TCMB’den Analiz: Yüksek Enflasyon, Firmalarda Kar Kaybı Endişesini Artırıyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından gerçekleştirilen bir çalışmada, firma yöneticilerinin kârlılık algısındaki değişim incelendi. Sonuçlar, yüksek enflasyon dönemlerinde kâr kaybı endişesinin firmalar arasında belirgin bir duygu haline geldiğini ve bu durumun fiyatlama davranışlarını olumsuz yönde etkileyebileceğini gösteriyor.

Ayrıca, sıkı para politikalarının uygulandığı dönemlerde dış talebe yönelik iyimserliğin firmaların üretim kararlarını daha etkili şekilde teşvik ettiğine dikkat çekildi.

Çalışmada, para politikasının destekleyici olduğu zamanlarda bile firmaların bazı dönemlerde finansal koşulları sıkı olarak algılamaya devam edebildiği vurgulandı.

Özet bölümünde şu değerlendirmelere yer verildi:

“Firma yöneticilerinin kârlılık algısında meydana gelen değişim, büyüme veya küçülme yönünde bir eyleme dönüşebilir. Bu çalışma, kârlılık algısındaki değişimlerin nedenleri ve sonuçları üzerinde yoğunlaşıyor. İlk olarak, firma yöneticilerinin ekonomik faaliyetleri algılaması ve yorumlamasıyla ilişkili kavramsal yapılar oluşturuluyor. Ardından bu yapılar arasındaki ilişkiler, Yapısal Eşitlik Modelleme yöntemi ile modelleniyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) reel sektör firmalarıyla yürüttüğü Reel Sektöre İktisadi Mercek (RESİM) programı kapsamındaki görüşmelerden elde edilen veriler kullanılarak tahmin edilen modelden çıkan sonuçlar: (1) Yüksek enflasyon dönemlerinde kârlılığın kaybedilebileceği korkusu firmalarda baskın bir duygu haline geliyor ve fiyatlama davranışını bozuyor. (2) Sıkı para politikası dönemlerinde firmaların dış talep iyimserliği üretim faaliyetlerini daha güçlü bir şekilde motive ediyor. (3) Para politikasının sıkı olduğu dönemlerde istihdam niyeti, genellikle yatırım niyeti olan firmalar arasında gözlemlenen bir eğilim haline geliyor. (4) Para politikası destekleyici olsa da, firmalar bazı dönemlerde finansal koşulları sıkı algılamaya devam edebiliyor.”