Restoranlarda Yeni Dönem

SABAH'ın gündeme getirdiği ve müşterilerin büyük tepkilerine neden olan yüksek kuver ve servis ücretleri, ülke gündeminde önemli bir yer tutmaya devam ediyor. SABAH'ın haberleri sonrasında, Ticaret Bakanlığı 30 Ocak Cuma günü Resmi Gazete'de yayımlayarak yürürlüğe giren yeni yönetmelik ile kuver uygulamasını kaldırdı. Restoranlar, bu yeni durumun ardından müşteri hesaplarına kuver ücretini yansıtmaları halinde yüksek cezalarla karşılaşacakları için “gönüllü bahşiş” sistemini devreye alarak farklı bir uygulama başlattı. Bu yeni düzenlemede, masaya gelen hesap fişlerinde “No service fee” yani “Zorunlu kuver yok, servis bedeli yok” ibaresi yer alıyor. Ancak, dikkatlice bakan müşteriler, faturanın alt tarafında yeni bir bölümle karşılaşıyor. Bu bölümde yüzde 8, 10 ve 15 gibi bahşiş oranları sıralanıyor. Müşteri, bunun anlamını garsona sorduğunda “Kuver ücreti almak bakanlık tarafından yasaklandığı için normal rakam üzerinden indirim yaptık. Ancak, faturada gördüğünüz oranlardan birini seçerek bize bahşiş verebilirsiniz. Seçtiğiniz oran otomatik olarak POS cihazına yansıyor ve resmi olarak bahşiş sayılıyor.” şeklinde bir yanıt alıyor.

Destek de Var Tepki de
Restoranların bu yeni modelinde bahşiş, eskiden olduğu gibi nakit olarak değil, doğrudan POS cihazı üzerinden alınıyor. Böylece kayıt dışı hesap hareketleri ortadan kalkıyor ve bu tutar vergilendiriliyor. İşletmeler yasal olarak güvencelere kavuşurken, çalışanlar da bahşişlerini resmi bir şekilde alıyor. Uygulamayı destekleyenler olduğu kadar tepki gösterenler de mevcut. Bazı müşteriler, “Burada kuver ve servis ücretlerinde olduğu gibi zorunluluk olmaması önemli. İsteğe bağlı olduğu için istersek veriyoruz, istemezsek vermiyoruz.” diyerek sistemi destekliyor. Diğer yandan, bazıları kuverin isim değiştirerek geri döndüğünü savunuyor. Ancak genel tabloya baktığımızda, gönüllü kuver olarak adlandırılan bu yeni bahşiş modeli, eski zorunlu kuver uygulamasına kıyasla müşteri tarafından daha fazla kabul görüyor.

Enflasyona Kalkan Yaptılar
Sektör temsilcilerine göre, kuver özellikle büyük şehirlerde ve turistik bölgelerde restoranların önemli ek gelir kaynaklarından biriydi. İstanbul, Bodrum, Antalya gibi yerlerde kişi başı 50-250 TL arasında değişen kuver ücretleri, yıl bazında milyarlarca liralık bir ekonomi oluşturuyordu. Ancak bu gelirin büyük bölümünün garsonlara ulaşmadığı ve işletme cirosu içinde eridiği uzun zamandır dile getiriliyordu. Kuver, enflasyon karşısında gizli bir dengeleme aracı haline gelmişti; menüdeki zamlar kuver üzerinden telafi ediliyordu.

Hesabın %30'unu Bulmuştu
Eski yönetmelik gereği restoranlar, fiyat listelerinde belirtilmek şartıyla servis ücreti alabiliyordu. İşletmeler bu durumu kullanarak fişin sonuna, masa, kuver ve servis bedelleri adı altında yüzde 30'a varan oranlarda ücret ekliyordu ve bu parayı genellikle işletme geliri olarak kaydediyordu. Yeni düzenlemeden sonra, tüketiciler yalnızca fiilen sipariş ettikleri ve tükettikleri yiyecek ve içeceklerin bedelinden sorumlu olacak. Tüketicilerin talebi olmaksızın masaya getirilen ve aperatif olarak sunulan kuver ürünleri için bedel talep edilemeyecek. Bakanlık, tüketicilerin yalnızca kendi isteklerine bağlı olarak “bahşiş” gibi gönüllülük esasına dayalı ödemeler yapabileceğini, ancak bunun zorunluluk haline getirilemeyeceğini vurguladı.

1.5 Milyon Liraya Varan Yüksek Ceza
Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik ile artık lokanta, kafe, restoran ve pastane gibi işletmelerde, servis ücreti, kuver ücreti, masa ücreti veya benzeri adlar altında tüketicilerden ek bir ücret talep edilemeyecek. Hesaba “servis bedeli” ekleyen işletmelere 1 milyon 439 bin liraya varan cezalar uygulanacak.