EBRD: "Ekonomi etkiler çatışma sonrası da sürebilir"

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Orta Doğu'daki çatışmaların yalnızca bölgeyi değil, faaliyet gösterdiği geniş coğrafyayı da ekonomik açıdan zorlayacağını değerlendiriyor. Bankaya göre artan enerji ve gübre maliyetleri, ticaret ve turizmde yaşanan aksamalar ile finansmana erişimdeki sıkılaşma, ekonomik aktiviteyi aşağı çeken başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

“ETKİLER ÇATIŞMA SONRASI DA SÜREBİLİR”

EBRD Baş Ekonomisti Beata Javorcik, yaşanan gelişmelerin jeopolitik şokların ne kadar hızlı biçimde enerji piyasalarına, tedarik zincirlerine ve finansman koşullarına yansıdığını gösterdiğini ifade etti. Javorcik, bu etkilerin çatışma sona erdikten sonra dahi bir süre devam edebileceğine dikkat çekti.

KÜRESEL BÜYÜME VE ENFLASYON RİSKİ

Petrol fiyatlarının uzun süre yüksek seviyelerde kalması ve kimya ile metal tedarikinde kesintilerin sürmesi durumunda, küresel büyümede en az 0,4 puanlık bir düşüş yaşanabileceği öngörülüyor. Aynı senaryoda enflasyonun da 1,5 puanın üzerinde artabileceği tahmin ediliyor.

Gaz piyasasında süren sıkışıklık ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar; gübre hammaddeleri, alüminyum, sülfür ve plastik gibi kritik girdilerin fiyatlarını yukarı çekebilir.

TURİZM GELİRLERİ VE DÖVİZ AKIŞI BASKI ALTINDA

Turizm hareketliliği ve Körfez ülkelerinden gelen işçi dövizlerinde de zayıflama bekleniyor. Özellikle Ürdün, Lübnan ve Mısır gibi ekonomilerde gelir kaybı riski öne çıkıyor.

Güney ve Doğu Akdeniz ile Türkiye'de tahvil faizlerinin yükseldiği, küresel finansal koşulların daha da bozulması halinde sermaye çıkışlarının hızlanabileceği ifade ediliyor.

EBRD'YE GÖRE RİSKLİ ÜLKELER LİSTESİ

EBRD, enerji ve gıda ithalatına bağımlı, Körfez ile güçlü ekonomik bağları bulunan ve mali hareket alanı sınırlı ülkelerin bu süreçten daha fazla etkileneceğini belirtiyor. Bu kapsamda Irak, Kenya, Moldova, Moğolistan, Kuzey Makedonya, Senegal, Tunus ve Ukrayna gibi ülkeler riskli grupta yer alıyor.

UZUN VADEDE YENİ DENGELER

Banka, uzun vadede bu tür krizlerin enerji güvenliği konusunu daha da ön plana çıkaracağını ve küresel ticarette bölünmeyi hızlandırabileceğini vurguluyor. Öte yandan enerji ihracatçısı ülkelerin bu süreçten beklenmedik gelir artışları elde edebileceği de ifade ediliyor.