TERÖRSÜZ Türkiye hedefi doğrultusunda, 5 Ağustos 2025 tarihinden beri toplanan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, dün TBMM Tören Salonu'nda son toplantısını gerçekleştirdi. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlığında 6 ay süresince çalışan komisyon, partiler arasında sağlanan uzlaşı ile hazırlanan raporu oy çokluğuyla kabul etti.
47 KABUL, 2 RET, 1 ÇEKİMSER
CHP, DEM Parti ve Yeni Yol Grubu gibi muhalefet partileri, bazı eleştirilerine rağmen rapora 'kabul' oyu verdiler. Eşi Tahir Elçi'yi silahlı saldırıda kaybeden CHP İstanbul Milletvekili Türkan Elçi, “Onay vermem kendi açımdan vicdani olarak mümkün değil” diyerek 'çekimser' kaldı. CHP grubu, Elçi’nin “Faili meçhul cinayetlerde zamanaşımının kaldırılması” önerisi kabul edilmediği için Genel Başkan Özgür Özel’in bilgisi dahilinde çekimser kalındığını açıkladı. TİP’in İstanbul Milletvekili Ahmet Şık ile EMEP İstanbul Milletvekili İskender Bayhan ise 'ret' oyu kullandı.
SONUÇ DEĞİL, MİHENK TAŞI
Rapor, Kurtulmuş'un yazdığı 'Takdim' yazısıyla birlikte toplam 83 sayfa olarak onaylandı. Toplantının açılış konuşmasında Meclis Başkanı, şu mesajları verdi: “Bugün terör konusundaki tarihi bir dönemden geçiyoruz. Bu süreçte milli iradenin temsilcisi olan Gazi Meclisimiz üzerine düşen görevi kararlılıkla üstlenmiştir. 'Türkiye Modeli' olarak nitelenen yaklaşımın temel ilkeleri, milli iradeye dayanan siyasal bir metin disiplini içinde kayda geçirilmektedir; kamu düzeninin korunması, hak ve özgürlüklerin genişlemesi, toplumsal birleşmenin güçlenmesi ve demokrasinin ilerlemesi ile refahın sürdürülebilir bir biçimde büyümesi birbirini tamamlayan bir bütünün parçalarıdır. Rapor, af algısı oluşturmaktan kaçınarak hukuk düzeninin belirlilik ilkesini merkezine alırken, kamu vicdanını gözeten bir yaklaşımın ana hatlarını ortaya koymaktadır. Yapılan çalışmalar, ulaşılmış bir aşama olarak değerlendirilemez. Bu rapor atılan adımların mihenk taşıdır. Yeni bir anayasa hazırlama konusu ise komisyonumuzun sorumluluğu dışında olmasına rağmen, ülkemiz için gecikmeksizin yerine getirilmesi gereken ortak bir vazife ve sorumluluktur.”
KURTULMUŞ: DAHA NE OLSUN
Meclis Başkanı Kurtulmuş, oylamanın ardından yaptığı açıklamada, “Buraya gelene kadar arka kapı diplomasisi yapıldı. Partilerimizin ortak noktaya ulaşması önemliydi. Raporun yazımı ve hazırlanması tam anlamıyla bir demokrasi örneğiydi. Umuyorum ki Türkiye demokrasisinin en büyük kazanımlarından biri olacaktır. Bundan sonra partilere düşen görev var. Komisyon görevini başarıyla tamamlamıştır; 47 kabul oyu verildi, daha ne olsun!” dedi. Numan Kurtulmuş, partilerin önerileri ile tutanakların raporun sonuna ekleneceğini vurguladı.
RAPORDAN NOTLAR… SİLAH BIRAKMA TESPİT EDİLMELİ
GENEL AF OLMAYACAK: Yeni bir düzenleme ile, ceza ve infaz hukukundaki hükümlerden faydalanarak, bahse konu kişiler (örgüt üyeleri) hakkında işlem yapılabileceği düşünülmektedir. Ancak yasal düzenlemeler, toplumda cezasızlık ve af algısı yaratmamalıdır.
EN KRİTİK EŞİK: Süreçteki en kritik aşama, PKK terör örgütünün tüm unsurlarıyla silah bırakıp bırakmadığının devlet güvenlik birimlerince tespitidir.
‘SAHADA DOĞRULAMA’ ŞARTI: Silah bırakmanın istihbarat ve güvenlik birimlerince tespiti, ölçülebilir kriterler ile gerçekleştirilecektir. Bu tespit, sahadaki doğrulama süreçleriyle desteklenerek kamu düzeni açısından öngörülebilirlik sağlanacaktır.
KÜRT’ÜN ONURU, TÜRK’ÜN GURURU: Başından itibaren 'Kürt’ün onurunu, Türk’ün gururunu korumayı esas alan bir yaklaşım benimsenmiştir. Kürt’ün onurunu hiçe sayan bir söylem, Türk’ün gururunu zedeleyecektir.
KARDEŞ VE KADERDAŞ HALKLAR: Sürecin uygulanmasına dair usul ve esasların ikincil düzenlemelerle somutlaştırılması, yetki karmaşasının önlenmesi ve idari uygulamada yeknesaklığın sağlanması açısından önemlidir. Türkler ve Kürtler kardeş ve kaderdaş halklardır.
ÜYELER NE DEDİ
Toplantıda rapor üzerine görüşlerini açıklayan komisyon üyelerinden bazıları şunları belirtti:
BU BİR MİLLET PROJESİDİR
AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül: “Bu bir millet projesidir; millet aklı ve vicdanıyla birliğimizi, kardeşliğimizi daha da güçlendirecektir. Bu ülkede pek çok şey yaşandı ancak kimse Türk ve Kürt’ü ayıramadı. Tüm bu çalışmaları yaparken, şehitlerimizin emaneti olan bu toprakları ve onların aziz hatıralarına zarar vermeden çalışmalarımızı sürdüreceğiz.”
KİMLİK DEĞİL HAKLAR MESELESİ
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman: “Cumhurbaşkanımızın söylediği gibi, 'Gerekirse baldıran zehiri içeriz ve yine çözeriz' aşamasındayız. Meseleyi bir etnik kimlik meselesi olarak görmedik. Meseleyi bir demokratikleşme, haklar ve özgürlükler meselesi olarak ele aldık.”
HER BİRİMİZE ÖDEV YÜKLÜYOR
CHP Grup Başkanvekili Murat Emir: “Bu komisyon, üniter devlet yapısını tartışmaya açmayan bir çalışma yürütmüştür. Bu rapor hayata geçirilecek mi? Şimdi, sözde kalan demokrasi, toplumsal barış, hukuk devleti, Anayasa, AİHM kararları gerçeğe dönüşecek mi? Bu rapor her birimize sorumluluk yüklüyor; lafta ve rafta kalmamalıdır.”
BAHÇELİ GÜRZÜYLE YIKA YIKA GELDİ
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız: “Türkiye’nin üniter devlet yapısı, toprak bütünlüğü, ülkenin resmi dil statüsü, laik Cumhuriyet ilkesi üzerinde tartışma yapılamaz; bu ortak değerlerimizdir. Hazırlanan çerçeve metin, milletimizin tamamını kucaklamaktadır. Bugün Türk siyaseti için bir milat yaşanmaktadır. Sayın Genel Başkanımız, eline gürzünü almış ve tüm gayrimeşru yasakları yıka yıka bu noktaya gelinmiştir.”
ŞİMDİ NE OLACAK
Komisyon, kabul edilen raporu tutanaklar ve partilerin öneri metinleri ile birlikte TBMM Başkanlığı’na sunacak. Bu işlem ile rapor, Genel Kurul’a sunulmuş kabul edilecektir. Genel Kurul’da rapor üzerinde özel bir oturum açılarak görüşülmesi beklenmiyor. Raporun önerileri doğrultusunda, Cumhur İttifakı’ndan AK Parti ve MHP yöneticilerinin DEM Parti ile temasa geçerek yasa teklifleri hazırlaması planlanmaktadır. Özellikle, silah bırakan teröristlerin 'toplumsal uyumuna' yönelik özel yasaya öncelik tanınması düşünülmektedir. Bu doğrultuda, partilerin ortak veya ayrı ayrı vereceği teklifler, TBMM Adalet Komisyonu’nda değerlendirildikten sonra Genel Kurul’un gündemine getirilecektir. MHP yönetimi, tekliflerin geciktirilmeden hazırlanmasını ve önümüzdeki ay yasalaşmasını istemektedir. Kurtulmuş da süreci hızlandırmak adına “Genel Kurul’umuza düşen sorumluluk, bu tecrübenin milletimizin bekleyişleri ve kamu vicdanının hassasiyetleriyle gecikmeksizin yasama gündemine taşınmasıdır” açıklamasında bulundu.
KOMİSYON HATIRASI
Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, yapılan son toplantıda basın mensuplarıyla hatıra fotoğrafı çektirdi.
DEM EŞZAMANLI TUTANAK PAYLAŞTI… ÖCALAN: SİLAH TERK EDİLMİŞTİR
DEM Parti İmralı Heyeti, PKK elebaşı Abdullah Öcalan ile 16 Şubat’taki görüşmelerine ait notları, rapor oylamasıyla eşzamanlı olarak paylaştı. Heyetin açıklaması, önceki ifadelerden farklı olarak doğrudan Öcalan’ın konuşmalarının özeti şeklinde sunulmasıyla dikkati çekti. Bir tür tutanak özeti olan açıklamada, Öcalan şunları ifade etti:
ŞİDDETE HİÇ YER YOK
“TBMM komisyon raporunun toplumsal gerçeklerle uyumlu olması gerekir. Sürecin ilerlemesinde komisyon raporunun bu niteliği son derece önem taşımaktadır. Biz demokratik bir toplumda yaşamak istediğimizi belirttik ve bu sürecin başına ‘barışı’ koyduk. Demokratik toplumun kurumlarını inşa etmek önemlidir. Burada şiddete yer yok; çünkü biz siyaset yapacağız. Silah ve şiddet terk edilmiştir.”
47 'kabul' oyu çıkan oylamada, CHP İstanbul Milletvekili Türkan Elçi 'çekimser' kaldı. TİP'li Ahmet Şık ile EMEP'li İskender Bayhan ise 'ret' oyu kulland. (ANKARA)
11 Temmuz 2025 tarihinde bir grup PKK’lı, Süleymaniye kırsalında silahlarını ateşe vermişti.
