CHP, 7527 sayılı Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda gerçekleştirilen değişikliklerin Anayasa’ya aykırı olduğunu öne sürerek iptali için Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) başvurmuş, Yüksek Mahkeme 7 Mayıs'taki Genel Kurul gündeminde bu isteği reddetmiştir.
AYM'nin Resmi Gazete'de yayımlanan kararında, 5199 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 1. fıkrasındaki değişiklik ile sahipsiz sokak hayvanlarının sahiplik ilişkisi kurulmadan bakım imkanının sona erdiği ve bu hayvanların bakımevine alınıp sahiplendirilinceye kadar burada tutulmasının düzenlendiği hatırlatılmıştır.
Söz konusu düzenlemenin, sahipsiz evcil hayvanların insanların sağlığı ve vücut bütünlüğü açısından oluşturabileceği risklerin ortadan kaldırılması amacıyla hayata geçirildiği belirtilmektedir. Bu düzenlemenin, yaşam hakkı ile kişinin maddi ve manevi varlığının koruma hakkının bir gereği olduğu vurgulanmıştır.
Köpeklerin sahiplendirilmeden bakılmasının ortadan kaldırılmasının, insan hayatı ve vücut bütünlüğüne yönelik doğurabileceği risklerin azaltılmasına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Ayrıca, kanun koyucunun bu konuda geniş takdir yetkisine sahip olduğu ifade edilmektedir.
“ÇELİŞEN BİR YÖNÜ BULUNMADIĞI DEĞERLENDİRİLMİŞTİR”
Düzenlemenin, sahipsiz hayvanların yarattığı tehlike ve zararların önüne geçilmesiyle rehabilitasyon işlemlerinin de bakımevlerinde gerçekleştirileceği aktarılarak, “Sahipsiz hayvanların sahiplendirilinceye kadar bakımevlerine alınması ve burada barındırılması yönteminin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkından kaynaklanan pozitif yükümlülükle çelişen bir yönü bulunmadığı değerlendirilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.
Kararda, bakımevine alınan köpeklere belirli şartlarda “ötenazi uygulanması”na ilişkin düzenlemenin, devlete insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlama görevini hatırlattığı vurgulanmıştır.
İnsanın sağlığı ve vücut bütünlüğünün korunması gerektiği ifade edilirken, ötanazi tedbirinin belirli koşullar sağlandığında istisnai olarak uygulanabileceği hatırlatılmıştır.
“SUÇ VE CEZALARIN KANUNİLİĞİ İLKESİNE AYKIRI BİR YÖN BULUNMUYOR”
AYM'nin kararında, yerel yönetimlere sahipsiz köpeklerle ilgili gerekli idari tedbirleri alma yükümlülüğü getirildiği, bu yükümlülüğün yerine getirilirken en az zarar verecek tedbirlerin tercih edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Kararda, “Sahipsiz hayvanların toplanması için gerekli kaynağı ayırmayan ve bakımevi kurmak ya da sahipsiz hayvanları toplamak gibi çabalarda bulunmayan belediyelere 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası verileceği” düzenlemesine ilişkin devletin pozitif yükümlülükleri hatırlatılmıştır.
Cezai düzenlemenin caydırıcılık amacı taşıdığı, hangi eylem ve durumların cezai yaptırım gerektirdiği ile cezanın miktarının net bir biçimde belirlendiği belirtilmektedir. “Suç ve cezaların kanuniliği ilkesine aykırı bir yön bulunmamaktadır.” ifadesine yer verilmiştir.
“HAPİS CEZASI, ULAŞILMAK İSTENEN AMACA ELVERİŞLİ”
Hayvan bakımevlerinin kurulması ve burada beslenme, barınma, rehabilitasyon gibi işlemlerin gerçekleştirilmesi için yerel yönetimlerin gerekli mali kaynağı ayırmasının önemine dikkat çekilmiş, buna uymayanlara hapis cezasının öngörülmesinin, ulaşılmak istenen hedeften sapmamaya yardımcı olacağı kaydedilmiştir.
Devletin cezai yaptırım konusundaki takdir yetkisinin bulunduğu belirtilirken, insan sağlığına zarar vermeyen ancak zarar tehlikesinin açıkça bulunduğu fiiller için hürriyeti bağlayıcı ceza öngörülmesinde anayasal bir engel bulunmayacağı ifade edilmiştir.
Kararda, kural altında öngörülen fiillere karşılık hürriyeti bağlayıcı ceza yaptırımının, ulaşılmak istenen meşru amaç bakımından gerekli olduğunun kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
