TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu, uzun süren çalışmalarının ardından Türkiye'deki yapay zeka alanındaki gelişmelere dair 860 sayfalık bir rapor hazırladı. Raporda yer alan 100 maddelik stratejik öneriler ve tespitler şu şekilde özetleniyor:
“TURCORN”LAR ÇIKARILMALI
* YZ uygulamalarının geliştirilmesine ve milli şampiyonların çıkarılmasına özen gösterilmeli. “Turcorn”ların sayısının artırılmasına öncelik verilmeli.
* Yetenekli gençlerin Türkiye'de kalıcı olmasını sağlamak için “Yapay Zeka Yetenek Hızlandırma Programları” oluşturulmalı. Böylece beyin göçü tersine çevrilebilecek.
ÇİP ALTYAPISI GELİŞTİRİLMELİ
* Güçlü ve etkili bir Türkçe dil modeli üzerinde çalışmalar yapılmalı.
* Yarı iletken, çip ve yapay zeka ile ilişkili diğer donanımların envanteri çıkarılmalı; donanım eksikliklerine yönelik analizler gerçekleştirilmelidir.
ULUSAL STRATEJİ
* Siber Güvenlik Başkanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı, TSK ve istihbarat kurumları işbirliği ile yerli yapay zeka altyapılarının güvenli hale getirilmesi için “Ulusal Yapay Zeka Güvenlik Stratejisi” hazırlanmalıdır.
TEŞVİK YOL HARİTASI
* Türkiye'nin bölgesel yapay zeka merkezi olması için gereken teşvikleri içeren bir yol haritası tasarlanmalıdır.
YAPAY ZEKA ANLAŞMALARI
* Küresel yapay zeka ortaklıkları geliştirilip, yapay zeka aktörlerinin bilgilerini Türkiye'ye aktarmaları için teşvikler sağlanmalı. “Yapay Zeka Diplomasi Stratejisi” oluşturulmalıdır.
* Diğer ülkelerle yapılacak ticari anlaşmazlıkların önlenmesine yönelik mekanizmalar kurularak, anlaşmalar imzalanmalıdır.
TÜRKÇE BÜYÜK DİL MODELİ
* Türk Devletleri Teşkilatı ile ortak Türkçe dil modelleri ve yapay zeka standartları geliştirilmelidir.
KURUM ENFLASYONU ÖNLENMELİ
* TBMM içinde “Yapay Zeka, İleri Teknolojiler ve Yenilik Komisyonu” kurulmalı. Yapay zeka ile ilgili mevzuat ve kurum enflasyonunu önlemek için “Türkiye Yapay Zeka Kurumu” oluşturulmalıdır. Kamu, özel sektör, meslek örgütleri ve üniversitelerin temsilcilerinin yer alacağı bir Danışma Kurulu kurulmalıdır. Ayrıca, üst düzey bir “Yapay Zeka Etik Kurulu” oluşturulmalıdır.
VERİ İÇİN TEK ÇATI
* Siber Güvenlik Başkanlığı, TÜİK ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu işbirliği ile merkezi bir ulusal veri stratejisi belirlenmeli ve “Türk Veri Kurumu” oluşturulmalıdır. Türk veri havuzu ya da kütüphanesi kurulmalıdır.
DİJİTAL YETENEK HARİTASI
* Kamu yapay zeka ekosistem projeleri desteklenmelidir. Mevcut iş gücünün dönüşüm sürecinde gerekli eğitimler verilerek, dönüşüm sürecinin yönetilmesi için “Dijital Yetenek Haritası” oluşturulmalıdır.
AFAD BÜNYESİNDE YAPAY ZEKA SENARYOLARI GELİŞTİRİLMELİ
* AFAD bünyesinde kriz ve afet durumlarında verileri gerçek zamanlı analiz eden, kaynak optimizasyonu yapan yapay zeka destekli risk değerlendirme ve müdahale planları geliştirilecektir.
VEKİLLER VE YARGIÇLARA EĞİTİM
* TBMM'de yapay zeka kullanımının etik sınırlarını ve veri mahremiyetini belirleyen bir “Parlamento Yapay Zeka Kullanım İlkeleri Rehberi” hazırlanmalıdır.
* TBMM üyeleri ve personeline, yargıçlara yapay zeka okuryazarlığı ve uygulamaları konusunda eğitim verilmelidir.
İHTİYACA ODAKLI YZ KANUNU
* Türkiye’ye özgü bir Yapay Zeka Kanunu çıkarılmalıdır. Bu kanun kopya değil, ihtiyaç odaklı olmalıdır.
MANİPÜLE EDEN YAPAY ZEKA YASAKLANMALIDIR
* İnsan iradesini manipüle eden ve kişilere normalde yapmayacakları eylemleri yaptıran yapay zeka sistemlerine yönelik hukuki düzenlemeler yapılmalıdır.
AYRIMCILIK ÖNLENMELİ
* Yapay zeka kaynaklı ayrımcılığın önlenmesine yönelik mevcut AB düzenlemelerinin uyumunu göz önünde bulundurarak bir mevzuat çalışması yapılmalıdır.
IRKÇI VE CİNSİYETÇİ OLMAYACAK
* Yapay zeka sistemlerinin etik, anti-ırkçı ve adalet odaklı prensiplerle geliştirilmesi için veri mühendisliği süreçlerine dair belirlenmeli. Algoritmaların ırksal ve sosyokültürel önyargılara karşı düzenli olarak test edilmesi sağlanmalıdır.
ENERJİ, ULAŞIM VE FİNANSTA ULUSAL GÜVENLİK
* Yapay zeka model ve sistemlerinin kapanma yapılmadan önce; siber güvenlik açıkları, saldırı tespit yetenekleri ve dış manipülasyonlara karşı direnci değerlendirilmeli.
ÇOCUKLAR KORUNMALI
* Yapay zeka ile uzun süreli etkileşimlerinin olumsuz etkilerine karşı çocukların korunması için önlemler alınmalıdır.
YAPAY ZEKA İLE DUYGUSAL İLİŞKİ
* Raporda yapay zeka ile aşk yaşayanlara yönelik uyarılar verilmekte. Duygusal deneyimleri taklit edebilen yapay zeka uygulamaları ile etkileşimde bulunan kullanıcılara bilgilendirme yapılmalıdır. Bu tür sistemlerin “empati” veya “sevgi” izlenimi vermesi belli kurallara bağlanmalıdır. İnsanlar arası bağı asla yerine koyamazlar. Yapay zeka bir araçtır, arkadaş değil.
DEZENFORMASYONLARA KARŞI YAPTIRIM
* Yapay kaynaklı dezenformasyona karşı çevrim içi platformlarda hukuki yükümlülükler ve yaptırımlar alınmalıdır.
ALGORİTMA VE SAHTE İÇERİK
* Dijital platformlarda sahte içerik tespiti yapılmalı ve özellikle kötü niyetli kullanımlar için özel hukuki çerçeve oluşturulmalıdır. Yapay zeka üretimi içeriklerin tespiti için mekanizmalar geliştirilmelidir.
ALGORİTMİK ZARARLAR AZALTILMALI
* Dijital platformlarda YZ kaynaklı zararların azaltılması için tedbirler geliştirilmeli ve kullanıcı kontrolü artırılmalıdır.
TARIMDA YAPAY ZEKA
* Yapay zeka gelişiminde çevresel etkileri göz önünde bulundurarak sürdürülebilirlik göstergeleri geliştirilmelidir.
SİYASİ REKLAM VE PROPAGANDA DÜZENLEMELERİ
* Yapay zeka destekli siyasi reklamlarda şeffaflık sağlanmalı ve hassas kişisel verilerin kullanımı sınırlandırılmalıdır.
İŞSİZLİK VE MESLEKİ DÖNÜŞÜME DİKKAT
* Sosyal güvenlik sistemleri yapay zeka kaynaklı işsizlik ve mesleki dönüşümlere karşı güncellenmeli ve yeni meslekler yasal olarak tanımlanmalıdır.
KIZ ÇOCUKLARINA ÖNCELİK
* Yapay zeka kazanımlarının adil dağılımı için kız çocukları ve dezavantajlı grupların (engelli bireyler, kırsal alanlar, vb.) iletişim teknolojilerine erişimi sağlanmalıdır.
4+4+4 YAPAY ZEKA İLE DESTEKLENMELİ
* 4+4+4 zorunlu eğitim sistemi, yapay zeka iş gücü talebine uygun şekilde güncellenmeli ve teknik becerileri geliştirmelidir.
YAPAY ZEKA FONU OLUŞTURULMALI
* Yapay zeka teknolojilerine Ar-Ge odaklı bir “Yapay Zeka Ortak Araştırma ve Ürün Geliştirme Merkezi ve Fonu” oluşturulmalıdır.
TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu, uzun süren çalışmalarının ardından Türkiye'deki yapay zeka alanındaki gelişmelere dair 860 sayfalık bir rapor hazırladı. Raporda yer alan 100 maddelik stratejik öneriler ve tespitler şu şekilde özetleniyor: “TURCORN”LAR ÇIKARILMALI * YZ uygulamalarının geliştirilmesine ve milli şampiyonların çıkarılmasına özen gösterilmeli. “Turcorn”ların sayısının artırılmasına öncelik verilmeli. * Yetenekli gençlerin Türkiye'de kalıcı olmasını […]
