Afrika’da Stratejik İşbirliği: Güney Afrika

Türkiye ile Güney Afrika Cumhuriyeti arasındaki ticaret hacmi, 2025 yılı itibarıyla 2 milyar doları aşarak önemli bir düzeye ulaştı. İki ülke arasında imzalanan Ortak Ekonomi ve Ticaret Komisyonu'nun (JETCO) kurulmasına dair ortak bildiri ve Serbest Bölgeler Alanında İşbirliği Mutabakat Zaptı, ekonomik ilişkilerin daha kurumsal bir çerçevede geliştirilmeyi amaçlıyor.

AFRİKA İÇİN STRATEJİK BİR PARTNER
Bu anlaşmaların yürürlüğe girmesiyle, Türkiye ile Güney Afrika arasındaki ticaretin önümüzdeki dönemde düzenli bir artış göstermesi ve daha dengeli bir yapı kazanması bekleniyor. 2025 yılı itibarıyla ticaretin yaklaşık 650 milyon dolarlık kısmını Türkiye'nin ihracatı, 1 milyar 350 milyon dolarlık kısmını ise Güney Afrika'nın ihracatı oluşturacak. Afrika'nın önde gelen gelişmiş ve sanayileşmiş ekonomilerinden biri olan Güney Afrika, altyapı kapasitesi, lojistik yetenekleri ve bölgesel pazar erişimi ile Türk firmaları için stratejik bir ortak konumundadır. Tarım makineleri, elektrikli ve elektronik ekipmanlar, otomotiv, savunma sanayisi, demir-çelik, maden ve kömür sektörleri, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırım potansiyeli yüksek alanlar arasında yer alıyor. Bunun yanı sıra enerji, ulaştırma, liman işletmeciliği ve altyapı projeleri de işbirliğinin derinleştirilebileceği önemli sektörler olarak öne çıkıyor.

155 FİRMA İKİ ÜLKEDE FAALİYETTE
2025 yılı genelinde Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki toplam dış ticaret hacminin 40 milyar doları geçtiği, Afrika kıtasındaki Türk yatırımlarının ise 15 milyar doları aştığı belirtiliyor. Türk şirketlerinin Afrika genelinde yüz binlerce kişiye istihdam sağladığı ve yerel ekonomilere doğrudan katkıda bulunduğu ifade ediliyor. Bu çerçevede Güney Afrika, Türkiye'nin Afrika açılımı stratejisinde kritik bir rol oynamayı sürdürüyor. Karşılıklı yatırımlarda da hareketlilik dikkat çekiyor; Güney Afrika menşeli yaklaşık 80 firma Türkiye’de faaliyet yürütürken, Türk sermayeli yaklaşık 75 şirket Güney Afrika’da başta beyaz eşya, plastik ürünler, elektronik cihazlar, makine imalatı gibi alanlarda yatırım yapıyor.

2030 HEDEFLERİNDE AKTİF ROL
Önümüzdeki dönemde resmi temasların artırılması, sektörel ve genel ticaret heyetlerinin karşılıklı ziyaretlerinin sıklığının artırılması ve özellikle enerji, lojistik, altyapı, tarım, bilgi teknolojileri, sağlık, turizm, eğitim ve savunma sanayisi alanlarında işbirliğinin geliştirilmesi hedefleniyor. Ayrıca, Güney Afrika'nın 2030 kalkınma hedefleri doğrultusunda Türk müteahhitlik ve mühendislik firmalarının daha aktif rol üstlenmesine yönelik planlar bulunuyor.

KITANIN EN BÜYÜK EKONOMİSİ
Güney Afrika Cumhuriyeti, ekonomik büyüklüğüyle Afrika kıtasının en büyük ve en çeşitli ekonomilerinden biri olarak öne çıkıyor. Gelişmiş finansal altyapısı, derin sermaye piyasaları ve bölgesel ticaret ağları sayesinde Güney Afrika, Sahra Altı Afrika'ya açılan stratejik bir ekonomik merkez işlevini üstleniyor. Madencilik, otomotiv, enerji, finansal hizmetler ve tarım sanayi, ülke ekonomisinin temel sektörleri arasında yer alıyor. Ayrıca Güney Afrika, Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Alanı (AfCFTA) çerçevesinde bölgesel entegrasyonda önemli bir rol oynuyor.