Yenilenebilir Enerji İstihdamı, 2024'te Düşüş Gösterecek

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) işbirliğiyle hazırlanan “Yenilenebilir Enerji ve İstihdam – Yıllık Değerlendirme 2025” raporuna göre, jeopolitik ve ekonomik belirsizlikler ile artan otomasyon, sektördeki istihdam artış hızını etkileyen en önemli faktörler oldu.

Raporda, yenilenebilir enerji sektöründeki istihdamın 2024'te 2023'e göre yüzde 2,3 artarak 16,6 milyon kişiye ulaşacağı belirtiliyor. Sektör, 2023'te tarihteki en yüksek artışı kaydederek istihdamı 2022'ye göre yüzde 18,2 artırmış ve 16 milyon 200 bin kişiye ulaşmıştı.

Küresel kurulumlardaki artışa rağmen, yenilenebilir enerji istihdamında büyümenin ilk defa belirgin bir şekilde yavaşladığı ifade ediliyor.

Çin, Temiz Enerji Sektöründe Zirvede

Rapor, Çin’in tedarik zincirlerindeki entegrasyon ve büyük ölçekli üretim sayesinde hem kapasite kurulumu hem de ekipman imalatında liderliğini sürdürdüğünü ortaya koyuyor.

2024'te, dünya genelindeki yenilenebilir enerji istihdamının yaklaşık yüzde 44'ünü oluşturan 7,3 milyon kişilik istihdam ile Çin ön planda yer aldı. Avrupa Birliği ise, 2023’teki seviyesini koruyarak 1,8 milyon kişilik istihdam ile Çin’i izledi; Brezilya'da bu rakam 1,4 milyona ulaştı. Hindistan ve ABD'deki istihdam artışı ise sınırlı kalarak, sırasıyla 1 milyondan 1,3 milyona ve 1,1 milyona yükseldi.

Güneş Enerjisi, İstihdam Lideri

Teknoloji bazında değerlendirildiğinde, güneş fotovoltaik (PV) sektörü, kurulumların ve panel üretim tesislerinin hızlı büyümesi sayesinde istihdamda lider konumunu koruyor.

Güneş PV sektörü, 2024'te 7,3 milyon kişiye istihdam sağlamış olup, küresel PV istihdamının yüzde 75'i Asya ülkelerinde yoğunlaşmıştır. Çin bu sektörde 4,2 milyon kişilik istihdamla en yüksek orana sahip.

Sıvı biyoyakıtlar, 2024'te 2,6 milyonluk istihdam ile güneş PV'nin ardından ikinci sırada yer alırken, hidroelektrik enerji 2,3 milyon, rüzgar enerjisi ise 1,9 milyonluk iş gücü ile takip etmektedir.

Kapsayıcılık ve Eşitlik Üzerine Vurgu

Raporda, yenilenebilir enerji iş gücünde daha fazla kapsayıcılık ve eşitlik ihtiyacına dikkat çekilmektedir. Kadınlar ve engelliler gibi toplumsal grupların dışlanmaması gerektiği belirtilen raporda, yenilenebilir enerji geleceğinin farklı yetenekler ve bakış açılarıyla şekillendirilmesinin önemi vurgulanmaktadır.

Her iki grubun potansiyelinin yeterince değerlendirilemediği ifade edilirken, bu durumu düzeltmek için bilinçli, çok yönlü ve sistematik politikaların uygulanması gerektiği ifade ediliyor.

İnsana Odaklı Yenilenebilir Enerji Yatırımları Çağrısı

IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, yenilenebilir enerji investeringlerinin hızla arttığını belirterek, “Hükümetler, yatırımları teşvik eden, yerli kapasiteyi güçlendiren ve tedarik zinciri boyunca nitelikli iş gücü geliştiren politikalar aracılığıyla insanı enerji ve iklim hedeflerinin merkezine koymalıdır” dedi.

İstihdam artışındaki coğrafi dengesizliklere dikkat çeken La Camera, enerji dönüşümünde geri kalan ülkelerin uluslararası toplum tarafından desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

La Camera, yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasının tek başına yeterli olmadığını belirterek, “Bu, sosyoekonomik faydaların herkes için somut hale gelmesi ve dönüşüme yönelik toplumsal desteği güçlendirmek için de önemli” ifadelerini kullandı.

ILO'dan Adil ve Kapsayıcı İstihdam Çağrısı

ILO Genel Direktörü Gilbert F. Houngbo, yenilenebilir enerji temelli geleceğe geçişin kapsayıcılık, insan onuru ve eşit fırsatlar temelinde yapılması gerektiğini vurguladı.

Houngbo'nun ifadesi şu şekilde:

“Ülkeler, yenilenebilir enerji yatırımlarını ve istihdam yaratmayı artırırken, beceri ve deneyimlerine rağmen iş gücü piyasalarında sıkça engellerle karşılaşan engelli bireyler için erişilebilirliğin sağlanması konusunda özel bir sorumluluk taşıyor. Erişilebilir eğitim sistemleri, kapsayıcı işe alım uygulamaları ve her çalışanın haklarına saygı gösteren iş yerleri gereklidir.

Engellilerin kapsanması yalnızca adalet meselesi değil, aynı zamanda dayanıklı iş gücü piyasaları ve sürdürülebilir kalkınma için de vazgeçilmezdir. Eşitliğin önündeki engelleri kaldırarak, insan onuruna uygun çalışmayı teşvik etmek, ekonomileri güçlendirir ve enerji dönüşümünün gerçekten herkes için işler hale gelmesini sağlar.”