Bilişim alanında erişim imkânları kısıtlı olan gençlere destek sağlamayı hedefleyen Bilişime ve Eğitime Erişimi Vakfı (BEEV), 'Bilişim Hakkı ve Erişim: Gençlerin Erişim, Algı ve Yeterlilik Görünümü' adlı araştırmasının sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. 18-30 yaş grubundaki 819 birey üzerinde gerçekleştirilen araştırmada dikkat çeken bulgulardan biri, gençlerin yapay zekâyı ne amaçla kullandığı olarak öne çıktı. Katılımcıların yüzde 70'i, yapay zekâyı merak ettikleri konularda bilgi edinmek için, yüzde 44'ü ise gündelik öneriler almak amacıyla kullanıyor. Gençlerin yalnızca yüzde 10'u ise bu teknolojiyi kodlama veya teknik sorunlar için tercih ediyor.
Veri Enstitüsü Direktörü Erman Bakırcı, araştırmanın verilerini paylaşarak “Yapay zekâ gençler için bir günlük asistan işlevi görüyor, öğretmen değil. Yani, yapay zekâyı bireyler kendi sorunlarına yanıt aramak için kullanıyorlar” şeklinde açıklamalarda bulundu.
‘Yalnızlıklarını Gidermek İçin Kullanıyorlar’
Hacettepe Üniversitesi Bilişim Enstitüsü’nde görevli Doç. Dr. Şahin Gökçearslan, araştırma bulgularını şu sözlerle değerlendirdi:
“TÜİK’in gerçekleştirdiği araştırmalar, ülkemizde yalnızlık hissinin arttığını ortaya koyuyor. Gençler, yalnızlıklarını azaltmak için yapay zekâya yönelme eğiliminde bulunuyor. Karşılaştıkları sorunları ya da günlük yaşantılarındaki sıkıntıları paylaşmaktan çekiniyorlar ve karar verme aşamalarında bile bu araçları kullanma eğilimindeler. 18-22 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri üzerinde yaptığımız bir diğer araştırmada da gençlerin yapay zekâyı ödev yapma ve günlük yaşam tavsiyesi alma amaçlı kullandıkları görüldü. Katılımcıların yüzde 17.5’i dertleşmek, yüzde 23’ü sohbet etmek, yüzde 11’i ise arkadaşlık kurmak için bu teknolojiden faydalanıyor. Yapay zekâyı bir arkadaş olarak değerlendirenlerin oranı ise dikkate değer.”
‘Bilişsel Yetenekler Zayıflayabilir’
Ancak yapay zekâyı bir arkadaş olarak görmek doğru bir yaklaşım değil. Bu araçlar, kullanıcılarını manipülatif şekilde yönlendirebilir. Ticari bir ürün gibi düşünmek ve karar alma süreçlerinde bu araçların yer almasına izin vermemek önemli. Yapay zekâ okuryazarlığının artırılması bu noktada kritik öneme sahip. Çünkü yapay zekâ bizim dostumuz değil. Kullanımında 'Cognitive Outsourcing' yani 'Düşünmeyi Dış Kaynağa Yaptırma' durumu söz konusu; bu da kişinin düşünme eylemini yapay zekâya devretmesi anlamına geliyor. Bu riskli bir durum. Yapay zekâyı bir arkadaş gibi görme eğiliminde olmamalıyız, aksi takdirde bilişsel yeteneklerimizin zayıflamasına sebep olabilir.”
