Tekstil Kralları Savunma Sektörüne Geçti!

Türkiye'de tekstil, hazır giyim, deri ve ayakkabı alanlarında yaşanan yapısal kriz derinleşiyor. Uzun yıllar boyunca Türkiye'nin ihracat lokomotifi olan tekstilcilerin önemli bir kısmı yönlerini değiştirmeye başladı. Bazıları üretimlerini yurtdışına taşırken, bir bölümü fabrikalarını kapatmak zorunda kalıyor; büyük bir kesim ise savunma sanayi, havacılık, uzay, yazılım ve teknoloji alanlarında yeni kariyer fırsatları arayışında.

KATMA DEĞER KAYBI
Son iki yıl içinde tekstil, hazır giyim, ayakkabı ve deri sektörlerinde katma değer önemli ölçüde azaldı. Birkaç yıl önce hem Avrupa Birliği hem de ABD pazarında aktif olan Türk şirketler, Türkiye'deki yüksek üretim maliyetleri nedeniyle daha ucuz ülkelere yönelmekte. Sektörde binlerce işletme faaliyetlerini durdururken, bazıları kapasite küçültmeye gitti ya da konkordato başvurusunda bulundu.

Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) verilerine göre, 2025 yılında Türkiye'nin hazır giyim sektörünün dünya pazarlarındaki payı, 35 yıl aradan sonra ilk kez yüzde 3'ün altına düşecek. Türkiye'nin bu alandaki en büyük rakipleri olan Çin, Bangladeş, Vietnam gibi ülkeler 2025'te çift haneli büyüme öngörmektedir. Tekstil, deri ve ayakkabı sektörlerinde birçok firma sektörel değişim sürecine girmiş durumda. Özellikle hükümet yetkilileriyle yapılan toplantılarda savunma, havacılık ve uzay sanayileri ön plana çıkmakta. Sektör temsilcileri, üretim tesislerini bu alanlara yönlendirmek için çalışmalara başlamış durumda. SAHA İstanbul ve Türk Savunma ve Havacılık Sanayii İmalatçılar Derneği (SASAD) gibi savunma-havacılık kümelerine katılan şirketler de bu ekosistemin parçası haline gelmekte. Ayakkabı ve otomotiv için poliüretan sistemleri üreten Kimpur, savunma ve deniz platformları için gelişmiş malzemeler geliştirmekte. Tuzla Deri İhtisas OSB'de faaliyet gösteren Cihan Deri ise havacılık ve savunma adına özel deri ve uçak içi malzemeler üretmekte. Firma, aynı zamanda yanmaz uçak koltuk kılıfı geliştirdi. Aile şirketi olarak faaliyetlerine başlayan Hakteks ise klasik tekstilden endüstriyel teknik tekstile ve PU/PVC suni deriye yönelerek, bugün savunma sanayi, askeri çadırlar ve farklı teknik alanlara odaklanan bir üretim yapısına sahip.

TEKSTİL NEDEN ZORDA?
Sektör temsilcileri, yaşanan krizin sebeplerini şu şekilde sıralıyor: “Düşük katma değerli üretim yapısının kronikleşmesi, kilogram başına ihracat gelirinin teknoloji sektörlerinin gerisinde kalması, enerji, işçilik ve kira maliyetlerindeki artış, Çin, Vietnam ve Bangladeş gibi ülkelerin şiddetli fiyat rekabeti, finansmana ulaşımda yaşanan zorluklar ve yüksek faiz ortamı.”