.
Kuruma ait yayınların özgünlüğüyle dikkat çeken Ersoy, şimdiye kadar 343 cilt eserin yayımlandığını söyledi.
1. Sergi Açıldı, 200 Kültürel Faaliyet Düzenlendi
Vatandaşların yazma eserlerle buluşturulması için yıl boyunca Türkiye genelinde kültür, sanat ve eğitim faaliyetleri düzenlediklerini belirten Bakan Ersoy, 2025 yılı içinde yaklaşık 200 etkinliğin gerçekleştirileceğini ve açılışı yapılan bu serginin kurumun 41’inci sergisi olduğunu kaydetti.
Ersoy konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Sergilerimizi ülkemizin dört bir yanında da gerçekleştiriyoruz. Kırşehir’de 'Türkçe’nin Kırşehir’de Uyanan Çerağı: Âşık Paşa', Bursa’da 'Balkanlardan Üsküp’e Hattı İrşad: İsmail Hakkı Bursevî', Aksaray’da 'Yazma Eserlerde Somuncu Baba ve Çevresi' sergilerini açtık; yakında Amasya’da 'Vefatının 505. Senesinde Şeyh Hamdullah Yazma Eserleri' sergisini de ziyaretçilerle buluşturacağız.”
Kitap Şifathanesinde 4 Binden Fazla Eser Restore Edildi
Rami Kütüphanesi bünyesinde faaliyet gösteren kitap şifahanesinin dünyanın en büyük yazma eser restorasyon laboratuvarı olduğunu belirten Ersoy, “Bugüne kadar 4 bin 446 eserin restorasyonu gerçekleştirilmiştir. Bir eserin onarım sürecinin bazen bir personelin bir yıldan fazla zamanını alabileceği dikkate alındığında, bu sayının önemi daha iyi anlaşılacaktır.” ifadelerini kullandı.
Bu yıl içerisinde 40 bin eserin durum tespiti, 7 bin eserin düşük sıcaklık uygulaması, 28 bin eserin temizlik işlemi ve 205 eserin bilimsel analizi yapılmıştır; yurt dışından gelen uzmanlara da eğitim verilmiştir.
Açılışın ardından Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, beraberindeki heyetle birlikte “Mana ve Nakış: Müzehhep Mesneviler Yazma Eser Sergisi”ni gezerek eserleri inceledi.
