Almanya merkezli uluslararası Science dergisinde, “Marmara Fayının Doğuya Doğru İlerleyen Kırılması” konulu bir çalışma 2025 yılı sonunda yayımlanmıştı. Bu çalışmaya göre, Marmara'daki Kumburgaz çukurunda 1766'dan beri 6 metrelik bir deformasyon birikti ve bu durum 7'den çok daha büyük bir depreme yol açma riski taşımaktadır. Dolayısıyla, burada meydana gelecek bir kırılma İstanbul'u etkileyebilecek büyük bir depreme sebep olabilir… Bu makaleye, uluslararası alanda dikkat çeken bir yanıtta Prof. Dr. Osman Bektaş'tan geldi.
MAKALEYE İTİRAZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden emekli olan jeoloji profesörü Prof. Dr. Bektaş, dergiye gönderdiği bir makaleyle itirazını sundu ve bu itiraz, dergi editörleri tarafından kabul edildi. Bektaş, durumu şu sözlerle özetledi: “Kumburgaz çukuru altında 6 metre büyüklüğünde bir deformasyon varsa, bu İzmit'teki 7.4 büyüklüğündeki depremin çok daha büyük bir deprem olacağı anlamına gelir. Ancak burada 6 metrelik bir deformasyonun birikmeyeceğini, fayın bu deformasyonu harcadığını ifade ediyorum.”
DERGİ KABUL ETTİ
Fayın hareket hızı yılda 25 milimdir ve 1766'dan bu yana 250 yıl geçmiştir. 250 ile 25 milimi çarpınca 6 metre gibi bir değer çıkmaktadır. Fakat Bektaş, bu hesaplamanın hatalı olduğunu belirtti. Fay, 25 milimlik hareketin tamamını deprem enerjisine dönüştüremez. Fay, deprem enerjisinin oldukça büyük bir kısmını ‘creep’ adı verilen sürünme ile harcamaktadır. Kumburgaz’daki son depremin 6.2'yi geçemediğini de hatırlatıyor ve bunların göz önünde bulundurulmadığını ifade ediyor.
7’DEN BÜYÜK DEPREM ÜRETMEZ
Prof. Dr. Osman Bektaş, “Marmara’da tek parça halinde 7’den büyük bir deprem beklemiyorum. Bunun yerine 7’den küçük, parça parça 6.5 gibi depremler olabilir” görüşünü dile getiriyor: “Asıl beklentimiz bu. Marmara'daki deprem çukurları, depremleri durdurma etkisi gösteriyor. 1912 Mürefte depremi batıya, İstanbul’a ilerlerken orta Marmara çukuru bu depremin ilerlemesini engelledi. 1963 yılında Adalar'da meydana gelen deprem de Çınarçık çukuruna sıkışarak kalmıştır. 2025 Silivri depreminin de İstanbul'a doğru ilerlerken Kumburgaz çukuru tarafından durdurulacağını düşünmekteyim. Çukurlar, fayların gerilimini ve kırılma direncini emen bir amortisör rolü üstleniyor.”
