Vatikan Devlet Başkanı ve Katolik dünyasının ruhani lideri Papa 14. Leo, göreve başladığı ilk yurt dışı ziyareti kapsamında bugün Türkiye'ye ayak bastı. Ankara, İstanbul ve İznik'i kapsayan üç aşamalı ziyaret, siyasi ve dini açıdan son derece önemli bir anlam taşıyor.
Dünya genelinde yaklaşık 1,5 milyar Katolik’e hitap eden Papa 14. Leo'nun Türkiye ziyareti, Vatikan tarafından büyük bir önemle değerlendiriliyor. Ziyaretin en çarpıcı yönlerinden biri, Hristiyan dünyasının ilk büyük ekümenik buluşması olan İznik Konsili’nin 1700. yıl dönümüne denk gelmesidir.
ANKARA'DA İLK TEMAS: CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN İLE GÖRÜŞME
Papa 14. Leo'nun Türkiye'deki ilk durağı Ankara oldu. Anıtkabir'i ziyaret ederek çelenk bırakan Papa, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmeden önce Anıtkabir Özel Defteri'ne yazdığı mesajla barış çağrısında bulundu.
Daha sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından resmi törenle karşılanan Papa, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde yaklaşık yarım saat süren bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin ardından Erdoğan ve Papa, Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi’ndeki Cihannüma Salonu'nda davetlilere hitap etti. Konuşmasında dikkat çekici noktalarından biri, ‘Türk Papa’ olarak anılan XXIII. Ioannes'e (Papa 23. John) atıfta bulunduğu ifadelerdir.
‘YORULMAK NEDİR BİLMEDEN ÇALIŞMIŞTIR’
Papa 14. Leo, “Türk Papa olarak tanıdığımız halkınıza derin dostluk bağları ile bağlı olan Aziz 23. Ioannes, 1935 ile 1945 yılları arasında İstanbul’daki Latin cemaatinin patrik vekili ve Türkiye-Yunanistan delegesi olarak görev yapmış, Katoliklerin yeni cumhuriyetinizin devam eden kalkınma sürecinde dışlanmamaları için yorulmak nedir bilmeden çalışmıştır” dedi.
PEKİ TÜRK PAPA OLARAK ANILAN AZİZ 23. İOANNES KİMDİR?
Papa XIV. Leo’nun Türkiye ziyareti hem tarihi hem diplomatik açıdan büyük bir öneme sahip. Özellikle Papa’nın ilk durağı olarak Mustafa Kemal Atatürk’ün mozolesini seçmesi, 90 yıl önce İstanbul’a gelen XXIII. Ioannes’in Doğu ile Batı arasında tesis ettiği kültürel ve manevi köprüyü anımsatıyor. Ayrıca, Papa'nın ona atıfta bulunması da dikkat çekici.
XXIII. Ioannes’in gerçek ismi Angelo Giuseppe Roncalli ’dir. 25 Kasım 1881’de İtalya’da doğmuştur. Roncalli, Vatikan tarafından İstanbul'a atanmıştır. Hikaye, Ocak 1935’te başlamıştır.
Özellikle Türkiye ve Yunanistan'a apostolik delege olarak atanmasının ardından, Başpiskopos Angelo Roncalli (geleceğin Papa XXIII. John’u), İstanbul'a gelerek Vatikan ile resmi diplomatik ilişkisi bulunmayan bir ülkede görevine başlamıştır. Türkiye'deki Katolik cemaatlerin (Cizvitler, Kapuçinler, Maruniler, Melkitler, Süryaniler ve diğerleri) durumunu inceledikten sonra, ekümenik patrikle bir araya gelmekte eşsiz bir yetenek göstermiştir.
Roncalli, özellikle II. Dünya Savaşı sırasında Polonya'dan kaçan Yahudi mültecilere yardım ederek diğer azınlıklarla olan ilişkilerde insani bir rol üstlenmiştir. Türkiye’de geçirdiği yaklaşık 10 yıl boyunca, modern Türkiye'nin siyasi ve toplumsal dönüşümlerini yakından gözlemlemiştir.
Zamanında, Türk makamları ile Katolik Kilisesi arasındaki ilişkilerin gergin olması nedeniyle bazı zorluklarla karşılaşan Roncalli, genç cumhuriyetle hızla güven köprüleri kurarak yetkililerin saygısını kazanmayı başarmıştır. Aralarında daha sonra dışişleri bakanı olacak Numan Menemencioğlu'nun da bulunduğu pek çok Türk ismiyle dostane ilişkiler geliştirmiştir.
PAPALIK SÜRESİNDE SAĞLIĞI BOZULDU
XXIII. Ioannes’in sağlık durumu papalığı süresince giderek kötüleşmiştir. 23 Eylül 1962’de mide kanseri teşhisi konulan Papa, bu durumu halktan gizleyerek görevine devam etti. Zamanla sağlık problemleri arttı. Nisan 1963’te artık zayıflamış bir durumda, 11 Mayıs’ta İtalyan Cumhurbaşkanı’ndan “Barış için Balzan Ödülü” alma törenine katıldıktan kısa süre sonra, 26 Mayıs’ta geçirdiği mide kanaması ve mide zarı iltihabı nedeniyle yatağa düştü.
Papa XXIII. Ioannes, 2 Haziran 1963’te mide kanseri ve peritonit nedeniyle 81 yaşında yaşamını yitirmiştir. Papalığı dört yıl yedi ay sürmüştür. Ölümünden sonra, 27 Nisan 2014 tarihinde dönemin Papası Franciscus tarafından Roma’daki Aziz Petrus Bazilikası’nda düzenlenen büyük bir törenle Katolik Kilisesi tarafından aziz ilan edilmiştir.
