Türkiye Su Stresi Sınırında

Türkiye Sigorta tarafından yayımlanan Su Raporu, küresel su kıtlığı riskinin stratejik bir güvenlik meselesi haline geldiğini ve Türkiye'nin su stresi sınırında bulunduğunu gösterdi. Raporda, artan su riskinin ekonomik, sosyal ve çevresel etkileri ile sigorta ve özel emeklilik sektörünün bu alanda geliştirmesi gereken modeller ele alınmaktadır.

Dünyanın Üçte İkisi
Türkiye Sigorta Hazine ve Emeklilik Operasyonları Genel Müdür Yardımcısı Gürol Sami Özer, rapora ilişkin yaptığı yorumda, Birleşmiş Milletler ve Dünya Bankası verilerine dayanarak dünya nüfusunun üçte ikisinin su stresi altında yaşadığını ifade etti. Türkiye'de kişi başına düşen yıllık yenilenebilir su miktarının 1.400 m³ seviyelerine kadar gerilemesinin, ülkenin su stresi sınırında olduğunu belirten Özer, tarım, sanayi ve enerji politikalarında su yönetiminin ön planda olması gerektiğinin altını çizdi. “Su Raporu'nun, suyun ekonomik ve çevresel etkilerinin bütüncül şekilde değerlendirilmesine katkı sağlamasını umuyoruz,” dedi.

Su Tüketiminin Yüzde 70'i Tarımda
Birleşmiş Milletler verilerine göre küresel su talebinin yüzde 70'i tarımda, yüzde 20'si sanayide ve yüzde 10'u evsel tüketimde gerçekleşmektedir. Ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre bu dağılım değişiklik göstermektedir; tarım ağırlıklı su tüketimi, özellikle Afrika'nın kuzeyi, Orta Doğu, Güney Asya ve bazı Latin Amerika bölgelerinde öne çıkmaktadır. Su Raporu'na göre Türkiye'de toplam su tüketiminin yaklaşık yüzde 70'i tarımda gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle, ürün deseninin su verimliliğine göre planlanması ve akıllı sulama teknolojilerinin yaygınlaştırılması büyük önem taşımaktadır. Raporda ayrıca, enerji üretim süreçlerinin büyük bir kısmının su tüketimi ile doğrudan bağlantılı olduğu ve bu nedenle su yönetiminin enerji planlamasının bir parçası haline gelmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Dünya Ekonomik Forumu'nun değerlendirmelerine göre yapay zekâya dayalı veri merkezleri, 2027 yılına kadar küresel su çekimini 4.2-6.6 milyar m³ artırabilir. Raporda ayrıca iklim değişikliğinin yağış düzenlerini bozarak 1900 yılından bu yana su kaynaklarını yüzde 20 azalttığı ve önümüzdeki yıllarda bu azalmanın yüzde 10-40 düzeyine ulaşabileceği belirtilmektedir. Su kaynaklarının sürdürülebilirliği, ekonomik istikrarın bir ön koşulu olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle bankacılık ve sigorta sektörünün, su riski temelli kredi ve yatırım modelleri geliştirmesi gerekmektedir. Kuraklık, sel, su taşkınları ve dolu gibi olaylar için parametrik sigorta ürünlerinin önemli hale geldiği, özel emeklilik fonlarının ise su verimliliği, tarım teknolojileri ve gıda güvenliği yatırımlarını daha çok dikkate aldığı ifade edilmektedir.

Su Diplomasisi Güçlendirilmelidir
Raporda, uzaktan algılama, yapay zekâ ve veri analitiği tabanlı su izleme teknolojilerinin hem tarımsal hem de kentsel su yönetimini geliştirdiği vurgulanmaktadır. Fırat-Dicle, Nil ve İndus havzaları gibi sınır aşan su kaynaklarının, yeni diplomasi kanallarını gerekli kıldığı belirtiliyor. Türkiye'nin bu alanda bölgesel stratejilerini güçlendirmesi önemlidir. Kentleşme ve nüfus yoğunluğunun şehirlerin su altyapısı üzerindeki baskısını artırdığına dikkat çekilmekte; geri dönüşüm sistemleri, yağmur suyu toplama ve gri su kullanımının geleceğin şehirlerinde temel bileşenler olması gerektiği vurgulanmaktadır.