Grip, genellikle birkaç gün süren ateş, halsizlik ve öksürükle sınırlı bir hastalık olarak algılansa da, son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, influenza virüsünün beyin üzerinde de etkiler yaratabileceğini gösteriyor. Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Tolga Dündar, grip sonrası meydana gelebilecek beyin inflamasyonu riskine dikkat çekiyor. Dündar, enfeksiyonun etkilerinin yalnızca akciğerlerle sınırlı kalmadığını kaydediyor.
“Beyin Geçirdiğimiz Hastalıkları Unutmuyor”
Prof. Dr. Dündar, beynin sadece genetik unsurlarla değil, yaşam boyu geçirilen enfeksiyonlarla da şekillendiğini belirtmektedir. Beyindeki mikroglia adı verilen savunma hücrelerinin normalde koruyucu bir rolü olduğunu söyleyen Dündar, bu hücrelerin aşırı veya yanlış bağışıklık tepkisinde sinir hücrelerine zarar verebileceğini vurguladı. “Bazı enfeksiyonlar beyinde hücresel düzeyde kalıcı izler bırakabilir” diyen Dündar, sistemik inflamasyonun sinir sistemi üzerindeki etkisini de dile getirdi.
Akciğerde Başlayan Enfeksiyon Beyni Nasıl Etkiliyor?
Grip virüsü akciğerlere yerleştiğinde, bağışıklık sistemi güçlü bir savunma mekanizması oluşturmaktadır. Bu süreçte salgılanan sitokin adı verilen kimyasalların kan-beyin bariyerini aşarak sinir sistemini etkileyebileceği bildirilmektedir.
Prof. Dr. Dündar, “Virüs doğrudan beyne ulaşmasa bile, oluşan sistemik inflamasyon mikrogliaları aktive edebilir. Bu durum, beynin özellikle hafıza ile ilgili bölgelerinde nöroinflamasyona zemin hazırlayabilir” ifadesinde bulundu.
Uzmanlar, bu sürecin enfeksiyon sonrası da bir süre devam edebileceğini belirtmektedir. Klinik olarak bazı kişilerde “bilişsel yavaşlama” ya da halk arasında “sisli beyin” olarak adlandırılan belirtiler gözlemlenebiliyor.
“Her Virüs Aynı Etkiyi Göstermiyor”
Dündar, her viral enfeksiyonun beyin üzerinde aynı riski taşımadığını ifade etti. Sadece soğuk algınlığına neden olan rhinovirüslerin genellikle lokal kalıp beyin üzerindeki etkisinin sınırlı olduğunu dile getiren Dündar, Influenza A ve SARS-CoV-2 gibi virüslerin ise daha güçlü bir bağışıklık tepkisi oluşturarak bazı beyin bölgelerinde uzun süreli değişikliklere yol açabileceğine dikkat çekti.
“Çocuklar ve Yaşlılar Risk Altında Olabilir”
Çocukların beyin gelişiminin devam etmesi ve yaşlı bireylerde bağışıklık sisteminin zayıflaması, bu grupların daha hassas olmasına yol açmaktadır. Dündar, yaşlı bireylerde enfeksiyon sonrası meydana gelen nöroinflamasyonun bazı nörodejeneratif süreçlerle ilişkili olabileceğine dair çalışmalar bulunduğunu aktarmıştır.
“Grip Aşısı Sadece Akciğeri Değil, Beyni de Koruyabilir”
Grip aşısının önemine de değinen Prof. Dr. Dündar, aşının yalnızca hastalığın şiddetini azaltmakla kalmayıp, kontrolsüz bağışıklık yanıtını da sınırlayabileceğini ifade etti. Uzmanlar, aşılamanın enfeksiyon sonrası gelişebilecek bazı nörolojik komplikasyon risklerini azaltabileceğine dair bilimsel verilerin bulunduğunu vurguluyor.
