Akaryakıt ve Gübre İçin 3 Kurumdan Şok Uyarı: Gıda Fiyatları Artacak, İş Kayıpları Çoğalacak

Uluslararası Enerji Ajansı, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası Grubu, Orta Doğu'daki savaşın enerji ve emtia piyasalarında kalıcı etkiler bırakabileceği konusunda dikkat çeken bir uyarıda bulundu. Kurumlar, Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyatların yeniden başlaması durumunda bile küresel arzın eski seviyelerine dönmesinin zaman alacağını vurguladı.

3 KURUMDAN ORTAK AÇIKLAMA

Üç kurumun ortak açıklamasında, yaşanan çatışmanın enerji piyasalarında küresel ve asimetrik bir şok yarattığı ifade edildi. Özellikle enerji ithalatçısı ülkelerin ve düşük gelirli ekonomilerin bu süreçten daha ağır etkilendiği belirtildi.

Açıklamada şu değerlendirmeye yer verildi:

“Bu şok, petrol, gaz ve gübre fiyatlarının yükselmesine yol açarak gıda güvenliği ve iş kayıpları konusundaki endişeleri tetikledi.”

Enerji üreticisi bazı Orta Doğu ülkelerinin ise ihracat gelirlerinde ciddi kayıplar yaşadığına dikkat çekildi.

ALTYAPI HASARI SÜRECİ UZATABİLİR

Kurumlar, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların henüz tam anlamıyla normale dönmediğini vurgularken, kritik bir noktaya daha işaret etti:

“Düzenli sevkiyat akışları yeniden başlasa bile temel emtiaların küresel arzının çatışma öncesi seviyelere dönmesi zaman alacaktır. Altyapıda meydana gelen hasar göz önüne alındığında yakıt ve gübre fiyatları uzun süre yüksek kalabilir.”

GIDA VE İSTİHDAM RİSKİ BÜYÜYOR

Açıklamada, tedarik zincirindeki aksaklıkların yalnızca enerji sektörünü değil, gıda ve sanayi üretimini de etkileyebileceği belirtildi. Gübre fiyatlarındaki artışın tarımsal üretimi baskılayabileceği ve bunun da küresel gıda güvenliği açısından risk oluşturduğu ifade edildi.

Savaşın ayrıca:

Zorunlu göçü artırdığı
İstihdamı olumsuz etkilediği
Turizm ve seyahat sektörünü daralttığı

ve bu etkilerin kısa sürede tersine dönmesinin zor olduğu kaydedildi.

PETROL SORUNUN ASIL CİDDİYETİNİ YANSITMIYOR

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu'daki çatışmaların ardından yükselen petrol fiyatlarının “sorunun ciddiyetini yansıtmadığını” belirterek, piyasa algısı ile sahadaki gerçeklik arasında “kopukluk” olduğu görüşüne katıldığını ancak yakında bu ikisinin birbirine yakınsayacağını düşündüğünü söyledi.

Birol, “Ancak yakında bu ikisinin birbirine yakınsadığını göreceğimizi düşünüyorum ki bu durum küresel ekonomi açısından son derece hassas bir konu.” dedi.

ULUSLARARASI KOORDİNASYON ARTIYOR

Uluslararası Enerji Ajansı, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası Grubu, nisan ayı başında kurulan koordinasyon grubu kapsamında bir araya gelerek süreci değerlendirdi. Kurumların, hem politika önerileri hem de gerektiğinde finansal destek mekanizmalarıyla ülkelerin yanında olacağı vurgulandı.

Önümüzdeki günlerde yayımlanacak IEA Petrol Piyasası Raporu ve IMF Dünya Ekonomik Görünümü öncesinde paylaşılan bu değerlendirmeler, küresel ekonomide uzun süreli bir maliyet baskısına işaret ediyor.