Bilim insanları, epilepsi nöbetlerini gerçekleşmeden tahmin edebilen yapay zeka destekli bir cihaz geliştirdi. İndependent Türkçe'ye göre, İskoçya'daki Glasgow Caledonian Üniversitesi'nden uzmanlar, türünün ilk örneği olan bu giyilebilir başlığın hasta bireylere yaklaşan nöbetleri haber vererek, onlara gerekli tepki için zaman kazandırabileceğini ve olası yaralanmaların önüne geçerek hastalığın yönetiminde devrim yaratabileceğini ifade ediyor.
GÜVENİ ARTIRIYOR
Araştırmanın başındaki Profesör Hadi Larijani, cihazın beyin dalgaları ve kalp fonksiyonlarını analiz ederek nöbetleri tespit ettiğini ve epilepsi hastalarına bu rahatsızlığı yönetmeleri konusunda “daha fazla güven” sağladığını belirtti. Larijani, “Sadece birkaç dakika öncesinden yapılan bir uyarı, insanların yaşamlarını önemli ölçüde değiştirebilir. Amacımız, hastalar ve ailelerine güvenlik sağlamak için hareket etme fırsatı tanımak ve daha bağımsız bir hayat sürmelerine katkıda bulunmaktır.” dedi. Birleşik Krallık'ta yaklaşık 630 bin kişiyi etkileyen bu nörolojik hastalık, ciddiyetiyle dikkat çekiyor.
Yardım kuruluşu Epilepsy Action'a göre, epilepsi beyinde meydana gelen bölgelere göre yaklaşık 60 farklı türde nöbete yol açabilir. Profesör Larijani, “son derece eşsiz” bu başlığı bir gün şapka gibi giyilebilen bir ürün haline getirmeyi umduklarını aktardı. Araştırmacı, “Göze çarpmayan, kablosuz ve hafif bir cihaz olmasını hedefliyoruz. Şu anda diğer ürünlerde bulunmayan birçok özelliği barındırıyor.” ifadelerini kullandı. Araştırmacılar, geçmişte toplanan binlerce saatlik elektroensefalografi ve elektrokardiyografi verilerini kullanarak, sistemi bir “hayali kafa” üzerinde eğitti ve gerçek kullanım simülasyonu gerçekleştirdi. Yapay zeka, nöbet öncesinde ortaya çıkan elektriksel ve fizyolojik kalıpları tanımayı başardı. Model başarıyla tanımlandığında, cihaz zamanında uyarı vererek hastalar ve aileleri için kritik dakikalar kazanılmasını sağlıyor. Prof. Larijani, “Tıbbi cihazlar en sıkı denetim altındaki ürünlerdir. Engelleri aşmak zaman alıyor. Ancak hem yazılım hem de donanım açısından ilk fizibilite testlerini tamamladığımızı düşünüyorum.” dedi. Araştırma ekibi, Birleşik Krallık Araştırma ve İnovasyon Ajansı'nın 9 milyon sterlinlik (yaklaşık 522 milyon TL) Proof of Concept programı ile yeni bir destek aldı. Bu çalışma, radyologlar tarafından gözden kaçırılabilecek epilepsiye bağlı beyin anormalliklerini tespit edebilen bir yapay zeka yazılımının geliştirilmesinin ardından geldi. Meld Graph adı verilen bu yazılım, King's College London ve University College London'da (UCL) çalışan bilim insanları tarafından hazırlandı.
YÜZDE 95'E VARAN DOĞRU SONUÇ
Sistem, yüzde 95'e varan bir doğruluk oranına sahipken, yapay zeka algoritması ayrıca yaklaşan bir nöbet olasılığı için tahminlerin güvenilirlik düzeyini de göstererek hastaların rahatsızlıklarını yönetmelerine olanak tanıyor. Prof. Larijani, “Epilepsi hastalarının ailelerine sağlanan kısa bir uyarı, yaralanmaları önlemek ve korkuyu azaltmak anlamına geliyor.” diye ekledi.
ÇOCUKLAR DA KULLANABİLECEK
Cihazın tasarımına devam eden araştırma ekibi, ileride bu başlığın çocuklar tarafından da kullanılabileceğini ummaktadır. Ancak başlığın sunduğu umut verici potansiyele rağmen, yasal onay süreçlerinin tamamlanması gerektiğinden geniş çapta kullanıma sunulması birkaç yıl alabilir.
