CUMHURBAŞKANI Tayyip Erdoğan, Türkiye’ye ziyarette bulunan Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud ile Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde bir araya geldi. Görüşmenin akabinde, konuk Cumhurbaşkanı Mahmud ile ortak basın toplantısı düzenleyen Erdoğan, şunları ifade etti: “Aziz kardeşim Şeyh Mahmud’u bu sefer İstanbul’da ağırlamaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Somali ile her alanda gelişen ilişkilerimizin temelinde, köklü tarihimiz ve kültürel bağlarımız bulunmaktadır. 2026’da Somali ile diplomatik ilişkilerimizin tesisinin 60. yıl dönümünü kutlayacağız.
2011’DEKİ DOSTLUK ELİ
2011 yılında başbakanlık dönemimde, kuraklık felaketiyle mücadele eden Somali’ye gerçekleştirdiğim ziyaretin ardından kapsamlı bir insani yardım kampanyası başlatmıştık. Tüm dünyanın Somali’den umudunu kestiği bir dönemde Türkiye tarafından uzatılan dostluk eli, iki ülke arasındaki kardeşlik duygularını pekiştirmiştir. Geçen zaman zarfında Somali büyük bir ilerleme kaydetmiştir.
KAPSAMLI DESTEK SÜRECEK
Somali’nin yeniden ayağa kalkmasını istemeyenlerin sabotajlarına karşın, güvenlik alanında önemli bir iyileşme sağlandı. Bizler bu süreçte Somali’nin terörle mücadelesine kapsamlı desteğimizi devam ettirdik. TÜRKSOM Askeri Eğitim Merkezi’nde, Somali ulusal ordusuna verdiğimiz eğitimler ve ekipmanla, teröre karşı Somali’nin yanında olduğumuzu göstermekteyiz. Somali ordusunun terörle mücadelesinde son dönemde önemli başarılar elde ettiğini görmekten mutluluk duyuyoruz. Güvenlik ortamındaki iyileşme, Somali siyasetinde de reform adımlarını beraberinde getirdi. Değerli kardeşimin liderliği sayesinde 25 Aralık tarihinde başkent Mogadişu’nun da dahil olduğu Benadir İdari Bölgesi’nde yerel seçimler yapılmıştır. Seçimlerin Somali halkı için hayırlı olmasını diliyorum.
İSRAİL’İN KARARI KABUL EDİLEMEZ
Somali’nin birliği ve bütünlüğünün korunması, bizim için en öncelikli konudur. İsrail’in Somaliland’i tanıma kararı gayri meşrudur ve asla kabul edilemez. Filistinli kardeşlerimizin kanını ellerinde bulunduran Netanyahu hükümeti, Gazze, Lübnan, Yemen, İran, Katar ve Suriye’ye yönelik saldırıların ardından şimdi de Afrika boynuzunu istikrarsız hale getirme çabası içindedir. Mısır ve Suudi Arabistan başta olmak üzere, bölgedeki diğer ülkeler ve Avrupa Birliği, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Ligi de İsrail’in kararını reddeden açıklamalar yapmıştır.
TRUMP’IN İLK BEYANATI GAYET ANLAMLIYDI
Amerikan Başkanı Sayın Trump’ın konuya dair ilk beyanatı oldukça anlamlıydı. Kendisinin göreve geldiğinden itibaren ortaya koyduğu, bizim de desteklediğimiz Küresel Barış Vizyonu’nu teyit eder nitelikteydi. Somali’nin toprak bütünlüğüne ve egemenliğine vurgu yapan bu açıklamaları değerli buluyoruz. Bizim yaklaşımımız tamamen ilkeseldir. Çözüme katkı sağlamayan her adım, sorunu daha da derinleştirir. Somali Federal Cumhuriyeti ve Somaliland bölgesinin geleceğine dair kararlar, tüm Somalililerin iradesini yansıtacak şekilde alınmalıdır. Bu süreçte, Somali’nin toprak bütünlüğünü ve siyasi birliğini desteklemeye devam edeceğiz. Somalili kardeşlerimizin de birlik içinde hareket edeceklerine inanıyoruz.”
SOMALİ’DE UZAY LİMANI
Erdoğan, Türkiye’nin Somali Cumhuriyeti ile tarihi nitelikte bir işbirliği gerçekleştirdiğini duyurdu: “İmzaladığımız anlaşmalar çerçevesinde Somali’de bir uzay limanı kurmayı planlıyoruz. Üç aşamalı olan projemizin ilk fazının projelendirilmesini tamamladık ve Türkiye Uzay Ajansı aracılığıyla yapımına başladık. Bu projeyle uzay fırlatma ve uydu teknolojileri alanında önemli bir altyapı oluşturmayı hedefliyoruz. Tüm bu projeleri hayata geçirirken Türk Kızılay, TİKA ve AFAD başta olmak üzere ilgili kuruluşlarımızla Somali’ye destek vermeye devam edeceğiz.”
FİLOYA İKİ YENİ DERİN DENİZ SONDAJ GEMİSİ
Somali ile enerji alanındaki işbirliğimiz de güçlenmeye devam ediyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu bilgileri paylaştı: “Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi, Somali deniz alanlarında dokuz aylık araştırma faaliyeti yürüttü. 4 bin 465 kilometrekarelik alanda yürütülen bu çalışmalar, ülke tarihinde bir ilki temsil ediyor. 2026’da sondaj faaliyetlerine başlamayı planlıyoruz. Bu faaliyetlerin Somali halkına önemli katkılar sağlamasını bekliyoruz.”
ÇAĞRIBEY VE YILDIRIM
Burada bir müjdeyi de sizlerle paylaşmak isterim. Türkiye olarak, filomuza iki yeni Derin Deniz Sondaj Gemisi eklemiş bulunuyoruz. İsimlerini Çağrıbey ve Yıldırım olarak belirlediğimiz bu gemilerden biri Somali açıklarında, diğeri Karadeniz’de görev yapacak. Çağrıbey ve Yıldırım’ın eklenmesiyle, bu alanda dünyanın dördüncü büyük filosuna sahip olduk. Her iki güzel haberimizin de hayırlı ve uğurlu olmasını temenni ediyorum. Ayrıca, balıkçılık alanında Somali ile imzalanan anlaşma ile işbirliğimiz yeni bir boyut kazanmıştır. Bu kapsamda Somali’nin teknik kapasitesinin geliştirilmesine yardımcı olurken, kaçak avlanma ile mücadeleye de katkı sunacağız.”
MAHMUD: TÜRKİYE’NİN DESTEĞİ ÇOK ÖNEMLİ
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, ortak basın toplantısında Erdoğan’a Somali’nin zor zamanlarında yanında olduğu ve gösterdiği liderliğe teşekkür etti. Mahmud, Türkiye’nin uzun yıllar önce Somaliland ve Somali arasında arabuluculuk yaptığını belirterek, şunları söyledi:
“Özellikle Somali’nin toprak bütünlüğü ve egemenliğiyle ilgili tehditlerle karşılaştığımız bu süreçte, Türkiye’nin ve Türk milletinin desteğini hissettik. Biz de güçlü bir hükümet kurmak, toprak bütünlüğümüzü ve egemenliğimizi sağlamak için uğraşıyoruz. Bugün Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan, yine Türkiye’nin Somali’nin yanında olduğunu bir kez daha ifade etmiştir. Türkiye’nin desteği, Somali’nin ilerlemesinde son derece önemlidir. Barış, istikrar ve iyileşme için Türkiye’nin işbirliği kritik öneme sahip.”
İSRAİL’İN SALDIRGAN TAVRI ULUSLARARASI HUKUKUN İHLALİ
(İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu’nun bu saldırgan tavrı, Somali’yi de kapsayan bu durumu kabul edilemez. Bu tavır, uluslararası hukukun ihlalidir. Birleşmiş Milletler kurucu anlaşmasını ihlal ettiği gibi, Afrika Birliği’ni bir araya getiren anlaşmaların da diplomasi ilkelerini ihlal etmektedir. Toprak bütünlüğü, egemenlik ve bunlara müdahale etmemek, uluslararası sistemlerin temel değerleridir.”
İSRAİL’İN ‘SOMALİLAND’ KARARININ ARDINDAN
TÜRKİYE’nin Afrika’daki en önemli stratejik ortağı olarak kabul edilen Somali ile Türkiye arasındaki ilişkiler, köklü bir geçmişe sahip olmakla birlikte, 2011 yılındaki kıtlık felaketi sırasında dönemin Başbakanı Tayyip Erdoğan’ın Mogadişu’ya gerçekleştirdiği tarihi ziyaretle daha da güçlenmiştir. 2017 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri, Somalili askerleri eğitmek için TÜRKSOM Askeri Eğitim Üssü’nü açmıştır. Geçtiğimiz yıl şubat ayında imzalanan 10 yıllık Savunma ve Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması ile Türkiye’nin Somali karasularını koruması ve deniz kaynaklarının gelişimine destek vermesi kararlaştırılmıştır. Ayrıca, bu ay içinde Ankara, Somali’nin Hint Okyanusu kıyısında bir uzay ve roket fırlatma üssü projesini başlatmıştır.
SERT ŞEKİLDE ELEŞTİRİLDİ
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’un ziyaretinin zamanlaması özellikle bölgesel gelişmelerle ilişkilendirilmektedir. İsrail’in Somaliland bölgesini bağımsız bir ülke olarak tanımasının ardından, Somali hükümeti bu durumu sert bir dille eleştirmiştir ve söz konusu olay, Somali’nin egemenlik sorunlarını yeniden gündeme taşımıştır. Ziyaretin bu jeopolitik ortamda gerçekleştirilmesi de bu bağlamda değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra, Hasan Şeyh Mahmud yönetimi, Türkiye’nin Somali’nin birliğine verdiği açık desteği iç politikada önemli bir koz olarak kullanma niyetindedir. Hükümet çevreleri, bu ziyareti “Somali’nin parçalanmasına karşı diplomatik bir sigorta” olarak tanımlamaktadır.
