Sigortada Yeni Oyun Alanı Nükleer

Karbonsuz enerjiye geçiş sürecinde nükleer enerjinin önemi, gelişmiş reaktör teknolojileri ve küçük modüler reaktörler gibi birçok yeniliği beraberinde getiriyor. Hatta, denizcilik sektöründe nükleer enerjiyle çalışan gemilerin sigortalanması artık gündeme gelmiş durumda. Dünya genelinde enerji üretim ve iletim altyapısında sigorta kapsamı hızla genişlemeye devam ediyor.

% 39'u Üretim Tesisi

Enerji sektöründeki sigorta kapsamında olan varlıkların yüzde 39'unu elektrik üretim tesisleri oluşturuyor. Termik santraller, nükleer reaktörler, hidroelektrik santralleri ve doğalgaz çevrim tesislerinin bulunduğu bu segmentte, 82 binden fazla üretim tesisi aktif sigorta teminatı altında yer almakta. 2024 yılı itibarıyla dünya genelinde nükleer reaktörlerden güneş enerjisi parklarına kadar 195 bini aşkın enerji tesisi, özel enerji sigortası ürünleriyle korunmaktadır. Sigortalanmış enerji varlıklarının küresel kapasitesi 83 milyon megavatı aşarken, dağıtım altyapısının uzunluğu da 9 milyon kilometreyi geçiyor.

ABD İlk Sırada

Coğrafi olarak Kuzey Amerika, enerji ve güç sigortası pazarında önemli bir konumda. 2023 yılı itibarıyla bölgede 58 binden fazla enerji tesisi sigorta kapsamında bulunuyor. Sadece ABD'de 48 binden fazla tesis -nükleer santraller, rüzgâr çiftlikleri, LNG terminalleri ve 2 milyon kilometreden uzun şebeke altyapısı dahil- sigortalanmış durumda.

Avrupa'da 18 Bin Hasar

Avrupa, enerji sigortası alanında güçlü bir konumda bulunuyor. Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık, bölgedeki enerji sigortası hacminin yüzde 65'ini oluşturmakta. 2023 yılı itibarıyla Avrupa'daki sigorta şirketleri, 18 bini aşkın enerji kaynaklı hasar dosyası işlemi gerçekleştirdi. Bu hasarların önemli bir kısmını sel felaketleri, ekipman arızaları ve siber saldırılar oluşturmakta. Aynı yıl içerisinde 19 binden fazla yenilenebilir enerji sistemi de sigorta kapsamına alındı.

Yeni Düzenleme

Türkiye'de enerji ve sigorta sektörlerini etkileyen yeni bir düzenleme Resmî Gazete'de yayımlandı. Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) ile Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından hazırlanan “Nükleer Risklere İlişkin Sorumluluk Sigortasına ve Teminatına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” nükleer sigorta yükümlülüklerinde önemli esneklikler sağlıyor.

Türkiye'de Nüklerde Yeni Dönem Başladı

Yeni yönetmelik kapsamında, nükleer tesis işleten şirketler, nükleer maddelerin taşınmasına ilişkin sigorta yaptırma veya teminat gösterme yükümlülüğünü, Nükleer Düzenleme Kurumu'nun onayıyla taşıyıcıya devredilebilecek. NDK'nın onayının ardından, işletici bu konudaki sigorta yükümlülüğünü resmi olarak taşıyıcıya devretmiş olacak.

Kamuya Ait Araştırma Reaktörleri Muaf

Yeni düzenleme ayrıca, kamu mali yönetimi ve kontrol kanunu kapsamında yer alan ve sermayesinin tamamı kamuya ait olan araştırma reaktörlerini işleten kurumları sigorta ve teminat gösterme yükümlülüğünden muaf tutuyor. Bu muafiyet, Nükleer Tesislere İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliği altında bulunan araştırma reaktörlerini kapsamaktadır.

Deniz Taşımacılığında Nükleer Uygulamalar

Geçmişteki kazalardan alınan dersler, ileri reaktör teknolojileri ve küçük modüler reaktörler (SMR) gibi yeni sistemlerin geliştirilmesine öncülük etti. Nükleer enerjinin uygulama alanları artık kara tesisleriyle sınırlı değil. Deniz taşımacılığında sıfır emisyonlu tahrik sistemleri ve e-yakıt üretimi için de nükleer çözümler öne çıkıyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), LR ve IMO gibi kuruluşlarla birlikte ATLAS (Atomic Technologies Licensing for Applications at Sea) programını başlattı. Bu program, denizlerde nükleer teknolojilerin güvenli bir şekilde lisanslanmasını kolaylaştırmayı amaçlıyor. Ayrıca, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) mevcut nükleer kodun güncellenmesi için çalışmalar yürütüyor. İlk toplantının Ocak 2026'da yapılması ve kodun zorunlu hale getirilip getirilmeyeceği değerlendirilecektir.