İşverenler Artık Uyuşturucu Testi İstiyor

Son zamanlarda yaşanan uyuşturucu operasyonları, güvenlik güçleri ve magazin dünyasının yanı sıra iş yaşamını da etkiliyor. Birçok firma, işe alım süreçlerinde yeni uygulamalara geçiş yapmaya başladı. Daha önce yalnızca sürücü, güvenlik ve ağır sanayi gibi alanlarda talep edilen uyuşturucu testleri, artık birçok sektörde iş başvurularının bir parçası haline geldi. Sağlık raporları ile birlikte yapılan bu testler, bazı şirketlerde yazılı şart olarak belirlenirken, bazı firmalarda mülakatın sonraki aşamalarında adaylara zorunlu bir kriter olarak sunuluyor. Laboratuvarlar, bu talebin 6-7 kat artış gösterdiğini bildiriyor.

TOPLU TEST KAMPANYASI!
İstanbul merkezli bir laboratuvar firması, artan işveren talepleri doğrultusunda kurumsal paketler oluşturduğunu, toplu test anlaşmaları yaptığını ve iş yerlerine hızlı sonuç garantisi sunduğunu bildirdi. Bu durum, madde testinin bireysel sağlık kontrolünden çok, kurumsal risk yönetiminin bir unsuru haline geldiğini göstermekte.

FİYATLAR NE DURUMDA?
İş dünyasında bu testler “Bağımlılık Yapıcı Madde Tarama Testi” olarak adlandırılmaktadır. Türkiye'nin en büyük laboratuvarlarından birine giderek, bu testlerin örneklerini ve analiz süreçlerini yerinde inceledik. Laboratuvar yetkililerine göre, yalnızca İstanbul'da her gün 20 binden fazla işveren talepli uyuşturucu tarama testi yapılmakta. Bağımlılık yapıcı madde testlerindeki artış, bu alanda hizmet veren laboratuvarlar arasında bir rekabet ortamı doğuruyor. Birçok laboratuvar, Google üzerinden reklam vererek görünürlüklerini artırmaya çalışıyor. Galenlab isimli firmaya ait, “Uyuşturucu madde testi SGK'lıya indirim fırsatı” başlıklı reklamlarda durumu gözler önüne seriyor.

TÜPRAŞ TESTLERİ ZORUNLU KILDI
Testler, özellikle enerji, sanayi, lojistik, savunma, kimya ve ağır sanayi sektörlerinde yaygın olarak uygulanmakta. Türkiye'nin stratejik kuruluşlarından Tüpraş, stajyerler dâhil tüm adayların bu testleri yaptırmasını zorunlu hale getirdi. Kurum yetkilileri bu durumu doğruladı. Büyükşehir belediyelerine ait ulaşım kurumlarında da düzenli testlerin yapıldığı, son iki yıl içinde bu nedenle yaklaşık 50 çalışanın işine son verildiği bildirilmektedir. Ayrıca TCDD'nin, madde kullanımına yönelik kontrolleri işe alım şartları arasında öncelikli hale getirdiği gözlemleniyor. ASELSAN, HAVELSAN, ROKETSAN ve TUSAŞ gibi savunma sektörü kuruluşlarında, işe alım ve mevcut çalışanlar için madde kullanımı denetimlerinin sistematik bir şekilde uygulandığı bilgisi verildi.

HUKUKSAL AÇIDAN GEÇERLİLİĞİ
Hukuki açıdan bakıldığında, işverenlerin adaylardan madde testi talep etmesi tamamen yasak değil. Ancak bu uygulamanın, işin doğasıyla ilgili olması; adayın rızasının alınması ve sonuçların gizli tutulması şarttır. Keyfi test taleplerinin kişisel verilerin korunması açısından sorun yaratabileceği ifade ediliyor. Ancak iş güvenliği gerekçeleri geçerli olduğunda işverenin test istemesinde bir engel bulunmuyor. Uzmanlar, iş yerinde uyuşturucu kullanımı veya bulundurulmasının, İş Kanunu'nun 25/II maddesi gereği ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu belirterek, bu sebeple işverenin çalışanı tazminatsız olarak işten çıkarabileceğini hatırlatıyor.

FİYAT 2.200 TL CİVARINDA
Laboratuvarlara göre, bu testlerin piyasa fiyatı ortalama 2.200 TL civarındadır. Ancak büyük firmaların toplu anlaşmalar yaptığında fiyatlar düşebiliyor. Testler genellikle idrar, kan ve tükürük analizleri üzerinden gerçekleştirilmektedir. Laboratuvarlar, KVKK kuralları çerçevesinde test sonuçlarını yalnızca testin yapıldığı kişiye iletmektedir. Sonuçların işverene ulaştırılması için adayın rızası gereklidir. Bu nedenle sonuçlar genellikle kapalı zarf içinde sunulmakta ve dijital ortamda sadece kişisel erişime açılmaktadır. Çalışan, isterse sonuçları işverene elden teslim edebilir. Yetkililer, bu testlerin hukuki bir cezai sorumluluk doğurmadığını ve yalnızca işe uygunluk değerlendirmesinde kullanıldığını vurgulamaktadır.

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin

Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!