TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, AK Parti Osmaniye Milletvekili Derya Yanık başkanlığında toplandı.
Toplantının başlangıcında konuşan Yanık, barınma hakkının yalnızca bir konut meselesi olmadığını, insan onuruna uygun bir yaşam, güvenlik, sağlık ve toplumsal huzurun temel şartı olduğunu vurguladı.
Anayasa'nın 57. maddesinin devlete konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alma yükümlülüğünü açıkça belirttiğini hatırlatan Yanık, uluslararası insan hakları belgelerinin de barınma hakkını vazgeçilmez bir sosyal hak olarak tanımladığını belirtti.
Yanık, Komisyon olarak 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından süreci sadece uzaktan izlemekle kalmayıp, sahada aktif bir şekilde takip ettiklerini söyledi, Komisyonun bu konudaki çalışmalarını paylaştı.
Gelinen noktada depremzedelerin kalıcı konutlarına kavuşmasını sevinçle karşıladıklarını ifade eden Yanık, “Bu, yalnızca bir inşaat süreci değil, insan onurunun yeniden tesis edilmesi ve güvenin tekrar inşa edilmesi anlamına geliyor.” dedi.
Yanık, gerçekleştirilen çalışmalar için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başta olmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ve ilgili Bakanlık personeline teşekkür etti.
– “İklim göçmenlerinin sayısı 250 milyona yakın”
Bakan Kurum, Yanık'ın konuşmasının ardından Komisyonda “Temel İnsan Hakları Kapsamında Barınma Hakkı ve Bu Çerçevede Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Çalışmaları” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi.
Kurum, özellikle Kovid-19 salgını ile başlayan dönemde, hem dünya genelinde hem de Türkiye’de erişilebilir konut beklentilerinin arttığını belirtti.
İklim değişikliği ve ona bağlı göçler sebebiyle bu ihtiyacın daha da arttığını vurgulayan Kurum, “Sadece 2025 yılına baktığımızda iklim göçmenlerinin sayısı 250 milyona yaklaşmakta. Türkiye, yakın coğrafyamızdaki çatışmalar ve savaşlar sebebiyle de konut talebinin etkilediği faktörler arasında yer almakta.” dedi.
Kurum, ev sahibi olma oranını en yüksek seviyeye çıkarmak için kararlılıkla çalışmaya devam ettiklerini ve bu hedef doğrultusunda tüm enstrümanları kullanarak adımlar attıklarını ifade etti.
Türkiye'nin inşaat sektörünün uluslararası alandaki durumuna dikkat çeken Kurum, Türk müteahhitlerinin 137 ülkede aktif olduğunu, dünyanın en büyük 250 uluslararası müteahhitlik firması listesinde Türkiye'nin 45 firmayla ikinci sırada yer aldığını söyledi.
Kurum, bu gücü afetlerde ve projelerde etkin bir şekilde kullanmaya gayret ettiklerini belirterek, yürütülen çalışmaları paylaştı.
6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin 11 ili etkilediğine ve 53 bin 537 kişinin hayatını kaybettiğine dikkati çeken Kurum, depremin doğrudan maliyetinin 104 milyar dolar, dolaylı maliyetinin ise 150 milyar dolara ulaştığını aktardı.
Kurum, depremin ardından her afette olduğu gibi hızla harekete geçtiklerini belirterek, “11 ilimizde 3. ve 4. gün itibarıyla yeni yerleşim yerleri çalışmalarına başladık ve 15. günde ilk temelimizi attık. Deprem bölgesinde ilk evimizi 45. günde teslim ettik.” diye konuştu.
Yapılan çalışmaların olumlu sonuçlar verdiğine dikkat çeken Kurum, 27 Aralık'ta Hatay'da düzenlenen törenle 455 bininci konutun anahtarının hak sahibine teslim edilmesini hatırlattı.
Kurum, depremin sadece şehirleri değil, köyleri de etkilediğine vurgulayarak, gerçekleştirilen çalışmalarla 11 ildeki 4 bin 333 köyde 62 bin köy evinin inşa edildiğini belirtti.
Deprem bölgesinde üstyapı ve altyapı çalışmalarının da yapıldığını ifade eden Kurum, 11 bin kilometrelik altyapı çalışması gerçekleştirdiklerini dile getirdi. “İstedik ki şehirlerimiz eskisinden daha güçlü, daha temiz ve daha güzel olsun. Bu perspektifle altyapı projelerini hayata geçirdik.” değerlendirmesini yaptı.
2 MİLYON 510 BİN BAĞIMSIZ BÖLÜMÜN DÖNÜŞÜMÜNÜ GERÇEKLEŞTİRDİK
Bakan Kurum, afete hazırlık bağlamında da önemli çalışmalara imza attıklarını belirterek, Türkiye nüfusunun yüzde 70'ine yakınının deprem bölgelerinde yaşadığına dikkat çekti. Kurum, bu kapsamda 81 ilde kentsel dönüşüm projelerinin devam ettiğini ifade ederek, şunları ekledi:
“Bugüne kadar 2 milyon 510 bin bağımsız bölümün dönüşümünü gerçekleştirdik. Türkiye'de gerçekleştirdiğimiz her iki dönüşüm projesinden birini İstanbul'a yapıyoruz. İstanbul'u, göz bebeğimiz olarak bu manada önemsiyor ve bu hassasiyetle ayrım yapmadan tüm 39 belediyemizle iş birliği yapmaya gayret gösteriyoruz. İstanbul'daki dönüşümü hızlandırabilmek için 2023 yılında 'Yarısı Bizden Kampanyası'nı duyurmuştuk ve bu çerçevede de İstanbul'da 78 bin bağımsız birimin dönüşümü gerçekleştirilmektedir.”
Dayanıklı konutlara ulaşmanın ve dirençli şehirler oluşturmanın bir parçası olarak sosyal konutları da vurgulayan Kurum, bu süreçte TOKİ aracılığıyla 1 milyon 750 bin sosyal konutu vatandaşların hizmetine sunduklarını açıkladı.
Kurum, “Ev Sahibi Türkiye” sloganıyla hayata geçirilen sosyal konut projesi ile 81 ilde 500 bin sosyal konut inşasına dikkat çekerek, 5 milyondan fazla vatandaşın projeye başvuru yaptığını belirtti. Kurum, “Biz de söz verdiğimiz gibi 24 yıldır yaptığımız gibi kuralarımızı hızlı bir şekilde çekmeye başladık. Şu an için 26 ilde kuralar çekildi ve 96 bin 272 hak sahibi vatandaşımız belirlendi. Mart ayında tüm kuralar tamamlanacak ve 2027 Mart ayında da inşallah evlerimizi teslim etmeye başlayacağız.” dedi.
VATANDAŞIMIZIN LEHİNE SONUÇ DOĞURACAK TEDBİRLER ALIYORUZ
Bakan Kurum, ev sahibi olmayan tek bir vatandaş kalmayana dek sosyal konut üretimine devam edeceklerini ifade ederek, “Gayrimenkul Sertifikası” ve “Emlak Katılım Yatırım Finansmanı” gibi yenilikçi araçlarla sürdürülebilir bir konut piyasası geliştirmeyi hedeflediklerini ekledi.
Türkiye'nin konut üretimindeki güçlü kurumsal kapasitesine dikkat çeken Kurum, bunun tüm dünya tarafından takdirle izlendiğini ifade etti. Kurum, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Kuralarını çektiğimiz 500 bin Sosyal Konut Projemiz gibi yenilikçi projelerle hem konut arzını artırıyor hem de temel sorunlara çözüm üreterek yolumuza devam ediyoruz. Özellikle vatandaşlarımızın yüksek kiralar ve hayat pahalılığı konusundaki sıkıntılarına karşı önlem almak ve vatandaşımızın lehine sonuç doğuracak tedbirler oluşturmak için çalışıyoruz. Bu milletin geleceği için uzun yıllar emek harcamış emeklilerimizin sıkıntılarını hafifletmek, ev sahibi olma umudu taşımayan gençlerimizin bu hayale ulaşmalarını sağlamak adına her enstrmanı değerlendiriyoruz.”
Kurum, yalnızca konut yapmadıklarını, sürdürülebilir şehircilik yaklaşımı ile yeni bir kent atmosferini vatandaşların istifadesine sunduklarını belirterek, “Yüzyılın Konut Projesi ve yeni projelerimizle 'Asrın İnşası'nda yazdığımız başarı hikayesini zirveye taşıyacağız ve 'Türkiye Yüzyılı'nı güvenli evlerin, mutlu ailelerin ve güçlü şehirlerin yüzyılı yapmayı hedefliyoruz. Bu bağlamda her türlü öneriyi ve talebi dikkate alacağız ve projeleri hayata geçirmeye devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.
Komisyonda daha sonra milletvekilleri görüşlerini dile getirdi ve Bakan Kurum'a çeşitli sorular yöneltti.
