

BEUN Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, sosyal sorumluluk projesi kapsamında geçen yıl Türkiye'nin her yerindeki zemin ve fay hatlarının deprem bilgilerini gösteren interaktif “DepremBİS” (Deprem Bilgi Sistemi) uygulamasını geliştirdi. Kutoğlu, 'Deprembis.com.tr' adresinden erişilebilen uygulamaya, olası depremlerin etkileyeceği bölgeleri ve yaşanacak hasarı renklerle gösteren bir modül eklediklerini aktardı.
Şu ana kadar Türkiye'de bulunan 50 fay hattı detaylı bir şekilde incelenerek yazılıma entegre edildi. Yazılımın arka planda çalışmaya devam ettiğini ve yeni fay verilerini işlemeye sürdüğünü belirten Kutoğlu, “Amacımız farkındalık oluşturmak. Ülkemiz deprem riski taşıyor, vatandaşlarımız yaşadıkları bölgelerdeki faylar hakkında bilgi sahibi olmak istiyor. Hangi fayların ne kadar büyük depremler yaratabileceğini ve kendi zemin durumlarını öğrenmek istiyorlar. Bunun için bir web sitesi oluşturduk. İnsanlar burada üye olup, bölgelerindeki fayları sorgulayarak bunların neden olabileceği depremlerin büyüklüklerini ve zemin bilgilerini öğrenebiliyorlar” dedi.
‘Depremin Etki Alanlarını Sorgulamak Mümkün’
Kutoğlu, “Uygulamayı geliştirdik. Artık fayların üzerine tıkladıklarında hangi bölgede ne kadar hasar meydana geleceğini hesaplayabiliyoruz. Kullanıcılar, sadece 'deprembis.com.tr'ye girerek üye olduktan sonra kendilerini etkileyebilecek fayları seçip haritada depremin etki alanını görebiliyor ve bu alanda ne kadar hisseceklerini ayrıca hangi seviyede bir hasar meydana geleceğini sorgulayabiliyorlar” diye konuştu.
Çınarcık Fayı’nın İncelenmesi
Bir fay seçildiğinde 'etki alanını göster' seçeneği ile sorgulama yapıldığında, olası bir depremin etki alanı ve tahmini hasar miktarı haritada görülebiliyor. Kutoğlu, son dönemlerde sıkça gündeme gelen Çınarcık Fayı'nın kırılması durumunda beklenen hasar bölgesinin haritada anında görüneceğini ifade etti.
Mavi alanlar, hafif şekilde hissedilen ve hasar beklenmediği alanlardır. Örneğin, sarı noktayı seçtiğimizde, depremin güçlü biçimde hissedileceği, ancak hasarın orta seviyede olabileceği bilgisine ulaşıyoruz. Çınarcık Fayı’na baktığımızda, İstanbul’un Marmara Denizi kıyısındaki özellikle Küçükçekmece ve Büyükçekmece bölgelerinde hasarın yumuşak zeminli alanlarda daha büyük olabileceğini görüyoruz. Bu durum mühendislik hesaplamalarıyla olasılıklar dahilinde ortaya konuyor.
Kuzeye doğru hasarın daha az olacağı öngörülüyor. (Bursa’yı işaret ederek) Bu alanlar, sulak alanların etrafındaki çökelti ve alüvyonlar ile dere kenarları gibi zemin durumu nedeniyle hasar riski taşıyan alanlardan oluşuyor.” dedi.



