AB'ye Yönelik Doğrudan Yabancı Yatırım Stoku 12 Trilyon Doları Aştı

Avrupa'da doğrudan yabancı yatırımlar (FDI), pandemi sonrası artan jeopolitik gerilimler, ticaret belirsizlikleri ve yeşil ile dijital dönüşüm sürecinin etkisiyle önemli bir değişim yaşıyor.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından yayımlanan “Avrupa'da Verimlilik ve İnovasyon için Doğrudan Yabancı Yatırımlar ile KOBİ'ler Arasındaki Bağlantıların Güçlendirilmesi” başlıklı raporda, AB'ye yönelik doğrudan yabancı yatırım stokunun yaklaşık 12,4 trilyon dolar seviyesine ulaştığı kaydedildi.

Çok uluslu şirketlerin uzun yıllardır Avrupa'nın istihdam, inovasyon ve bölgesel kalkınmasındaki kritik rolüne dikkat çeken raporda, bu tutarın OECD ülkeleri toplamının üçte birinden fazlasına, küresel toplamın ise yaklaşık dörtte birine karşılık geldiği vurgulandı.

Son dönemde yatırımların daha dalgalı ve seçici hale geldiği ifade edilen raporda, Kovid-19 salgını, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırısı ve artan ticaret gerilimlerinin yatırım kararlarını etkilediği belirtiliyor.

AVRUPA'DAKİ YABANCI YATIRIMLARIN BÖLGESEL DAĞILIMI DENGESİZ

Avrupa'daki yabancı yatırımların bölgesel dağılımının dengesiz olduğu, büyük bölümünün birkaç başkent ve büyük metropol bölgesinde yoğunlaştığı ifade edilmektedir.

Bölgesel doğrudan yatırım farklarının, gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) farklarının üç katından fazla olduğu, bu eşitsizliğin büyük oranda ülkeler içinde yaşandığı bildirilmiştir.

Raporda, 2003'ten bu yana bölgelerin yaklaşık yüzde 85'inin yatırım sıralamasındaki konumunu koruduğu, yukarı yönlü hareketliliğin ise sınırlı olduğu belirtiliyor.

Öte yandan, sektörel yapıda yüksek değişimler kaydedildiğine işaret eden raporda, dijital faaliyetlerin toplam yatırım girişlerinin üçte birinden fazlasını oluşturduğu ve yeni projelerde en büyük yatırım alanı haline geldiği belirtilmiştir.

Temiz enerji yatırımlarının 2023-2024 döneminde payını neredeyse iki katına çıkararak yüzde 20 seviyesine ulaştığı ifade edilirken, geleneksel imalat sektörlerinin genel olarak zemin kaybettiği ancak Fransa ile Orta ve Doğu Avrupa'nın bazı bölgelerinde güçlü kümelenmelerin devam ettiği vurgulanmaktadır.

Raporda, yabancı yatırımların kalıcı hale gelmesinin nitelikli iş gücü, güçlü inovasyon ekosistemi ve ulaşım altyapısıyla ilişkili olduğu ifade edilerek, bu unsurların bir araya geldiği bölgelerin daha yüksek katma değerli yatırımları çektiği ve uzun vadede tutabildiği belirtildi.

Doğrudan yabancı yatırımların KOBİ'lere sağladığı faydanın otomatik olmadığını vurgulayan rapor, hedefli kamu politikalarının önemine dikkat çekmektedir.

Yatırım sonrası destek, tedarikçi geliştirme programları ve beceri yatırımlarının, yatırımların yerel ekonomiye daha güçlü biçimde entegre edilmesine katkı sağlayabileceği ifade edilmiştir.