Serbest bölgelerde dijital dönüşüm: Takip ve analiz süreçleri hızlanacak

Ticaret Bakanlığı'nın yaptığı açıklamalara göre, Türkiye'deki serbest bölgeler ihracat odaklı yatırımları teşvik etmek, doğrudan yabancı yatırımları ve teknoloji girişimini artırmak, istihdamı desteklemek ve uluslararası ticareti geliştirmek amacıyla kurulmuştur. Bu çerçevede, serbest bölgelerin teknolojik gelişmelere uyum sağlamasına yönelik bir dizi çalışma devam etmektedir.

Bu çalışmalardan biri olan SEB-ATLAS Projesi, Türkiye'deki serbest bölgelerin arazi planlaması, yapılaşma ve diğer mekan süreçlerini dijital hale getirmek amacıyla hayata geçirilmiştir. 2014-2016 yılları arasında gerçekleştirilen projenin ilk aşaması, serbest bölgelerdeki depo, bina, üretim tesisleri ve altyapı bilgilerini içeren yapı envanterinin verimli bir şekilde takibini sağlamayı hedeflemiştir.

Artık Türkiye'deki 19 serbest bölgenin yapılaşma kuralları ve izin süreci gibi bilgileri çevrimiçi olarak takip edilebilmektedir. Bu bölgelerin panoramik sokak görüntüleri alınarak sisteme entegrasyonu sağlanmış, böylece yapılaşma ve izin talepleri yerinde gidilmeksizin çevrimiçi karşılanabilmiştir.

SERBEST BÖLGELERİN DİJİTAL İKİZİ İŞLEMLERİ HIZLANDIRIYOR

Projenin bir parçası olarak, serbest bölgelerin dijital ikizlerinin oluşturulması amacıyla 19 serbest bölgeden İHA'lar yardımıyla arazi ve yükseklik verileri toplanmış ve 3 boyutlu dijital modellerin oluşturulma süreci başlamıştır.

Serbest bölge kullanıcı firmalarına sürekli erişim imkanı sunan bu sistem, arazi ve yapılaşma süreçlerinde bürokrasiyi azaltmakta ve yapılaşma işlemlerinin daha doğru ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlamaktadır.

KISITLI ALANLARIN VERİMLİ KULLANIMINA YÖNELİK STRATEJİ GELİŞTİRİLECEK

Proje kapsamında bazı çalışmalar bu yıl içerisinde tamamlanacaktır. SEB-ATLAS dijital ikiz modülü ile serbest bölgelerdeki yapıların 3 boyutlu fotogrametrik modellerini oluşturmak ve kat planlarını 3 boyutlu olarak göstermek hedeflenmektedir.

İHA'larla elde edilen veriler, hem serbest bölge dış sınırlarının hem de iç yapının çevrimiçi sistemlere entegrasyonunu sağlayacak, ayrıca bu yapıların mimari planları 3 boyutlu olarak çizilecektir.

Ayrıca, yapılaşma ruhsatının verilmesinin ardından bina geometrisi ve adres bilgilerinin otomatik olarak sisteme aktarılması planlanmaktadır. Bu bilgiler, Serbest Bölgeler Platformu'na (SBP) anlık olarak iletilerek faaliyet ruhsat süreçlerinin yürütülmesine katkı sunulacaktır. SBP uygulamasından elde edilen firma ve ticaret verileriyle, kısıtlı serbest bölge alanlarının verimli kullanımı için yeni politikalar geliştirilmesi hedeflenmektedir.

BOŞ VE DOLU ARAZİLER DİJİTAL ORTAMDA GÖRÜLEBİLECEK

Serbest bölge ve diğer kurum otomasyonlarının tam entegrasyonu ile, bu bölgelerde faaliyet göstermek isteyen firmaların boş ve dolu arazilerle üstyapılarını dijital ortamda görmesi mümkün hale gelecektir. Bu sayede yatırım karar süreçlerinin hızlandırılması ve öngörülebilirliğin artırılması amaçlanmaktadır.

SEB-ATLAS ile SBP arasındaki entegrasyon sayesinde, serbest bölgelerde mekan ile faaliyet arasındaki ilişkiyi dijital ortamda takip etme ve analiz etme olanağı sunulacaktır.

Söz konusu çalışmaların hazineye aktarılan özel hesap gelirlerinin otomasyonu aracılığıyla daha kolay ve etkili bir şekilde takip edilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Ticaret Bakanlığı tarafından 2026 Yılı Yatırım Programı kapsamında yürütülen SEB-ATLAS Projesi'ne bu yıl için 23 milyon lira kaynak tahsis edilmiştir.