Bugün 4 Şubat Dünya Kanser Günü. Kanser, günümüzde hem dünya genelinde hem de Türkiye'de önemli bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkıyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, her yıl dünyada yaklaşık 20 milyon yeni kanser vakası tanı alıyor. Yaklaşık 10 milyon kişi ise kanser nedeniyle hayatını kaybediyor. Eğer mevcut eğilimler devam ederse, önümüzdeki yıllarda kanser yükünün küresel ölçekte daha da artması bekleniyor.
ÜLKEMİZDE DE YÜKSELİŞTE
Dünya genelindeki bu rakamlara paralel olarak kanser, Türkiye için de ciddi bir halk sağlığı sorunu. Sağlık Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de her yıl yaklaşık 233 bin yeni kanser vakası tespit ediliyor. 126 bin kişi ise kanser sebebiyle yaşamını yitiriyor. Tanı alanların 132 bini erkek, 101 bini kadın.
HER 5 KİŞİDEN BİRİ KANSER
Bunun yanında, her 5 kadından ya da erkekten biri yaşamı boyunca kansere yakalanıyor. Her 12 kadından biri ve her 9 erkekten biri ise kanser nedeniyle hayatını kaybediyor.
AKCİĞER KANSERİNDE EN ÖNEMLİ RİSK TÜTÜN
Dünya Kanser Günü kapsamında akciğer kanserine dikkat çeken Türk Toraks Derneği Merkez Yürütme Kurulu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Nurdan Köktürk, “Dünyada yıllık yaklaşık 2,5 milyon yeni akciğer kanseri vakası tespit edilmekte ve yaklaşık 2 milyon ölüm gerçekleşmektedir. Türkiye'de en son yayınlanan 2020 verilerine göre yaklaşık 30 bin yeni vaka kaydedildi. Erkeklerde en yaygın, kadınlarda ise 4. sıklıkta görülen kanser türüdür. Hastaların yüzde 50'sinden fazlası hala ileri evrede tanı almaktadır” dedi.
YILLIK TARAMA ŞART
Akciğer kanserinin en önemli risk faktörünün tütün ürünleri olduğunu belirten Prof. Dr. Köktürk, şu noktaları vurguladı: “Hava kirliliği, çevresel ve mesleki maruziyetler de akciğer kanseri gelişiminde önemli roller oynamaktadır. Uzun süre sigara içenler, pasif içiciler ve çevresel maruziyeti olan bireylerde düşük doz bilgisayarlı tomografi ile yıllık tarama yapılması, erken tanıda en etkili yöntemlerden biridir. Risk grubundaki kişilerin mutlaka göğüs hastalıkları uzmanına başvurması, erken tanı açısından kritik öneme sahiptir.”
JİNEKOLOJİK KANSERLERDE ERKEN TANI ÇOK ÖNEMLİ
Türk Jinekolojik Kanser Vakfı Başkanı Prof. Dr. Polat Dursun, jinekolojik kanserlere dikkat çekerek şunları ifade etti: “Türkiye'de her yıl yaklaşık 13 bin yeni jinekolojik kanser vakası kaydediliyor. Bu vakaların yaklaşık 6 bini rahim (endometrium) kanseri, 4 bini yumurtalık (over) kanseri ve 3 bini rahim ağzı (serviks) kanseri olarak tanımlanmaktadır.”
TAM TEDAVI ŞANSI VAR
Kanserle mücadelenin en etkili yollarından birinin erken tanı olduğunu belirten Prof. Dr. Dursun, “Meme kanserinde mamografi, rahim ağzı kanserinde HPV testi ve smear, kolorektal kanserde gaitada gizli kan testi ve kolonoskopi gibi tarama yöntemleri sayesinde kanser, henüz belirtilerini göstermeden yakalanabilmekte ve tam tedavi şansı önemli ölçüde artmaktadır.” dedi. Ayrıca, rahim ağzı (serviks) kanserinin, günümüzde önlenebilir kanserler arasında yer aldığını vurgulayarak, “HPV aşılamasına öncülük eden ülkelerden biri olan Avustralya, bu başarıları sayesinde serviks kanserini toplumsal olarak yok eden ilk ülke olma yolunda hızla ilerlemektedir.” diye ekledi.
