23 Temmuz 1919'da Erzurum Kongresi'ne ev sahipliği yapan tarihi binanın, depreme dayanıklı olmadığı belirlendi. Erzurum Kültür ve Turizm Müdürlüğü, bakanlık ve valilik tarafından onaylanarak söz konusu tarihi binanın kapatıldığını duyurdu. Erzurum Kültür ve Turizm Müdürü Ahmet Yer, 2025'in başlarında kongre binasında bazı noktalarda çatlakların tespit edildiğini ifade ederek, “Çatlakların artış göstermesi üzerine durumu Erzurum Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğümüze ilettik. Kongre binasında gerçekleştirilen teknik incelemeler sonucunda bazı yapısal sorunlar olduğu anlaşıldı. Bunun üzerine durum Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bildirildi. Bakanlık, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'nden teknik bir ekip gönderdi. Teknik ekibin çalışmasının ardından binanın durumu hakkında bir karar verildi” dedi.
BİNA AĞIR HASARLI, SİSMİK PERFORMANSI YETERSİZ
Ahmet Yer, “Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü tarafından yapılan ihale sonucunda Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) binanın incelenmesiyle görevlendirildi. 1 Ağustos 2025'te ETÜ ile sözleşme imzaladıktan sonra 5 Ağustos'ta yer tesliminde bulunduk. ETÜ'nün uzman ekibi, binamızda detaylı bir inceleme gerçekleştirdi. 22 Aralık 2025'te hazırlanan inceleme raporunda, binanın ağır hasara sahip olduğu ve sismik performansının yetersiz olduğu belirtildi. ETÜ raporunda, can ve mal güvenliği açısından kongre binamızın acilen ziyarete kapatılması gerektiği ve en kısa sürede tahliye edilmesi gerektiği önerildi. Bizler de Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ile istişareler yaparak gerekli önlemleri aldık ve binanın güvenlik açısında tehdit oluşturduğu nedeniyle ziyarete kapatılması yönünde karar aldık” şeklinde konuştu.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan bir ekibin Erzurum'a gelerek binada incelemede bulunacağı bilgisini veren Yer, gelecekte binanın yeniden inşa edilmesi veya güçlendirilmesi konusunda kararın bakanlık tarafından verileceğini ekledi.
'YAPININ TOPTAN GÖÇMESİ SÖZ KONUSU'
Erzurum Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü'nden Doç. Dr. Dilek Okuyucu, şu ifadeleri kullandı:
“Ağustos ayından itibaren yapıda detaylı incelemeler gerçekleştirdik. Yapısal hasar ile ilgili çok kapsamlı bir çalışma gerçekleştirdik. Analizlerimizde mevcut durumda yapının deprem performansının yetersiz olduğunu değerlendirdik. Ayrıca, sürekli olarak yoğun kalabalıkların binaya girmesi durumunda özellikle birinci kat döşemesi ve altındaki yapının zorlanabileceğini gözlemledik. Bu durum, riskli bir duruma yol açabilir. Yapı şu anda ağır hasarlı durumda. Binanın ziyarete kapatılmasının en mantıklı yaklaşım olduğunu ve eşyaların boşaltılmasını önermemizin sebebi de müze envanterinin korunmasıdır. Çok büyük bir deprem olmasa bile, yapıyı zorlayacak bir sarsıntı meydana geldiğinde, binanın ağır hasar alma veya toptan yıkılma riski bulunmaktadır. Kongre binasındaki tespitlerimiz, endişe verici bir durum ortaya çıkardığı için hemen önlem alınmasını gerektiriyor.”
