KDK'dan Sosyal Konut Projesinde "Kütük" Şartına Düzenleme Tavsiyesi

Kilis'te TOKİ tarafından başlatılan sosyal konut projesinde, hak sahibi olmasına rağmen “eşinin kütüğüne geçtiği” gerekçesiyle bu haktan yararlanamayan bir kadın, durumu Kamu Denetçiliği Kurumu'na (KDK) iletti. Kadın, evlenmenin doğası gereği nüfus kaydındaki değişikliğin, sosyal konuta erişimini imkansız hale getirecek şekilde yorumlanmasının Anayasa'nın “eşitlik” ve “ölçülülük” ilkelerine aykırı olduğunu vurgulayarak, KDK'dan düzenleme yapılması talebinde bulundu.

KDK'nın kararına göre, 20 Mayıs'ta Kilis'te başlamış olan sosyal konut projesine başvuran kadın, çekilişle hak sahibi oldu.

Ancak, bankaya giderek işlemlerini tamamlamaya çalışırken, nüfus kaydında kütüğünün Hatay olması nedeniyle sözleşmeyi imzalayamamıştı.

Bunun sonrasında KDK'ya başvuran kadın, evlilik nedeniyle kütüğünün Hatay'a taşındığını, fakat kendisi ve eşinin 25 yıldır Kilis'te yaşadığını belirtti.

Hak sahipliğinin haksız yere geri alındığını savunan kadın, yaşadığı mağduriyetin giderilmesini talep etti.

KDK, kadının başvurusunu haklı bularak, “kura ile tahsis edilen konutun kadına verilmesi” ve “benzer durumların gelecekte yaşanmaması için evlilik dolayısıyla zorunlu nüfus kaydı değişikliklerinin başvuru şartlarını etkilememesi gerektiği” yönünde TOKİ'ye tavsiyede bulundu.

Erkeklere Göre Dezavantajlı Konuma Getiriyor

KDK'nın kararında, TOKİ'nin sosyal konut projeleri aracılığıyla alt gelir gruplarının konut ihtiyaçlarını karşılamayı hedeflediği vurgulandı. Proje başvurularında “il nüfusuna kayıtlı olma” ve “ikamet” şartlarıyla, projenin hayata geçirildiği şehirde ikamet eden kişilere fırsat tanınmasının amaçlandığı belirtiliyor.

Evlenme nedeniyle kadının nüfus kaydının değiştirilmesinin yasal bir zorunluluk olduğu ifade edilen kararda, bu durumun kadının mevcut ikamet yeri veya sosyal ilişkilerini etkilemediği değerlendirildi.

KDK, evlenmenin doğal bir sonucu olarak yapılan nüfus kaydı değişikliğinin, kadınların sosyal konuta erişiminin imkansız hale gelmesine neden olacak şekilde uygulanmasının Anayasa'nın “eşitlik” ve “ölçülülük” ilkeleriyle çeliştiğini vurguladı. Bu durumun kadınları erkeklere göre dezavantajlı bir konuma soktuğu belirtildi.

Kararda Şu Değerlendirmeler Yer Aldı:

“Başvuru öncesinde gerekli süre boyunca ilgili ilde ikamet ettiğini belgelere dayalı olarak ispatlayan ve sadece evlilik sebebiyle nüfus kaydı değişmiş olan kişilerin haklarının kısıtlanması, yasanın amacına terstir. Evlilik dolayısıyla zorunlu nüfus kaydı değişikliklerinin sosyal konut başvurularında hak kaybı yaratmaması, kadınların bu nedenle dezavantajlı duruma düşmemesi ve TOKİ başvuru şartlarının yorumunun eşitlik, makul denge ve hakkaniyet ilkeleri gözetilerek yapılması gerekmektedir.”