Jeopolitik Gerilim Altında Emtia Fiyatları Dalgalandı

ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump yönetiminin ek gümrük vergilerini dayandırdığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nın başkanına tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmesi, emtia piyasalarında belirsizliği artırarak fiyatları etkiledi. Trump'ın İran meselesine ilişkin 10 günlük süre tanıması ve potansiyel askeri müdahale ihtimalinin gündeme gelmesi, petrol fiyatlarını desteklerken güvenli liman varlıklarına talebi artırdı.

Küresel Gerilimler Piyasaları Sarsıyor

ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimlerine dair beklentiler, başta değerli metaller olmak üzere emtia piyasalarında risk iştahını artırdı.

Analistler, Fed'in toplantı tutanaklarında yer alan üyeler arasındaki görüş ayrılıklarına rağmen, enflasyonun beklentilere paralel olarak yavaşlaması halinde faiz indirimi ihtimalinin bulunduğunu belirtiyor.

Jeopolitik alanda, Trump'ın İran sorununa dair 10 günlük süre vermesi ve potansiyel askeri müdahale riski gündemde kalırken, bu durum petrol fiyatlarını destekledi ve güvenli liman varlıklarına olan talebi artırdı.

Orta Doğu'daki arz endişeleri Brent petrolünde dalgalı fiyat hareketlerine neden olurken, yatırımcılar siyasi gelişmelere odaklandı.

ABD Yüksek Mahkemesi'nin, Trump yönetiminin ek gümrük vergilerini dayandırdığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nın (IEEPA) başkana tarife koyma yetkisi vermediğine dair kararı, emtia piyasalarında ticaret politikalarına ilişkin belirsizliği artırarak fiyatlamaları etkiledi.

Analistler, bu kararın ardından tarifelerin hukuki zemininin sorgulanmaya açılmasıyla sanayi metalleri ve küresel ticarete duyarlı emtialarda oynaklığın artabileceğini ifade etti.

Trump'ın, 1974 Ticaret Yasası'nın 122. maddesi uyarınca küresel ölçekte geçici tarifeler uygulama planını açıklaması, belirsizliğin bir süre daha devam edebileceğini gösteriyor.

Makroekonomik veriler de yatırımcılar tarafından yakından izlenirken, ABD ekonomisi 2025'in dördüncü çeyreğinde yüzde 1.4 ile beklentilerin altında büyüdü. Ülke ekonomisi 2025 boyunca yüzde 2.2 büyüme performansı gösterdi.

Fed'in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı verilere göre, çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, gıda ve enerji kalemleri hariç, geçen yıl aralıkta aylık yüzde 0.4 ve yıllık yüzde 3 artış kaydetti. Endeks, bir önceki yılın kasım ayında aylık yüzde 0.2 ve yıllık yüzde 2.8 artış göstermişti.

Tüm bu gelişmelerin sonrası ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4.09 seviyesinde tamamlarken, dolar endeksi yüzde 0.9 artışla 97.8 seviyesine yükseldi.

Değerli Metaller Jeopolitik Risklerle Yükselişte

Değerli metaller, tamamlanan haftayı jeopolitik riskler ve makroekonomik veri akışının etkisiyle pozitif bir seyirle geçirdi.

Altın ve gümüş, haftanın başında doların güçlenmesi ve likidite koşullarının etkisiyle gerilerken, haftanın sonlarına doğru ABD'den gelen zayıf ekonomik veriler ile tarifelere dair belirsizliğin artmasıyla yükseldi.

Haftayı görece yüksek seviyelerde kapatan altın ve gümüş, yılın ilk dönemindeki rekor seviyelerinden uzaklaşmasına rağmen düşük enflasyon beklentileri ve jeopolitik riskler destekleyici unsurlar olarak öne çıktı.

Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons fiyatları, gümüşte yüzde 9.9, platinde yüzde 4.5, paladyumda yüzde 3.7 ve altında ise yüzde 1.4 artış kaydedildi.

Baz Metallerde Yükseliş Söz Konusu

Baz metaller, küresel piyasalardaki artan risk iştahıyla birlikte değer kayıplarını telafi ederek haftayı olumlu bir seyirle tamamladı.

Çin Yeni Yılı tatili nedeniyle piyasalardan çekilen alıcılar nedeniyle gerileyen baz metaller, haftanın ikinci yarısında teknoloji hisselerindeki toparlanmadan faydalandı.

Analistler, bu metallerde nihai talep görünümünün hala güçlenmediği ve Çin'deki üretim artışının arz fazlası yaratabileceği konusunda uyarıda bulundu.

Baz metallerde tezgah üstü piyasalarda fiyatlar, nikelde yüzde 2.5, bakırda yüzde 1.6, çinkoda yüzde 0.9, kurşunda yüzde 0.3 ve alüminyumda yüzde 0.2 artış gösterdi.

Petrol Fiyatlarında Artış

Enerji emtialarında jeopolitik gelişmeler fiyatlamaları etkilemeye devam etti.

Brent petrol, hafta başlangıcında İran ile ABD arasındaki görüşmelerin etkisiyle gerilese de ilerleyen günlerde bölgedeki gerilimin artmasıyla kayıplarını telafi ederek haftayı artıda kapattı.

Fiyat artışında ABD-İran gerginliği ve Rusya-Ukrayna görüşmelerinin sonuçsuz kalması belirleyici oldu. İran’ın Rusya ile ortak deniz tatbikatı planlarına dair haber akışı ve Trump'ın sert uyarıları da yukarı hareketi destekledi.

Doğal gaz fiyatları, ABD’de hava koşullarının iyileşmesiyle talep beklentilerinin zayıflaması nedeniyle düşüş eğilimini sürdürdü.

Bu gelişmelere bağlı olarak Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 6 artarken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın İngiliz Termal Birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 7.2 değer kaybetti.

Tarım Emtialarında Karışık Görüntü

Bu hafta tarım emtia piyasalarında ihracat-talep dengesi ve arz tarafındaki gelişmeler fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.

ABD'den gelen güçlü ihracat satışları ve talep beklentileri, soya fasulyesi fiyatlarını destekledi. Ancak ABD Yüksek Mahkemesi'nin Trump dönemine ait gümrük tarifelerini iptal etmesi sonrasında, Çin'in ABD'den yeni ve büyük ölçekli soya alımı yapma olasılığı zayıfladı.

Buğday piyasasında, Arjantin limanlarındaki grev ve Hindistan'ın ihracata ilişkin kararlarına dair haber akışı lojistik ve arz endişelerini artırarak fiyatları yukarı taşıdı.

Pirinçte ise Asya'daki yüksek rekoltenin yol açtığı ihracat fazlası fiyatlar üzerinde baskı oluşturmaya devam etti.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 6.1, soya fasulyesinde yüzde 0.5 artarken, mısırda yüzde 0.5, pirinçte yüzde 7.7 düşüş kaydetti.

Kakao fiyatları da tamamlanan haftada gerilemesini sürdürdü. Gana ve Fildişi Sahili hükümetlerinin düşen fiyatlara karşı çiftçilere yönelik destek paketleri açıklamasına rağmen, küresel piyasalardaki arz fazlası ve talepteki zayıflık fiyatların düşük seviyelerde kalmasına yol açtı.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar, kahvede yüzde 4.3, şekerde yüzde 2.7 ve pamukta yüzde 2.2 artış gösterdi. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 13.3 düşüşle tamamladı.