Merkez Bankası İlk Kez Duyurdu! Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketinde Ne Gibi Değişiklikler Var?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), “Merkezin Güncesi” blog sayfasında yayımladığı analizde Hanehalkı Beklenti Anketi sayesinde enflasyon beklentilerinin Türkiye’ye özgü ve daha net bir biçimde ölçülmeye başlandığını belirtti. “Bu iyileştirmeyle birlikte, anket 2026 Ocak ayı itibarıyla Sektörel Enflasyon Beklentileri'nde hanehalkı beklentilerinin temsilinde kullanılmaya başlanacak.” açıklaması yapıldı.

TCMB Veri Yönetişimi ve İstatistik Genel Müdürlüğü uzmanlarından Dilek Bölükbaş, Özlem Sevinç, Ezgi Deryol ve Kübra Yıldız Özertaş tarafından kaleme alınan “Hanehalkı Beklentilerinin Ölçümünde Yeni Yaklaşım: Hanehalkı Beklenti Anketi” başlıklı analizde, para politikasının şekillenmesinde beklentilerin kritik bir rol oynadığına vurgu yapıldı.

TÜİK ANKETİNDEN FARKLI, Türkiye'ye Özgü Tasarım

Analizde, Türkiye'de hanehalkı beklentilerine yönelik verilerin daha önce Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yürütülen Tüketici Eğilim Anketi aracılığıyla toplandığı hatırlatıldı. Avrupa Komisyonu eşliğinde gerçekleştirilen bu anketin standart bir çerçeveye sahip olması nedeniyle Türkiye'ye özgü detaylı sorular eklenmesinin sınırlı kaldığı ifade edildi.

Bu nedenle TCMB, hanehalkının enflasyon ve ilgili ekonomik-finansal göstergelere dair beklentilerini detaylı analiz edebilmek amacıyla Hanehalkı Beklenti Anketi'ni özel bir tasarım ile hayata geçirdi ve TÜİK ile işbirliği içerisinde uygulamaya koydu.

Soru Dili Sadeleşti, “Bilgi Tedavisi” Uygulandı

Yeni anketin en belirgin farkının yazım dili ve enflasyon beklentilerine yönelik soru kapsamı olduğu belirtildi. Hanehalkının enflasyon algı ve beklentilerinin soru diline duyarlı olduğu ifade edilerek, soru dilinin “enflasyon oranı” olarak sadeleştirildiği kaydedildi.

Ayrıca, katılımcılara sorular yöneltilmeden önce mevcut verilere dair bilgilendirme yapılmasına “bilgi tedavisi” adı verildi. Örneğin, katılımcılarla öncelikle son açıklanan yıllık enflasyon oranı paylaşılmakta, ardından bu oranla karşılaştırmalı değerlendirme yapmaları istenmektedir. Bu yöntemle ölçüm kalitesinin artırılması hedeflendiği vurgulandı.

Anketin üç aylık rotasyonel panel yapıda hazırlandığı, her ay katılımcıların üçte birinin değiştirildiği ve bu şekilde yeni görüşlerin alınarak zaman içindeki beklenti değişimlerinin izlenebildiği ifade edildi.

12 Ay Sonrası Enflasyon Beklentisi Daha Düşük Ölçüldü

Analizde, 2026 Ocak verisi itibarıyla TCMB'nin Sektörel Enflasyon Beklentileri bülteninde hanehalkı beklentilerinin hesaplanmasında Tüketici Eğilim Anketi yerine Hanehalkı Beklenti Anketi'nin kullanılmaya başlandığı belirtildi.

Yeni veri kaynağı ile birlikte hanehalkının 12 ay sonrası enflasyon beklentilerinin ocak ve şubat aylarında eski ankete kıyasla sırasıyla 3,3 ve 2,3 puan daha düşük ölçüldüğü açıklandı.

Şubat ayında katılımcıların gelecek 12 ay için tüketici enflasyonunu yüzde 48,8, konut fiyat artışını yüzde 35,4 olarak öngördüğü, dolar kurunu ise yüzde 19'luk bir artışla beklediği bildirildi. Döviz kuru beklentisinin enflasyonun altında kalması, Türk lirasında reel değerlenme öngörüsünü, konut fiyat artış beklentisinin yine enflasyonun altında kalması ise reel gerileme öngörüsünü yansıttığı ifade edildi.

Yatırım Tercihinde Altın Öne Çıktı

Yeni ankette katılımcılara, nakit varlıkları olması durumunda hangi yatırım aracını tercih edecekleri soruldu. Şubat ayında katılımcıların yüzde 55,5'i altını, yüzde 30'u ise gayrimenkulü öncelikli yatırım seçeneği olarak tercih etti. Diğer finansal araçlar ve döviz tercihinin ise sınırlı olduğu gözlemlendi.

Analizin sonunda, para politikasındaki sıkı duruş ve dezenflasyon sürecinin devam etmesi ile birlikte hanehalkının enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin sürmesinin beklendiği belirtilerek, “Para politikasındaki sıkı duruş ve dezenflasyon sürecinin devamıyla birlikte hanehalkının enflasyon beklentilerinde iyileşme sürmesini ve beklentiler ile enflasyon arasındaki farkın zamanla azalmasını bekliyoruz.” değerlendirmesine yer verildi.