TEKNOLOJİ milyarderi Elon Musk, katıldığı Moonshots podcast'inde, gençlere tıp eğitimi almama önerisinde bulunarak dikkat çeken bir açıklama yaptı. Musk, bu yıl piyasaya sürülmesi beklenen Tesla'nın Optimus insansı robotlarının, önümüzdeki 3-5 yıl içinde dünyadaki en iyi cerrahı geride bırakabileceğini öne sürdü. Bu sözler, 'teknolojinin insan yaşamındaki rolü ve meslekleri nasıl dönüştüreceği' konusunu yeniden gündeme taşıdı.
Uzmanlar, robotların ve yapay zekanın şu anda doktorlara asistan olarak destek olduğunu ve robotik cerrahide önemli ilerlemelerin kaydedildiğini belirtiyor. Ancak bu tür kısa vadeli tahminlerin gerçekçi görünmediğini, zira tıp eğitiminin yalnızca cerrahiden ibaret olmadığını ifade ediyorlar. Ayrıca robotların insan sağlığı üzerinde tam hâkimiyet kurabileceği düşüncesinin pek mümkün olmadığını vurguluyorlar.
HEKİMİN YERİNİ MAKİNE ALAMAZ
– Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi eski Dekanı ve Anatomi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Deniz Demiryürek:
“Yapay zeka ve robotik cerrahi, ameliyat süresinin kısalması, hatalı tanıların önlenmesi, detaylı takip ve algoritmalarla daha iyi öngörü sağlamak konusunda önemli bir destek sunuyor. Ancak yapay zeka, sadece kendisine yüklenmiş verilerle değerlendirme yapabilir. Tecrübeler, artı ve eksileriyle hala insana aittir ve bu durum uzun yıllar devam edecek. Bir robotun cerrahi yetenekleri, insanla eş düzeye gelebilir mi? Bugün itibarıyla bunu söylemek mümkün değil. Robotlar, cerrahi süreçteki beklenmedik durumlarla başa çıkmakta zorlanacaklardır.”
AMELİYAT EKİBİ İŞİ YAPAMAZ
Her birey benzersizdir, her hasta ayrı bir varlıktır. Genel geçer uygulamalar özelde başarısızlığa yol açabilir. Yıllardır süren yapay zekanın doktorun yerini alıp almayacağı tartışmaları devam ediyor. Dünyadaki gelişimlerden bağımsız olarak, insanın yerini yapay zekanın alması mümkün değildir. Bu durum her meslek grubu için geçerlidir. Robotlar, cerrahların yükünü hafifletir ama asla yerini alamaz. Ameliyat süreci tek başına yapılan bir iş değildir. Hemşireler, anestezi uzmanları ve tecrübe, bu süreçte hayati öneme sahiptir. Elon Musk'ın tıp okumadığı için savunduğu teknolojiyi karşıt görüşlere karşı korumak istemesi de anlaşılır. Bu tür açıklamalar genelde promosyonel bir yaklaşım taşımaktadır.”
KOMPLİKASYON YÖNETEMEZ
– Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Başhekim Yardımcısı Prof. Dr. Ali Yılmaz: “Teknoloji, sağlık sektörüne ciddi katkılar sağlıyor, ama bir robotun insandan daha iyi cerrah olabileceği düşüncesine katılmıyorum. Cerrahların mesleki tecrübeleri, oluşabilecek komplikasyonları yönetme yeteneği gibi unsurlar bakımından eşsizdir. Robot asistanlar belirli aşamalarda kullanılabilir ama tüm süreci baştan sona yönetmeleri mümkün değildir. Dolayısıyla bir doktorun yerini alması beklenemez, yalnızca yükünü alabilir.”
BİNLERCE ZİHİN BİR ARADA
– Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Ali Gülpınar: “Cerrahi alanda önümüzdeki 2-3 yıl içinde köklü değişiklikler beklemesem de, önemli dönüşümler yaşanacağı kesin. Ancak nasıl gerçekleşeceği ve bu yeni durumu nasıl yöneteceğimiz üzerine düşünmemiz önemli. Yapay zeka destekli robotları, binlerce uzmanın bilgi birikiminin devreye girdiği büyük bir zeka olarak görmeliyiz. Her komplikasyonu ve olasılığı bu bakış açısıyla değerlendirmeliyiz. Ancak, Elon Musk'ın gençlere yönelik 'tıp okumayın' ifadesinin, kendi gücünü yoğunlaştırma çabası ve 'Her şey benim kontrolümde' mesajı verdiğini düşünüyorum. Robotların ameliyattaki hatalarından kim sorumlu olacak? Mesela ameliyat öncesi imzalanan onam formu nasıl değişecek?”
