TBMM Genel Kurulu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçelerini görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplandı. Genel Kurul'da sunum yapan Bakan Bolat, dünya genelinde ekonomik bir yavaşlama olduğunu ve dış talebin zayıfladığını ifade ederek, “Yakın coğrafyamızda devam eden savaşlar, iç karışıklıklar, jeopolitik gerginlikler ve gümrük vergilerindeki aşırı artışlar yaşanıyor. Ticaret korumacılığındaki artışla birlikte dünya ticareti, uzun zamandır görülmemiş bir belirsizlik içinde kalmıştır. Normalde dünya ticareti dünya ekonomik büyümesinin yaklaşık iki katı bir büyüme gösterirken, son 5-6 yıldır bunun altında kalmıştır. IMF'nin son tahminleri, 2025 yılında dünya büyümesinin yüzde 3,2 olacağını öngörüyor ki bu tarihsel ortalama olan yüzde 3,9'un oldukça altında. 2026 yılı için benzer bir tahmin var. Bu şartlar altında Türkiye ekonomisinin güçlü, istikrarlı ve dengeli bir şekilde performans göstermesi önemlidir” dedi.
'TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARET PERFORMANSI İSTİKRARLI ARTIŞ EĞİLİMİNİ KORUMUŞTUR'
Son 22 yılda reel olarak yıllık yüzde 5,4 büyüme gösteren ekonominin milli gelirinin 1 trilyon 538 milyar dolara ulaştığını ve reel olarak 6 kat arttığını belirten Bakan Bolat, “Kişi başına milli gelir de yaklaşık 5 katına çıkarak 3 bin 608 dolardan 17 bin 788 dolara yükseldi. Bu, orta vadeli program hedeflerinin üzerinde bir performanstır. Bu durum, Avrupa Birliği ortalamasının 2002'de kişi başına milli gelirde 100 iken Türkiye'de 38 olduğunu, 2024 itibarıyla Türkiye’nin bu rakamı 70'e çıkardığını göstermektedir. OECD ortalaması 100 iken Türkiye 2002'de 33 iken şimdi 67’ye yükselmiştir. İstihdamda da benzer bir başarıyı görmekteyiz. En son ekim ayı itibarıyla toplam istihdam rakamımız 32 milyon 780 bine ulaşmıştır. Türkiye'nin dış ticaret performansı, 2025 yılı boyunca bahsettiğim küresel belirsizliklere rağmen güçlü ve istikrarlı bir artış eğilimini sürdürmüştür. Mal ihracatımız, bu yıl kasım itibarıyla yüzde 3,1 artışla 270,6 milyar dolara ulaşmıştır. Bu, 36 milyar dolardan geldiğimiz seviyeyi tam 7,5 kat artırdığımız anlamına geliyor ve 2026 yılında inşallah mal ihracatımızı 280 milyar doların üzerine çıkarmayı hedefliyoruz” şeklinde konuştu.
'YILLIKLANDIRILMIŞ DIŞ TİCARET AÇIĞI 91 MİLYAR DOLAR SEVİYESİNDE BULUNMAKTADIR'
Bakan Bolat, 2025 yılında 18 bin 213 mal ihracat eden firmalara 20 milyar lira destek verdiklerini ve 2 bin 9 hizmet ihracatçısına 6,3 milyar lira destekte bulunduklarını ifade etti. “Bu yıl toplam 77 somut tedbirden oluşan İhracat Eylem Planı'nı eksiksiz uyguladık. Yeşil Dönüşüm'e uyum konusunda danışmanlık ve eğitim giderlerine destek vermek amacıyla 'Sorumluluk' başlıklı bir program geliştirdik. E-Kolay İhracat Platformu ile ihracatçılarımıza her an ulaşabilirken, danışmanlık hizmeti de sağlıyoruz. Uzak ülkelere ihracat stratejileri ve İslam İş Birliği Teşkilatı ülkelerine yönelik programlarımız devam ediyor. Diğer yandan, 19 serbest bölgede geçen yıl 12 milyar dolarlık bir ihracat gerçekleştirdik ve bu ihracatta teknolojik ürünlerin payı yüzde 75'e ulaşmıştır. Bu yıl ilk on bir ayda ise bu rakam 11,3 milyar dolara ulaştı. Mal ithalatımız ise kasım itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 361,9 milyar dolar seviyesindedir. Kasım itibarıyla ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 74,8 ve yıllıklandırılmış dış ticaret açığı 91 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Yerli ve milli üretimi koruma amacıyla alınan kararlarla birlikte, uluslararası kurallara uymayan ithalat uygulamalarına karşı önlemler alıyoruz” dedi.
'AVRUPA BİRLİĞİ GÜMRÜK BİRLİĞİ’Nİ MODERNİZE ETME MÜZAKERELERİNE BAŞLAMA KARARI ALMADI'
Gümrük Birliği’nin modernizasyonu üzerine Avrupa Birliği ile yapılan çalışmalar hakkında bilgi veren Bakan Bolat, “Avrupa Birliği Konseyi’nin Gümrük Birliği’ni modernize etme müzakerelerine henüz başlamadığını” söyledi. Amerika Birleşik Devletleri ile, dünya çapında 3,4 trilyon dolarlık ithalat hacmine sahip en büyük ticaret ülkesi ile, ticaret hacmimizi her iki ülke liderinin belirlediği 100 milyar dolar seviyesine çıkarma hedefi doğrultusunda müzakerelere devam ettiklerini belirtti. Rusya ile ticari ilişkileri güçlendirmek amacıyla Türkiye-Rusya Karma Ekonomik Komisyonu’nun 19'uncu toplantısını haziran ayında Moskova'da gerçekleştirdiklerini ve yeni bir yol haritası için protokol imzaladıklarını aktardı. Ukrayna'nın Yeniden İnşası Forumu'nda Türkiye'nin ev sahipliği yaptığını ve Türk iş insanları ile Ukraynalı yetkililer arasında toplantıların sürdüğünü vurguladı.
'E TİCARET YAPAN FİRMA SAYISI 5 SENEDE 60 BİNDEN 600 BİNE ULAŞMIŞTIR'
Bakan Bolat, İsrail'in Gazze'deki eylemleri nedeniyle tüm ürün gruplarında ticaret ambargosu uygulandığını ve sürecin devam ettiğini dile getirdi. Suriye ile ticaret hacminin yüzde 50 oranında artarak 3,2 milyar dolara ulaştığını belirtti. Yurt içindeki işletmelere yönelik denetimlere de değinen Bakan Bolat, “Kafe, pastane, lokanta gibi işletmelerin fiyat düzenlemelerini ve menü uygulamalarını denetleme altına aldık. Amacımız, üretim ve ticaret yapan işletmelerin gelişmesini sağlamaktır; fakat fiyat artışı veya stokçuluk yapmak isteyenlere karşı da taviz vermeyeceğiz. Bu yıl 81 ilimizde 522 bin 219 işletme denetlendi, 35 milyondan fazla ürün kontrol edildi. Yüksek cezalar uygulandı ve rekabet etmeyen firmalara karşı önlemler alındı. Elektronik ticaret alanında, 3 trilyon liralık bir ticaret hacmi var ve bu toplam ticaretin yüzde 20'sine ulaşmış durumda. E-ticaret yapan firma sayısı son 5 yılda 60 binden 600 bine çıktı” dedi.
