Nijerya ile Stratejik İş Birliği Derinleşiyor

Türkiye ile Afrika'nın en kalabalık ve en büyük ekonomilerinden biri olan Nijerya arasındaki ilişkiler, son yıllarda karşılıklı üst düzey temaslar ve artan ticaret hacmiyle dikkat çekiyor.

Türkiye'nin Afrika açılım politikası çerçevesinde Nijerya, stratejik ortaklar arasında ön plana çıkıyor.

Tarihî Bağlar ve Diplomatik İlişkiler

Türkiye ile Nijerya arasındaki ilişkilerin temelleri, Osmanlı Devleti ile o dönemin Batı Afrika devletlerinden Kanem-Bornu arasındaki temaslara kadar dayanıyor.

Bu ilişkiler, jakar üst düzey askeri işbirliği adımlarıyla başlamıştır. Kuzey Afrika'daki Osmanlı idaresi, 16. yüzyılda Sahra Altı Afrika ile bağlantıyı artırmıştır.

Osmanlı Devleti, Kanem-Bornu Sultanı İdris Elevma tarafından 1576 yılında gönderilen elçi aracılığıyla askeri ve teknik yardım talebine yanıt vermiştir.

Osmanlı Devleti, Kanem-Bornu Sultanlığı'na askeri ekipmanlar dahil çeşitli yardımlar göndermiştir.

Osmanlı-Nijerya ilişkileri, 1894 yılında Sultan 2. Abdülhamid Han'ın, Nijerya'nın ticaret merkezi Lagos'taki ilk resmi cami açılışına temsilci göndermesiyle sürmüştür.

Modern diplomatik ilişkiler ise Nijerya'nın 1960'ta bağımsızlığını kazanmasının ardından kuruldu.

Türkiye'nin Lagos'ta 1962 yılında açtığı büyükelçilik, Sahra Altı Afrika'daki ilk diplomatik temsilciliklerden biri olma özelliğine sahiptir.

Nijerya, Türkiye'nin Sahraaltı Afrika'da En Büyük Ortağı

Türkiye ile Nijerya arasındaki ticari ilişkiler son yıllarda sürekli bir artış göstermektedir.

İki ülke arasındaki ticaret hacmi, 2025'in ilk 11 ayında 688,4 milyon dolara ulaştı. Bu veriye enerji ticareti eklendiğinde, Nijerya 2025'te Türkiye'nin Sahraaltı Afrika'daki en büyük ticaret ortağı oldu.

Nijerya'da Türk sermayeli 50'den fazla firmanın yatırımları 400 milyon doları bulmaktadır. Türk müteahhitlik firmalarının Nijerya'da üstlendiği projelerin toplam değeri ise 3 milyar dolara yaklaşmıştır.

Türk firmaları, Nijerya'da inşaat, enerji, tekstil ve imalat sektörlerinde uzun süredir faaliyet göstermektedir.

Türkiye, Nijerya'ya başta demir-çelik, makine, tekstil, gıda ve mobilya ürünleri ihraç ederken, Nijerya'dan ham petrol ve tarımsal ürünler ithal etmektedir.

Savunma Sanayi İşbirliği Öne Çıkıyor

İkili ilişkilerde savunma sanayi alanındaki işbirliği dikkat çekici bir noktada duruyor. Türkiye’nin yerli ve milli savunma sanayi ürünleri, Nijerya tarafından dikkatle takip edilmektedir.

Askeri eğitim, savunma sanayi ve güvenlik konularında imzalanan anlaşmalar, iki ülke arasındaki stratejik işbirliğini güçlendirmiştir.

Nijerya Hava Kuvvetleri, geçmişte Türkiye'den insansız hava araçları ile 6 adet ATAK T129 savaş helikopteri almıştır.

Nijerya, Afrika'nın en büyük ekonomisi ve en kalabalık ülkesi olmasının yanı sıra enerji ve madencilik alanlarında Türk yatırımcılar için büyük fırsatlar sunmaktadır.

Petrol, doğal gaz ve hidrokarbon kaynakları bakımından zengin olan Nijerya’da; altyapı, konut, sağlık ve ulaşım alanlarında büyük bir yatırım ihtiyacı bulunmaktadır.

Ülkede yaklaşık 17 milyon konut açığı bulunduğu ve sağlık hizmetleri için yurt dışına yapılan harcamaların yıllık 2 milyar dolara ulaştığı tahmin edilmektedir.

Eğitim, Kültür ve Beşeri İlişkiler

Türkiye-Nijerya ilişkileri yalnızca siyasi ve ekonomik boyutla sınırlı kalmamaktadır.

Türkiye'de eğitim gören Nijeryalı öğrenciler ve Yunus Emre Enstitüsünün faaliyetleri, iki ülke arasındaki kültürel ve beşeri bağları güçlendirmektedir.

Türk Hava Yolları'nın Lagos ve Abuja'ya yaptığı düzenli seferler, ticari ve sosyal etkileşimi kolaylaştıran unsurlar arasındadır.

Ziyaretten Beklentiler

Tinubu'nun Türkiye ziyareti çerçevesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesi, ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmelerin ele alınmasını sağlayacaktır.

Devlet Başkanlığından yapılan açıklamaya göre, Tinubu'nun ziyareti sırasında Nijerya ile Türkiye arasında güvenlik, eğitim, sosyal kalkınma, inovasyon ve havacılık gibi birçok alanda işbirliği olanakları değerlendirilecektir.

Ziyaret süresince finans, iletişim, ticaret ve yatırım alanlarında stratejik siyasi ve diplomatik görüşmeler yapılması planlanmaktadır.

Ayrıca, yüksek düzeyde yetkililerin katılımıyla gerçekleştirilecek toplantılar ile bilimsel araştırma, enerji, teknik işbirliği, medya ve iletişim, askeri işbirliği ve protokoller gibi konularda mutabakat zaptı imzalanması planlanmaktadır.

Tinubu'nun ziyareti sırasında iki ülkeden yatırımcıları bir araya getirecek bir iş forumu da yapılacaktır.