Akdeniz Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Özlenen Özkan, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın desteğiyle hayata geçirilen, Türkiye’nin ilk, dünyanın 8. CAR-T ve Hücresel Tedaviler Üretim Merkezi’nin kapılarını Hürriyet’e açtı. Tüm tedavi yollarını denemiş ancak sonuç alamamış lösemi ve lenfoma hastaları için bu merkez yepyeni bir yaşam şansı anlamına geliyor. Rektör Özkan, kanser hastalarına uygulayacakları tedavinin klasik yöntemlerden çok daha farklı ve umut verici olduğunu söyledi. İlk aşamada daha önce tedavi görüp başarısız olmuş 6 hastanın merkeze kabul edileceğini açıklayan Özkan, “Eğer başarılı olursak bu Türkiye’de ilk olacak” diye konuştu ve uygulanacak hücresel tedavinin aşamalarını anlattı:
KANSERLE SAVAŞ HÜCRELERİ
“Tedavi hastadan kan alınmasıyla başlıyor ve uzman ekip, bu kan üzerindeki T hücrelerini genetik olarak modifiye ediyor. Kanserle savaşan bu hücreler laboratuvar ortamında çoğaltılıyor ve tümöre karşı silahlandırılıyor. Yaklaşık 10 gün süren hazırlık aşamasının ardından güçlendirilmiş T hücreleri hastaya tekrar naklediliyor. Bu yöntemin kemoterapiye kıyasla en büyük avantajı hastanın kendi hücrelerinin kullanılması, yan etkilerin çok daha az olması. Biz, kemoterapi uygulamayacağız, hastanın kendi kanını kullanacağız. ”
ERDOĞAN SORDU: YAPABİLECEK MİSİNİZ
Rektör Özkan, CAR-T ve Hücresel Tedaviler Üretim Merkezi’yle ilgili Cumhurbaşkanı Erdoğan’la yaptıkları görüşmenin ayrıntılarından da bahsetti: “‘Yapabilecek misiniz?’ diye sormuştu. Şükür ki bunu başardık. Son görüşmemizde merkezle ilgili tüm ayrıntıları bizden dinledi. Hatta bizim atladığımız bazı konuları hatırlattı. Kendisine teknik konuları anlatıp zamanını almak istemedik ama Cumhurbaşkanımız bu ayrıntıları da merak etti, biz de tüm süreci baştan sona anlattık.”
TÜRKİYE’DE İLK DÜNYADA 8’İNCİ
* Türkiye’nin bu dev adımıyla 8. merkezine kavuştuğu CAR-T (Kimerik Antijen Reseptörü T-Hücresi) teknolojisi, dünya genelinde de (özellikle ABD, Almanya ve Çin’deki öncü araştırma hastanelerinde) çok sıkı protokollere sahip. Dünyadaki öncü CAR-T merkezlerinin çalışma yöntemleri şu 4 temel aşamadan oluşuyor:
1. Aferez İşlemi: Hastanın kanındaki beyaz kan hücrelerinin (özellikle T hücrelerinin) gelişmiş cihazlarla filtrelenerek toplanması.
2. Genetik Yeniden Programlama: Laboratuvar ortamında, toplanan T hücrelerine kanser hücrelerini tanıyıp onlara saldırmalarını sağlayacak olan CAR (Chimeric Antigen Receptor) genlerinin viral vektörler aracılığıyla eklenmesi.
3. Çoğaltma ve Kalite Kontrol: Genetiği değiştirilmiş bu “savaşçı” hücrelerin özel biyoreaktörlerde milyonlarca sayıya ulaşana kadar çoğaltılması ve ardından titiz güvenlik/etkinlik testlerinden geçirilmesi.
4. İnfüzyon: Çoğaltılan CAR-T hücrelerinin, hafif bir hazırlık kemoterapisinin ardından hastaya damar yoluyla tek seferde nakledilmesi ve hastanın vücudunda kanser hücrelerine saldırmasının sağlanması.
