Taliban, Afganistan'da toplumsal yapı üzerine yeni bir hukuki düzenleme gerçekleştirdi. Bu düzenlemede toplum sınıflara ayrılırken, en alt sınıf “alt tabaka” olarak tanımlandı ve burada “gulam-köle” ifadeleri sık sık yer aldı. Yapılan bu değişiklik, “köleliğin yasalaştırılması” olarak değerlendirildi ve eleştirilerin odağına oturdu. Peki, bu uygulamanın İslamiyet ile bir ilgisi var mı? İşte uzmanların görüşleri:
PEYGAMBERİMİZ KÖLESİNİ AZAT ETTİ
Prof. Dr. Mahmut Kelpetin: “İslamiyet’te kölelik diye bir müessese yoktur. Sınıf temelli bir ayrım da söz konusu değildir. 'Din bunu emrediyor' şeklinde bir referans bulmak da mümkün değildir. İslam, kölelik sistemini kökünden ortadan kaldırmayı hedeflemiştir. Mekke’deki kölelik düzeni, müşriklerin peygamberimize karşı tutumlarının bir nedeni olmuştur. Peygamberimiz, kendi kölesini azat etmiş ve onu kendisiyle eşit kılmıştır. Şu an Afganistan’da bu durumun neye dayandırıldığını anlamak güç, bu bir çağ dışılıktır…”
İSLAM SÖMÜRÜYE KESİNLİKLE KARŞIDIR
Prof. Dr. Bekir Zakir Çoban: “İslamiyet, köleliğe giden tüm yolları baştan tıkamıştır. Mevcut kölelerin kurtarılması ve sayılarının azaltılması adına teşvik edici tedbirler almıştır. İlk günlerinden itibaren sömürü düzenine karşı bir duruş sergilemiştir. Dünyada çoktan ortadan kalkmış bir uygulamanın yeniden gündeme getirilmesi ve bunu İslami referanslarla desteklemeye çalışmak, Müslüman kimliğine zarar verecek ve İslamofobi’yi körükleyecektir.”
MANTIKLI YÖNTEMLE KAYNAĞI KURUTULDU
Prof. Dr. Abdullah Kahraman: “İslam, köleliği sosyolojik bir gerçeklik olarak kabul etti. Hızla kaldırmak yerine, mantıklı ve makul yollarla köleliğin kökenini kurutmayı hedeflemiştir. Azadı teşvik etmiştir. Günümüzde köleliği yeniden icat etmek ve bunu İslami bir çerçeveye oturtmak dinen doğru bir yaklaşım değildir.”
‘EFENDİ-KÖLE’ İLİŞKİSİNİ MÜSLÜMANLIK KALDIRDI
Prof. Dr. Mehmet Nadir Özdemir: “Afganistan'daki bu uygulamanın İslam ile örtüşmediğini açıkça söyleyebilirim. Kuran'daki bazı ayetlere ve peygamberimizin uygulamalarına baktığımızda, köleliğin ortadan kaldırılmasına yönelik çalışmaların yapıldığını görmekteyiz. Bazı suçların cezası ve günahların kefareti olarak köle azat etme durumu da tarih kaynaklarında bulunabilir.”
KURUCU RUHUN ESASLARI HATIRLANMALI
Prof. Dr. Tahsin Koçyiğit: “Çeşitli siyasi ve sosyal sebeplerle kölelik bir anda sona erdirilemedi. Ancak köle azadı ibadete eşdeğer kabul edildi. İnsan onurunu merkeze alan bir anlayış, efendi-köle ilişkisini ahlaki olarak sarsmıştır. Bugün İslam adına böyle bir uygulama başlatmaya çalışanların, bu kurucu ruhun esaslarını göz önünde bulundurmaları gerekmektedir.”
