Akıllı saatler ve benzeri teknolojik cihazlar, uyku süresi ve kalitesi hakkında bilgi sağlıyor. Fakat uzmanlar, bu verilerin bazı bireyler için fayda sağlamak yerine stres kaynağı haline gelebileceğini belirtiyor. 48 yaşındaki Leah Martin, yıllardır gece sadece 3 ila 5 saat uyuduğunu ve sürekli yorgun hissettiğini paylaşıyor. Fitness takibi amacıyla kullandığı cihazlarla uyku sürelerini izlemeye başlayan Martin, bu verilere zamanla takıntılı hale geldiğini ifade ediyor. Sabah uyandığında ilk olarak verileri kontrol ettiğini ve gece boyunca hangi uyku evresinde olduğunu düşünerek kaygılandığını aktarıyor.
Uzmanlar, bu durumu “ortosomnia” terimi ile tanımlıyor. 2017 yılında tanımlanan bu kavram, uykuyu iyileştirme çabasının sağlıksız bir takıntıya dönüşmesini ifade ediyor. Resmi bir psikiyatrik tanı olmasa da, artan kaygı ve katı uyku rutinleriyle bağlantılı olduğu belirtiliyor. UCLA Uyku Bozuklukları Merkezi'nin Direktörü Alon Avidan, insanların artık uykularını sürekli ölçebildiği için daha fazla endişe taşıdığını vurguluyor. Uzmanlar, “mükemmel uyku” hedefinin baskıya dönüşebileceği ve bu baskının da uykuya engel olduğunu öne sürüyor. Klinik psikolog Liz Ross, uykunun pasif bir biyolojik süreç olduğunu hatırlatıyor. Ross’a göre, geceyi sürekli değerlendirmek ve bu verilere odaklanmak, yatmadan önce kaygıyı artırabiliyor.
Bu cihazların tamamen zararlı olmadığını belirten uzmanlar, özellikle düzensiz uyku alışkanlığı olanlar için genel uyku süreleri ve düzeni konusunda fikir verebileceğini düşünüyor. Fakat ölçülen uyku evrelerinin ve sürelerinin yalnızca tahmini değerler olduğu, bire bir tıbbi değerlendirme sağlamadığı üzerinde duruluyor. Uzmanlar, bu verilerin sadece referans noktası olarak görülmesi gerektiğini ve asıl önemli olanın kişinin kendini nasıl hissettiği olduğunu belirtiyor. Takıntılı hale geldiğini fark edenler içinse cihaz kullanımına ara vermek, uzun vadeli genel uyku durumuna odaklanmak veya uyku günlüğü tutmak öneriliyor.
