Adalet Bakanlığı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Daire Başkanı Meral Gökkaya, çocuklara yönelik “koruyucu-onarıcı” yaklaşımla uluslararası boyutta hayata geçirilen “diversiyon” projesini paylaştı. Gökkaya, güncel çarpıcı örneklerle projeye ışık tutarak şu bilgileri aktardı:
BENİ AİLEMDEN ALIN
“Kanun koyucu, ‘suça sürüklenen çocuk’ ifadesiyle, toplumsal veya ailevi koruma eksikliğinden dolayı çocuğun suça yöneldiğini kabul ediyor. Ancak toplumda yaşanan bazı büyük suçlar, insanların 'Bunlar mı çocuk?' demesine neden oluyor. Mesela 17 yaş 364 gününde olan bir çocuk da, 12 yaşında bir çocuk da ceza ehliyeti açısından aynı kategoride değerlendiriliyor.
Bazı çocuklar aileleri tarafından suça itiliyor. Örneğin, Bursa'da 180 kez hırsızlık suçundan hüküm giymiş bir çocuğumuz var; 'Beni ailemden alın' diyor. Burada Çocuk Adalet Merkezini kurduk ve özel yargılamaları ayrı çocuk adliyesinde gerçekleştiriyoruz. O çocuğu ne zaman tespit edebiliyoruz? Çok sayıda suç işledikten sonra -sosyal inceleme raporu- çeşitli savcılarda pek çok dosya açıldıktan sonra belirleyebiliyoruz. Eğer bunu en baştan yapabilseydik, ona uygun tedbirlerle destek olabilirdik. Bu tedbirler sadece korunmaya ihtiyacı olan çocuklar için değil, her çocuk için alınabilir. Yani güvenlik tedbiri olarak değil, yargılama sürecinde de uygulanabilir. Burada hâkim ve savcılar için farkındalık eğitimlerinin artırılması şart. Çocuk, defalarca suç işledikten sonra ceza süreleri birleştirildiğinde, o çocuğu kurtarmanın imkânı kalmıyor.”
BAŞKAN: BİR MEKTUP ALDIM
Komisyon Başkanı Müşerref Pervin Tuba Durgut ise “Her konuda siyah beyaz değil, gri bakmamız gereken bir dönemdeyiz” diyerek önemli noktaları paylaştı. Durgut, şu ifadeleri kullandı: “Gerçekten de, keşke 1990’larda, benim çocukluk dönemimdeki suç profilleri olsaydı da o dönemdeki adli sistem mevcut olsaydı. Bugün bir mektup aldım. Kendini ‘suça sürüklenen çocuk’ olarak tanımlayan, imzasını atan biri vardı, ismini vermemiş. Enteresan bir durum! Uzun bir süre, çoğunu kapalı cezaevinde geçireceği bir ceza almış. Ancak hikâyesinde şöyle diyor: ‘Küçükken, 15 yaşlarındayken hırsızlık suçu işledim, ama hiç ceza almadım.’
Bu cezasızlık algısı, üzerinde ilerledikçe, 48 yıl hapis cezasına çarptırıldığını gösteriyor. Öte yandan, Ahmet Minguzzi’nin katilinin 24 yıl aldığı, ama aslında ne kadar süre yatacağı da belirsiz. Ya da Atlas’ın katilinin daha küçük yaşta olması gibi, bazı uygulamalar adli sistemde tam olarak oturmuyor gibi görünüyor.”
