Şaşılık, gözlerin paralel pozisyonunun bozulması olarak bilinen bir durumdur ve bebeklerden yetişkinlere kadar her yaş grubunda görülebilir. Özellikle gelişim çağındaki çocuklarda bu rahatsızlığın erken tanınması ve tedaviye başlanması oldukça önemlidir. Dünyagöz Ataköy Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Tülay Arıcı, bu konuda aileleri bilgilendiriyor. Op. Dr. Arıcı, “Erken dönemde tedavi edilmezse görme kayıplarına yol açabilir” diyerek önemli bilgileri paylaşıyor.
Fonksiyonel Bozukluk
Op. Dr. Arıcı, şaşılığın nasıl oluştuğunu şöyle anlatıyor: “Gözleri hareket ettiren toplam altı kas vardır. Bu kaslardan birinin veya birkaçının işlevini yerine getirememesi veya koordinasyonun bozulması şaşılığa neden olur. Bu durum yalnızca estetik bir sorun değil, aynı zamanda beynin derinlik algısını kaybetmesine ve tek gözün devre dışı kalmasına yol açan fonksiyonel bir bozukluktur.”
Arkasındaki Sinsi Nedenler
Göz kaymalarının birçok farklı nedenden kaynaklandığını belirten Op. Dr. Arıcı, şu nedenleri sıralıyor: “Hamilelik boyunca yaşanan ciddi hastalıklar, zor doğum hikayeleri, annenin gebelik süresince kullandığı ilaçlar ya da akraba evliliği gibi durumlar genetik bir altyapı oluşturabilir. Ayrıca çocukluk döneminde yüksek ateşli hastalıklar, havaleler ve ciddi fiziksel travmalar (düşme, çarpma) göz kaymalarını tetikleyebilir.” Ayrıca ailelerin sıkça yanıldığı bir konu olan 'yalancı şaşılık' konusunda bilgi veren Op. Dr. Arıcı, “Özellikle bebeklerde burun kökünün genişliği veya göz kapak yapısının şekli nedeniyle gözler kayıyormuş gibi görünebilir. Bu ayrım yalnızca uzman bir hekim tarafından damlalı muayene ile netleştirilir.” şeklinde açıklıyor.
Çocuğun 3 Boyutlu Görme Yeteneğini Kaybettirir
Şaşılığın en tehlikeli komplikasyonunun göz tembelliği (ambliyopi) olduğunu ifade eden Op. Dr. Arıcı, altında yatan nedenleri şu şekilde açıklıyor: “Tek taraflı kaymalarda, kayan gözden gelen görüntü beyin tarafından baskılanır ve göz ardı edilir. Bu durum, çocuğun 3 boyutlu görme yeteneğini ve derinlik hissini kaybetmesine neden olur. Göz tembelliği, önlenebilir bir görme kaybıdır. İlk 7-8 yaş, tedavi sürecinde en etkili sonuçların alındığı dönemdir. 10 yaşından sonra uygulanan tedavi yöntemlerinde başarı oranı düşer. Bu nedenle 'çocuktur, büyüdüğünde geçer' düşüncesi, geri dönülemez görme kaybına yol açabilir.”
Okul Başarısızlığının Altında Göz Hastalıkları Var
Türkiye'deki her 3 çocuktan birinin görme bozukluğu yaşadığını belirten Op. Dr. Arıcı, genellikle ailelerin çocukların derslerdeki başarısızlıklarını öğrenme kapasitesine bağlaması yanılgısına düşerek, gerçek nedenin çocuğun tahtayı net görememesi veya okurken satır atlaması olabileceğini vurguladı. Ailelerin dikkat etmesi gereken önemli işaretler ise şunlardır:
- Gözlerde sulanma ve sık kaşıma.
- Televizyonu yakından izleme veya nesnelere bakarken başı bir yana eğme.
- Okurken satır atlama veya cümleleri eliyle takip etme.
- Işığa karşı aşırı duyarlılık ve bir gözü kapatarak bakma.
- Baş ve göz ağrısı şikayetleri.
Bebeklerde İlk Muayene Çok Önemli
Her türlü hastalıkta erken teşhisin tedavinin başarısı için anahtar olduğunu vurgulayan Op. Dr. Arıcı, ailelere çağrıda bulunuyor: “Şaşılık her yaşta tedavi edilebilen bir durum olsa da fonksiyonel kazanımların yani 3 boyutlu görmenin elde edilmesi için zamana karşı bir yarış vardır. Çocuğunuzun hiçbir şikayeti olmasa bile doğumdan sonra, 6-12 aylıkken ve okula başlamadan önce mutlaka uzman bir göz doktoruna muayene ettirmelisiniz. Unutmayın, şaşılık yalnızca bir estetik sorun değil, çocuğunuzun dünyayı görme şeklidir.”
Gözlükten Botoksa
Şaşılık tedavisinde her vakaya özel bir yol haritası uygulandığını belirten Op. Dr. Arıcı, yeni tedavi yöntemlerini aşağıdaki gibi sıralıyor:
- Gözlük Tedavisi: Özellikle 2-3 yaşında başlayan içe kaymaların çoğu doğru gözlük kullanımıyla düzelir. Toplumda 'gözlük takmak numarayı artırır veya düşürür' algısı yanlıştır. Gözlükler sadece daha iyi görmek ve göz aksını düzeltmek için gereklidir. Bebekler 3-6 aylıktan itibaren gözlük kullanabilirler.
- Kapama Tedavisi: Sağlam gözün belirli sürelerle kapatılıp tembel olan gözün çalıştırılması yöntemidir. Bu yöntem, özel bilgisayar programları ile desteklenebilir.
- Botoks Uygulaması: Paralitik olan göz kası felçlerine bağlı şaşılıklarda botoks enjeksiyonu yapılabilir.
- Cerrahi Müdahale: Gözlükle tedavi edilemeyen kaymalarda kas güçlerini ayarlayacak operasyonlar gerçekleştirilir.
internal_server_error