Kış mevsimi geldi ve virüsler yeniden hareketlenmeye başladı. Yaz aylarının sonlarına yaklaşırken hızla artan koronavirüs vakaları, aralık ayıyla birlikte mutasyonlu grip türlerinden biri olan ‘H3N2’ye dönüştü. Şu günlerde acil servislerde en çok görülen vakalar bunlar. Ancak, Anadolu Ajansı'nın geçtiğimiz günlerde bildirdiği bir haberde başka bir virüs öne çıktı: Bocavirüs.
Öksürük ve Yüksek Ateşle Başladı
Erzincan’da yaşayan G.B ve T.B çiftinin iki yaşındaki tek çocukları A.E., yüksek ateş ve öksürük şikayetiyle hastaneye kaldırıldı. Başlangıçta ilaç tedavisiyle eve gönderilen çocuğun durumu kısa sürede ağırlaştı.
Grip benzeri üst solunum yolu enfeksiyonu yaratan bocavirüs, A.E.'de nefes darlığı ve hırıltı belirtilerinin artması üzerine yeniden hastaneye yatırılmasıyla teşhis edildi. İki kez kalbi duran çocuk entübe edildi. Ambulans uçakla Erzurum'a sevk edilen A.E., daha sonra karaciğer nakli için İstanbul’a gönderildi. Tedavi altında olan çocuğun organ fonksiyonları, uygulanan diyaliz ve destek tedavileriyle normale döndü.
Bocavirüs Nedir, Ne Zaman Tanımlandı?
Çocuk Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sedat Öktem'e danıştığımızda, bocavirüsün bilimsel adıyla ‘Human Bocavirus’ olarak bilindiğini belirtti. Prof. Dr. Öktem, “İlk olarak 2005 yılında, solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle hastaneye başvuran çocukların üst solunum yolu örneklerinde tanımlanmıştır. Ancak bu, virüsün o tarihte ortaya çıktığı anlamına gelmez; bocavirüs büyük olasılıkla yıllardır dolaşımda, gelişmiş moleküler testlerin yaygınlaşmasıyla daha fazla tespit edilmeye başlamıştır” dedi.
Bugüne kadar dört farklı bocavirüs tipi tanımlandığını belirten uzman, “Bunlar; HBoV-1, HBoV-2, HBoV-3 ve HBoV-4. En sık görülen tip HBoV-1 olup, genellikle solunum yolu enfeksiyonlarıyla ilişkilendirilmektedir. Diğer tipler daha çok sindirim sistemiyle ilgilidir. Ağır solunum yolu enfeksiyonları genellikle HBoV-1 ile bağlantılıdır” şeklinde konuştu.
‘Nadir’ Görülen Bir Hastalık Olarak Biliniyor, Bu Ne Kadar Doğru?
Bu soruya “Aslında bocavirüs çocuklarda çok da nadir görülen bir virüs değil” yanıtını veren Prof. Dr. Sedat Öktem, ekledi:
“Özellikle 5 yaş altındaki çocuklarda grip benzeri solunum yolu enfeksiyonlarında sıkça gözlemlenmektedir. ‘Nadir’ ifadesi, virüsün ağır seyri ve birden fazla organı etkilemesinin ender görülmesinden kaynaklanıyor. Çoğu çocuk hastalığı hafif belirtilerle atlatabiliyor. Ayrıca virüs, yetişkinlerde de görülebiliyor.”
Kalp, Akciğer ve Karaciğeri Aynı Anda Nasıl Etkileyebiliyor?
Bocavirüsün genellikle solunum yollarını etkilediğini belirten Prof. Dr. Sedat Öktem, bazen daha büyük sorunlar da ortaya çıkabileceğine dikkat çekti:
“Nadir durumlarda vücutta şiddetli bir iltihabi yanıtı tetikleyebilir. Bu durum, akciğerlerin yanı sıra kalp ve karaciğer gibi hayati organları da etkileyebilir. Ancak genellikle bu tür ağır tablolar, altta yatan başka risk faktörleri olan çocuklarda görülmektedir.”
‘Yüzde 2 ile 10 Oranında Saptanıyor’
“Yapılan araştırmalar, bocavirüsün çocuklarda solunum yolu enfeksiyonları sırasında yapılan testlerde yaklaşık yüzde 2 ila 10 oranında tespit edildiğini göstermektedir. Yetişkinler içinse kesin bir oran belirtmek zor” diyen uzman, “Türkiye’de benzer oranlar gözlemleniyor. Ancak Erzincan’daki vakadaki gibi çoklu organ yetmezliğiyle seyreden ağır tabloların sıklığı oldukça düşük” şeklinde konuştu.
Belirtileri Neler?
Bocavirüs belirtilerinin griple örtüştüğünü ifade eden Prof. Dr. Sedat Öktem, “Ateş, burun akıntısı, öksürük, hırıltı, nefes darlığı ve halsizlik en sık görülen belirtilerdir. Çoğu zaman ‘basit grip’ olarak değerlendirilip hafif atlatılır. Ancak bazı çocuklarda durum ağırlaşabilir ve alt solunum yolları etkilenebilir” dedi.
Bocavirüs Ölümcül Bir Virüs Mü?
Bocavirüs genel olarak doğrudan ölümcül bir virüs olarak kabul edilmediğini belirten Prof. Dr. Sedat Öktem, “Çoğu çocukta hafif veya orta şiddette geçiyor. Fakat çok küçük çocuklarda, bağışıklık sistemi zayıf olanlarda veya başka enfeksiyonlarla birlikte görüldüğünde ciddi tablolara yol açabilir” uyarısında bulundu.
Tedavisi Nedir ve Aileler Neye Dikkat Etmeli?
Bocavirüse özgü bir ilaç ya da aşının mevcut olmadığını belirten Prof. Dr. Sedat Öktem, şu bilgileri paylaştı:
— Tedavi hastanın durumuna göre destekleyici olarak uygulanır. Ateş düşürücüler, sıvı tedavisi, oksijen desteği ve gerektiğinde yoğun bakım tedavileri düzenlenebilir. “Ben ve diğer meslektaşlarım her yıl bu mevsimde ciddi bocavirüs enfeksiyonlarıyla karşılaşıyoruz. Yoğun bakımda solunum ve destek tedavileri ile bu durumları başarılı bir şekilde atlatıyoruz. Ancak tedavinin erken başlanması hayati riski azaltabilir” dedi.
— Bu nedenle, özellikle küçük çocuklarda nefes darlığı, hırıltının artması, beslenme güçlüğü ve halsizlik gibi belirtiler varsa, vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması önemlidir.
