Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), diyabeti bulaşıcı olmayan salgın hastalıklar arasında tanımladı. Bu durum, diyabet hastalarının sayısındaki üzücü artışla birlikte, göz sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini de gün yüzüne çıkarıyor. Dünyagöz Etiler Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Fevzi Akkan, '14 Kasım Dünya Diyabet Günü' vesilesiyle, hastalığın gözde yol açtığı kalıcı hasarlara karşı erken tanı ve düzenli göz muayenelerinin önemine dikkat çekti.
Korkutucu Veriler
Op. Dr. Akkan, “Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) verilerine göre, dünya genelinde 2025 yılı itibarıyla 828 milyon yetişkin diyabet ile mücadele ediyor. Bu sayının 2050 yılında 1,3 milyara çıkması bekleniyor. Her 10 yetişkinden biri diyabet hastası olmasına rağmen, bu bireylerin birçoğu hastalıklarının farkında değil veya gerekli tedaviye erişemiyor” dedi.
Yüksek Şekerin Etkileri
Diyabetin, kanda glikoz oranının artmasıyla tetiklenen serioz bir metabolik hastalık olduğunu vurgulayan Op. Dr. Akkan, “Yüksek şeker seviyeleri, retina damarlarında hasara neden olarak, görme kaybına yol açabilir. Bu nedenle diyabet hastalarının göz muayenelerini düzenli olarak yaptırmaları oldukça önemlidir,” ifadelerini kullandı.
Kalıcı Görme Kaybı Riski
Diyabetin, gözün ağ tabakasında kanamalara ve sarı nokta da ödem oluşumuna neden olabileceğine değinen Op. Dr. Akkan, bu durumların zamanında tespit edilmemesi durumunda kalıcı görme kaybıyla sonuçlanabileceğini belirtti. Akkan, “Erken teşhis edilen vakalarda görme kaybının önlenmesi mümkün, ancak birçok hasta gözlerinde ciddi zararlara yol açana kadar muayeneye gitmiyor. Bu da geri dönülemez sonuçlar doğuruyor,” dedi.
Retinada Damar Hasarı
Diyabetin gözde en yaygın hastalık olan 'diyabetik retinopati'ye yol açtığını aktaran Op. Dr. Akkan, görme kaybının yüzde 90'a kadar ulaşabileceği uyarısında bulundu: “Diyabet, retinadaki kılcal damarların yapısını bozarak hücre kaybına, damar geçirgenliğinin artmasına ve sarı noktada sıvının birikmesine neden olur. Zamanla retinada yeni damarlar meydana gelir, bu damarlar kanayabilir ve göz içinde zar oluşmasına sebep olabilir. Sonuç olarak ciddi görme kayıpları ve ağrılı göz tansiyonu artışları yaşanabilir.”
Yılda Bir Kez Göz Muayenesi
Diyabetik retinopatinin 50 yaş altı bireylerde körlüğe yol açan en yaygın neden olduğunu vurgulayan Op. Dr. Akkan, hastaların özellikle diyabetin 5. yılından itibaren yılda en az bir kez göz muayenesi yaptırmaları gerektiğini ve hastalığı teşhis edilen bireylerin 3 ila 4 ayda bir düzenli muayene yaptırmasının hayati önem taşıdığını belirtti. Akkan, diyabetin tamamen ortadan kaldırılamayacağını, ancak düzenli takip ve uygun tedaviyle gözdeki olumsuz etkilerin yavaşlatılabileceğini ifade etti ve “Diyabet hastaları, görme yetilerini korumak istiyorlarsa yılda en az bir kez göz muayenesi olmalı. Unutmayın, erken tanı hayat kurtarır ve göz sağlığınızı korur,” uyarısında bulundu.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Araştırmalar, Türkiye'deki diyabet hastalarının %82'sinin bu hastalık nedeniyle günlük yaşamında zorlandığını ve tamamının ruhsal durumlarının olumsuz etkilendiğini gösteriyor. Op. Dr. Akkan, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak için önerileri şöyle sıraladı:
Hareketli bir yaşam tarzı benimseyin.
Kan şekeri dengesini koruyun, açlık-tokluk farkını azaltın.
İşlenmiş gıdalardan kaçının.
Erken evrede teşhis edilen hastalarda, sarı nokta ödemine yönelik göz içi ilaç enjeksiyonları ve kanamalı damarlarda lazer tedavisi ile görme korunabilir.
